7 Nisan 2019 Tarihli, yeni bir Genel Başkan seçimi ve Dünya Çerkes Birliğinin (DÇB) yapısının değerlendirilmesi konulu, iki gündemle yapılan Olağanüstü Genel Kurul öncesinde, 6 Nisan 2019’da yapılan İstişare Toplantısında, DÇB üyeliğinin sürdürülüp sürdürülmemesi ve diğer konular hakkında çok sayıda konuşmacı söz alarak görüşlerini bildirmişlerdir. Bu konuşmalarda gerek DÇB içindeki işleyiş, gerek Kafkas Dernekleri Federasyonu (KAFFED) ile DÇB ilişkileri, gerekse KAFFED’in iç işleyişi hakkında pek çok görüş ve sorun bildirilmiş, her iki kurumun yöneticileri de eleştirilmiştir. KAFFED ile ilgili olarak, toplantıda dile getirilen sorunları aşağıdaki başlıklar altında özetlemek mümkündür: 1.            Kurumsallaşmada yetersizlik, 2.            Örgütlenme eksiklikleri, 3.            Koordinasyon eksiklikleri, 4.            Karar alma mekanizmalarının yetersizliği, 5.            Sorun çözme yöntemlerinin geliştirilmemiş olması, 6.            Stratejik planlama olmaması, 7.            Şeffaflık olmaması, 8.            Yeterli düzeyde profesyonel yetkinlikte görevlendirme yapılamaması, 9.            Disiplin sorunları, 10.          İletişim kopuklukları. Söz konusu sorunları farklı ölçeklerde, hemen her kurumda görmek mümkün olmakla birlikte, KAFFED gibi kısa olmayan bir geçmişe sahip bir kurumda, bu yoğunlukta sorun bildirimi olması çarpıcıdır. Toplantıda, sorunlar, yönetim kademelerindeki kişilerin tutum ve davranışları ile ilişkilendirilerek, kişi odaklı eleştiriler gündeme getirilmişse de, kişiler üzerinden tartışarak kalıcı bir çözüm ve kurumsal gelişmenin sağlanamayacağı açıktır. Bilindiği gibi kurumlar belirli bir amacı gerçekleştirmek üzere, unsurlarının bir araya gelerek oluşturdukları örgütlerdir. Kurumların başarısı da oluşumunda yer alan unsurların/kişilerin ortak amaca ulaşmada, en çok katkıyı sağlayabilecekleri örgütlenmeyi sağlayabilmeleri ile ilişkilidir. Doğru bir örgütlenme yapısı ile yukarıda sıralanan, sorunların en aza indirilmesi mümkündür ve bunun bilimsel yöntemleri de vardır. Söz konusu sorunların çözümlerini, yine sorunların kaynağında aramak gerekmektedir ve kanımca pek azı yönetim kademelerindeki kişilerle ilgilidir. KAFFED özelinde sorunların kaynağı, KAFFED’in örgütlenme yapısındadır. Bilindiği gibi KAFFED’in temel örgütlenme dokümanları resmi olarak “Tüzüğü” ve gayrı resmi olarak da “İlkeleridir”. Söz konusu tüzük, KAFFED’in amacını ve bu amacı gerçekleştirmek için oluşturulması gereken yönetim organlarını, oluşturulma biçimlerini, yetkilerini, vb. belirleyen kurucu derneklerin bir tür iç uzlaşma/sözleşme dokümanıdır. KAFFED’in amaçlarında başarıya ulaşabilmesi, bu sözleşmenin başarılı olarak düzenlenmesine ve yürütülmesine diğer bir deyişle gerekli organizasyonu oluşturabilmesine doğrudan bağlıdır. Bu organizasyon yapısı yetersiz ise, sorunlar üretecek, çözümler güçleşecek, kişiler suçlanacak, yöneticilerin bireysel çabaları ile sağlanacak başarılar sınırlı kalacak, sürekli olamayacak ve tartışmaların da sonu gelmeyecektir. KAFFED hakkında toplantıda dile getirilen sorunların ana kaynağının da organizasyon eksikleri olduğunu söylemek mümkündür. Nitekim başarılı bir organizasyonun mevcut olması halinde bu sorunların çok azının konuşuluyor olması ve hem toplumun hem de kurumların enerjisinin ve zamanının organizasyon yapısının ürettiği sorunları çözmeye uğraşmak yerine, amaçlarına yönlendirilmesi mümkün olabilirdi. Mevcut organizasyonun nasıl sorun üretebildiğini anlamak için, organizasyonun temel dokümanlarına göz atmak yeterli. Örneğin, KAFFED’in Tüzük ve İlkeleri üzerinde kısa bir gezinti yaptığımızda şu sonuçlarla karşılaşıyoruz.  Tüzük içinde Çerkes sözcüğünü aradığımızda sıfır sonuçla karşılaşıyoruz, yani bu sözcük 14 sayfa tutan Tüzükte hiç geçmiyor. Kafkaslı kelimesi ise 4 kez kullanılmış. Aynı taramayı 3 sayfalık İlkelerde yaptığımızda Çerkes sözcüğünün 11 kez kullanıldığını, ancak burada da Kafkaslı sözcüğünün, hiç kullanılmadığını görüyoruz.  Abaza, Abhaz, Adige, Çeçen, Oset, Ubıh sözcükleri ise her iki dokümanda da geçmiyor. Bu farklılığın sebebi ne olabilir? Yasal sınırlamalar mı? İki dokümanın farklı konjonktürlerde hazırlanmış olması mı? En temel tanımlar üzerinde uzlaşma sağlanamamış olması mı? Bunun yanına bir de derneklerde son yıllarda yoğunlaşan kimlik tartışmalarını, yeni kurum oluşumlarını ekleyelim. Bu durumda toplumun ve yöneticilerin kafalarının karışmaması mümkün mü? Konuyu, bu yazının hedefleri arasında olmaması ve KAFFED ve üye derneklerin politikaları ile ilgili olması nedeniyle burada noktalayıp, tüzüğün diğer maddelerine geçelim. Tüzüğe biraz daha yakından baktığımızda ise oldukça ilginç bir durumla karşılaşıyoruz. Burada sadece bir örnek vermek isterim; Tüzüğün 13, 14, 15, 16 ve 20. Maddelerini incelediğimizde, Onur Kurulu üyelerinin delege olması gerektiğini, KAFFED Başkanının dernek üyesi olması şartının getirildiğini, ancak, Yönetim Kurulunun, Denetleme Kurulunun ve Uluslararası Kuruluş delegelerinin kimler arasından seçileceğinin tanımlanmadığını, bu organlar için hiçbir koşul belirlenmediğini görüyoruz. Yani KAFFED Tüzüğü, herhangi bir kişinin, KAFFED’i yönetmesine, denetlemesine ve temsil etmesine izin verir nitelikte. Bunun sonucunda da, dernek üyesi olmayanlar, hiçbir dernek faaliyetine katılmamış ve topluma katkı sağlamamış olanlar, geliştirilecek politikalar, toplumsal sorunlar, çözüm yolları ve çalışma usulleri hakkında bilgisi ve birikimi olmayanlar, KAFFED Yönetiminde kolaylıkla yer alabilirler. Nitekim, uygulamada, akrabalık, komşuluk, arkadaşlık ilişkilerinin KAFFED Yönetimine girmekte ölçek olabildiği, bu yüzden, sorumlulukların yönetimdeki birkaç kişi üzerine yığıldığı ve faaliyetlerin etkinliğini zafiyete uğrattığı da bir gerçek. Bu durumun en önemli sonucu ise, KAFFED politikalarının belirlenmesinde, dernekler aracılığı ile toplumun demokratik katılımına yeterli imkan sağlanmaması, derneklerle ilişkisiz/iletişimsiz bir üst yönetimin ortaya çıkabilmesi ve KAFFED’in faaliyetlerini etkin şekilde yürütememesidir. Nitekim geçmişte bunun örnekleri ve sıkıntıları görülmüştür.  Bir örnek de uygulamadan seçelim. Toplantıda ilgili yöneticilerin verdikleri bilgilerden kısaca aktarıyorum: KAFFED Yönetim Kurulu DÇB ile ilişkilerini askıya alıyor, ancak Türkiye’den daha önce DÇB Yönetim Kurulu Üyeliğine seçilmiş olan 3 kişi, kendilerinin DÇB Genel Kurulu tarafından görevlendirilmiş olmaları ve DÇB Genel Kuruluna karşı sorumlu oldukları gerekçesiyle, toplantılara katılıyorlar. KAFFED’in kararı da fiilen uygulanamamış oluyor. Bu durum KAFFED Üyesi bazı derneklerin itirazlarına, yöneticilerin suçlanmalarına ve büyük tartışmalara neden oluyor. Ancak, verilen bilgiye göre, DÇB yönetim kademelerine seçilebilmek için üye derneklerin delegesi olmak gerekmediği gibi, KAFFED veya üyesi derneklerden DÇB delegasyonuna ve yönetim kademelerine seçilen kişilerin KAFFED’e karşı sorumluluklarını belirleyen bir kurallar seti, düzenlemesi de yok. Bu durumda, çözümü kişileri suçlamakta değil, bu sorunu üreten organizasyon(lar)da aramak gerekiyor. O halde çözüm nedir? Çözüm, KAFFED’in organizasyonunu tüm yönleriyle ele alarak yeniden kurgulamaktan geçiyor. Organizasyonlar ihtiyaçlara ve zamana göre sürekli güncellenmesi gereken, yaşayan yapılardır ve dokümanlarının da (tüzük, yönetmelik, talimatname, vb.) aynı şekilde güncellenmeleri gerekir. Çözüm, KAFFED’in organizasyonunun (yönetim organlarının, organlarının çalışma usul ve esaslarının, iş süreçlerinin, görevlerin, yetkilerin ve sorumlulukların) güncel ihtiyaçlara göre, profesyonel bir yaklaşımla yeniden tanımlanması ve faaliyetlerin bu çerçevede yürütülmesinden geçmektedir. Böylece yöneticiler, organizasyonun ürettiği sorunlarla boğuşmak yerine, kurumun amaçlarına yönelik faaliyetlere odaklanarak topluma daha yararlı olma fırsatını bulabilirler.   Muzaffer Dinçer Ankara Çerkes Derneği ÜyesinanMuzaffer Dinçer

     Uzun zamandır gündemde olan ve  DÇB ile ilişkilerin değerlendirilmesi  tartışması sürüyor. KAFFED zaten  DÇB üyesi olduğundan, dondurulmuş da olsa,   mevcut üyeliğin devamı konusunda KAFFED Yönetim Kurulu`nun yazısı dışında olumlu bir yazıya pek rastlanamıyor.   Benzeri durum KAFFED`in değerlendirilmesi için de geçerli.  Samimi, ancak yine de bir çözüm önermeyen eleştirilerin varlığı yadsınamaz.  Ancak eleştiriler çoğunlukta ve öncelikle KAFFED düşmanları olmak üzere,  diyaspora olamayanlar ve geri planda çözümsüzlük içerisinde görevsizliğin doğacağı umudunda olanlar olmak üzere devam eden bir nakarattır gidiyor.  Tamamının bir tek ortak noktası bulunuyor:  bir çözüm önermeden, KAFFED`in çözümsüz olduğu! Toplumumuzun DÇB ve KAFFED`e de olabileceğinden çok görev yüklediğini ve değerlendirmelerin bu “görevlere”  göre şekillendiğini söylemek mümkün. Yok olma noktasına yaklaşmış bir toplumun bu beklentiler içerisinde olması da normal. Öncelikle DÇB`nin kurucusu olarak  KAFFED`in değerlendirilmesi gerekiyor. KAFFED de aşağı yuları DÇB tüzüğünde “tüm dünya Çerkesleri” olarak yazılı görevler Türkiye çapına indirgenirse KAFFED`in görevleri haline geliyor denilebilir. KAFFED kendisini oluşturan bileşenleri yani Derneklerimiz kadar aktif ve kararlı olabiliyor. Maalesef bu konuda karnemiz pek iyi değil.  Bir “Devlet” programını gerçekleştirmesi gereken KAFFED, amatör kadrolar tarafından yönetilen, imkanlarını ve imkansızlıklarını hepimizin bildiği Derneklerimizin kadroları tarafından destekleniyor ve yönetiliyor Derneklerimiz ve KAFFED yönetim kadroları sürekli değişiyor,  tabanlarına ve genel kurullarına bilgi aktarma ortamı oluşamıyor.  Uzun zaman KAFDER ve KAFFED yönetimlerinde bulunan arkadaşlarımızdan bir iki defa geldikten sonra hiç gelmeyen, ancak genel kurullarda en sert eleştirileri yapan,  kurulan profesyonel kadroları yaşatacak imkanları desteklemeyen, profesyonel kadroların iptaline ses çıkarmayan, Nart dergisinin kapanışını kabullenen, maddi imkanlar konusunda destek taahhüdünde bulunup yapmayan ancak Yönetim Kurullarında görev almamayı seçip sadece internet ortamında eleştiri yolunu seçen bir durumdan bahsetmek zorundayız. KAFFED`e biçilmiş olan görevler için ne bütçe gerekir, hiç düşündünüz mü? KAFFED`e biçilmiş görevlerin profesyonel kadrolar olmaksızın yürütülebileceğini düşünebiliyor musunuz? Bölgenizden KAFFED yönetimine göndermiş olduğunuz arkadaşlarınızı madden ve manen ne kadar destekleyebildiniz, yapılması gerekenleri ne kadar sorgulayabildiniz? Tarafınızdan seçilen kaç KAFFED delegesinin layıkıyla toplumu temsil edebildiğini ve Genel Kurullara katılabildiğini düşünüyorsunuz? Tabi benzeri sorular Derneklerimiz için de geçerli oluyor. KAFFED, toplum tabanımız ve derneklerimiz ne kadar destekliyorsa o kadardır! KAFFED`in bu desteklerden birazcık daha fazla olabilmesi yönetimlere seçilen amatör arkadaşlarımızın kişisel maddi imkânlarını zorlamasıyla gerçekleşmektedir. Tabi bu maddi yük yönetime aday bulmayı da zorlaştırmaktadır. KAFFED e yüklenen görevleri öncelikle doğru bir empatiyle kendimizi, derneklerimizi değerlendirerek sorgulamalıyız. Özetle, biz ne kadar isek KAFFED te o kadardır. DÇB bizleri sürmüş olan imparatorluğun psikolojisini tamamen atamamış, henüz kapitalizme bile tam anlamıyla uyum sağlayamamış, bu anlamda gelişkin bir demokrasinin varlığından bahsedilemeyecek Rusya Devleti içerisinde bulunuyor. DÇB ile ilgili bir benzetmenin konunun anlaşılmasında yardımcı olacağını düşünüyorum: Türkiye Cumhuriyetinin olmadığı, Türk nüfusunun tarihi anayurdunun Yunanistan`da kaldığı, burada 2-3 coğrafyada benzeri nüfuslarla Özerk Cumhuriyetlerde Türk kökenlilerin yaşamakta olduğu, Merkezi Yunanistan`da olan Dünya Türkleri Federasyonu Yunanistan`da ne kadar etkili çalışabilirse DÇB de Rusya`da o kadar etkili çalışabiliyor veya benzeri bir örgüt o kadar etkili çalışabilecektir. DÇB’ye bir bina mı alabildik, elektrik, suyunu mu ödeyebildik? Yoksa kolayımıza geldiği için bu görevi çok şikayetçi olduğumuz devlet ricaline mi bıraktık?  DÇB  Yönetim ve Başkan seçiminden memnun değilken, Başkan ve Delegelerimizi madden destekleyip, oralarda uzunca zaman kalmalarını sağlayıp bu kulis çalışması yapmalarını mı sağladık, yoksa Genel Kurula  2 gün öncesi gidebilen ekibimiz “Başkan adayınız var mı?” diye  sorulduğunda “maalesef yok”  cevabını mı vermek zorunda mı  kaldı ? Ki bu son  Genel Kurul`un, hep birlikte beğenmediğimiz Hauti`nin  üçüncü defa seçileceği Genel Kurul olduğunu düşünecek olursak ve bu Genel Kurul`a bir Başkan adayımız olmadan ve tarafımızdan hiçbir Yönetim Kurulu çalışması yapılmadan gidildiği düşünülürse kabahati kendimizde mi,  Hauti`de mi aramalı? Derken olaylar gelişti  ve Yaşar Aslankaya`nın deportu üzerine Hauti kabahatli görüldü.  Ağırlıklı olarak bu nedenle DÇB ile olan ilişkiler askıya alındı. Yaşar Aslankaya`nın Genel Başkanlık`tan istifası ile Genel Kurula gidiyoruz.  İçinde olduğumuz Olağanüstü Genel Kurul çözümü bir yıl önce Başkan`a teklif edildi. Yani bu başkan ve belki de yönetimden de kurtulmak için bir olağanüstü genel kurula gitsek ve yönetimi yenilesek önerisi hayata geçirilebilseydi iyi olurdu.  Bu çözüm önerisini maalesef mevcut başkanımız kabul etmeyerek ortamı gergin yönetme yolunu seçti. Eğer DÇB yönetimi için olağanüstü Genel Kurula gidilseydi muhtemelen çoktan mevcut başkan değişmiş olacak ve herkese olumlu yönde, KAFFED in gücü, yapıcı yaklaşımı, toparlayıcılığını öne çıkaran, bir mesaj verilmiş olacaktı. Neden olağanüstü genel kurul önerisi kabul edilmeyip gerilimin arttırılması yolu seçildiği, bunun arkasında hangi düşüncenin yattığı, bir misyona mı hizmet ettiği henüz bilinmiyor. Anavatana dönüş yapma konusunda biz ne yapıyoruz, DÇB den ne bekliyoruz.  DÇB (Yunanistan örneğini unutmadan) pasaport süresini azaltamaz, vize uygulamasını değiştiremez. Birisi şunu açıkça yazabilir mi? Kim dönmek istiyor ve DÇB den ne bekliyor ? Yakın tarihte internete düştü. Adiğey Cumhurbaşkanı “dönenlere yardım edileceği” açıklamasını yaptı. İşte budur. Bunu yapması gereken yer resmi yöneticilerdir ve gerekeni yapmıştır. Şimdi şikayeti bırakıp bu açıklamaya karşın dönecekler listesi oluşturma görevimiz bulunmaktadır. Buyurun yapınız, hep birlikte yapalım. Gelelim Xase lere. DÇB nin üyesi olan, her yönetim kuruluna üye veren Xase`lerle birlikte neden Olağanüstü Genel Kurula gidemedik? Bunu beceremeden nasıl olup da DÇB üyesi olan Xase`lerin DÇB den ayrılması ve yeni bir şemsiye altına girmeleri beklenebilecek? Biz DÇB den ayrılacak olursak DÇB den ayrılmayan Xase’ler ne olacak? DÇB’den ayrılmamız durumunda Ürdün, Avrupa, ABD`den olan  üyeler devam mı edecekler, ayrılacaklar mı? DÇB`nin yerine kurulacak örgütsel yapının farkı ne olacak? Farklı yönetim şekli ve farklı başkanlar oluşturabilmek için neler yapmaya hazırız vb… DÇB Genel Kurullarına Xase ler ve diğer ülkelerden üyeler ile birlikte iyi hazırlanıp, yeni başkan, yeni Yönetim Kurulu oluşturmak daha doğru olmaz mı? Bu sorunun cevabı herhalde  “daha iyi olur” şeklinde olacaktır… Çünkü zaten yeni kurulacak olan kurum yönetimi bu şekilde yapılamayacaksa mevcuttan ne farkı kalacak? Bu yapılabilecekse neden mevcut kurum içerisinde yapılamaz?   Soruların cevaplarını hep birlikte düşünmeden ve atacağımız adımdan sonrasını planlamadan yola çıkmayalım…   Şamil JANE Bursa Çerkes Kültür Derneği Başkanı div>nanKaffed

  Rusya Federasyonu yasalarına göre 1991 yılında Nalçik’te kurulan DÇB’nin kuruluş amaçları arasında, Çerkes kültürü ve dilinin korunması ve gelişimine olanak sağlanması, Çerkesce için tek ve standart bir yazı dilinin oluşturulması, Çerkeslerin karşılaştığı siyasi ve ekonomik sorunlara çözüm aranması,Diaspora Çerkeslerinin Kafkasya’ya dönmesine yardımcı olunması,Uluslararası Çerkes organizasyonları arasındaki iş birliğinin artırılması konuları yer almaktaydı. Ancak özellikle son 19 yılda gelinen noktada bu temel amaçların göz ardı edildiği, kimi zaman ise tam tersi eylem ve söylemlere imza atıldığı bilinen bir gerçektir. Böylelikle DÇB Çerkes kültürü ve toplumuna hizmet eden bir kurum olmaktan çıkmış, özellikle son 5 yılda tartışmalı ve kabul edilmesi güç eylemlere imza atmıştır. Toplumumuzun faydasına olduğunu hiçbir şekilde söyleyemeyeceğimiz bu tartışmalı söylem ve eylemlerden bazıları şu şekilde sıralanabilir ; -DÇB Yönetimleri tarafından,Çerkes halkının 300 yılı aşan özgürlük savaşının yok sayılarak Kabardey’in Rusya’ya sözde “GÖNÜLLÜ” katılımının 450. ve 460. yıldönümü kutlamalarının(!) organize edilmesi, ul> - DÇB’nin “Anadilimizi Rusya Federasyonu koruyor” şeklindeki anlaşılamaz beyanındaki ısrarı bir yana, , Anavatanda anadilde eğitimin seçmeli ders haline getirilmesi konusunda duyarsız kalması, ul> - DÇB’nin ‘’DÇB ve kendine bağlı tüm kurumlar Rusya Federasyonu yanlısıdır (!)’’ beyanı ul> -Çerkes halkının sorunlarını dile getirmek için uluslararası faaliyetlerde bulunan aktivistlerin aşırılıkçı olarak tanımlanması ve bunlarla mücadele için Rusya Federasyonu’ndan fon talebinde bulunulması. ul> -Tsipine Aslan, Aslan Jukov, Suadin Pşukov, Kazbek Gekkiev, Timur Kuaşev gibi kişilere yönelik suikastlara ses çıkarılmaması; ul> - DÇB’nin 2014 Soçi Kış Olimpiyatlarına destek vermesi ul> -Türkiye ile Rusya Federasyonu arasında 2015 yılında yaşanan “uçak düşürme krizi” sürecinde Anavatanda oturma izni almış olan kişilerin bu izinlerinin iptali ve Anavatana seyahat edenlerin keyfi olarak alınmamaları gibi gelişmeler karşısında hiçbir tepki gösterilmemesi ul> -2016 yılında, DÇB Başkanının, 21 Mayıs anma törenlerine katılmak üzere  Anavatana giden kafilenin sınırdan geri çevrilmesiyle ilgili olarak verdiği demeçte dernek başkanlarının da içinde bulunduğu kafileden “provokatör” olarak bahsetmesi. ul> -21 Mayıs Sürgün ve Soykırımını anmak amacıyla köyünde geleneksel bir anma faaliyetinde bulunan  Ruslan Guaşev’in, “izinsiz gösteri yaptığı” gerekçesiyle idari para cezasına çarptırılması ve buna karşılık olarak  başladığı açlık grevinin Diasporada oldukça ses getirmesine ve toplumun her kesimi tarafından tepki gösterilmesine rağmen, DÇB tarafından görmezden gelinmesi; ul> 10   -2018 yılında 9.sunu düzenlediğimiz ve 40.000’den fazla insanımızın katıldığı Uluslararası festivalimize    anavatandan davetli olarak katılacak sanatçıların katılımlarını engellemeye yönelik DÇB girişimlerip> Önceki yıllarda da defaatle kamuoyu ile paylaştık. Son olarak KAFFED genel kurulunda da dile getirdiğimiz üzere  atılacak en önemli adım, ‘ama’sız ‘fakat’sız DÇB üyeliğinin sonlandırılmasıdır. Bu noktada üyeliğin devam etmesinin zaruri olduğunu düşünenlerce bazı sorular gündeme getirilmektedir. Anavatanla ilişkilerimiz zarar görür mü?li> ol> Anavatanla ilişkilerimizde DÇB’nin olumlu yönde hiçbir katkısı olmadığı gibi, DÇB elindeki gücü ve yetkiyi, diasporanın ve üye Xase’lerin kontrol edilmesi, aykırı ses çıkaran yöneticilerinin tasfiye edilmesi için kullanmaktadır. Diğer yandan gerek Rusya gerekse anavatan ile olan ilişkilerimizin büyükelçilik, cumhurbaşkanlıkları, bakanlıklar, üniversiteler gibi doğrudan kurumlar aracılığıyla yürütülebileceği de göz ardı edilemez. Anavatandaki üniversitelere öğrenci gönderme imkânsızlaşır mı?li> ol> Anavatandaki üniversitelerde okuyacak öğrencileri Rusya Federasyonu’nun Türkiye Büyükelçiliği bünyesinde yer alan bir ajans belirlemektedir. Bu süreçte yapılan mülakata KAFFED temsilcisi de katılmaktadır. DÇB’nin Anavatanda bulunan üniversitelere öğrenci gönderme konusunda yetkisi ve dahli bulunmamaktadır. DÇB ile ilişkilerin askıya alındığı dönemde de KAFFED Anavatana üniversite öğrenimi için öğrenci göndermiş, ayrıca Anavatandan gelen öğrencileri Türkiye’de misafir etmiştir. Kaldı ki DÇB üyesi olmayan Federasyonlar hatta dernekler de eğitim konusunda çeşitli organizasyonlar yapabilmektedir. Anavatana dönüş yapanlar yeni sorunlarla yüz yüze gelebilir mi?li> ol> Kuruluş amaçlarında yer almasına rağmen 2000 yılından bu yana dönüş ile ilgili DÇB’nin hiçbir somut çalışması olmadığı aşikar olup, iki ülke arasında yaşanan uçak krizinde anavatana dönüş yapmış soydaşlarımızın yaşadığı zorluklara karşı sergilenen umursamaz tutum bu anlamda fikir verebilir. Kaffed üyelikten ayrılırsa yerini başka oluşumlar doldurur mu?li> ol> Bu söylem, DÇB yöneticileri tarafından KAFFED-DÇB ilişkileri dondurulduğu sırada tehdit unsuru olarak kullanılan en önemli argüman olup pratikte bir karşılığı bulunmamaktadır. KAFFED’in yıllar içinde oluşturduğu kurumsal hafızası, birikimi, kapasitesi ve ilişki ağı göz önüne alındığında, KAFFED kendi gücünün farkına varmalı, bu ve benzeri tehditlere boyun eğmemelidir. Dolayısıyla KAFFED’siz bir DÇB’nin varlığını sürdürebilmesi mümkün değildir. Üyelikten ayrılmak yerine kurum içinde kalarak DÇB ıslah edilebilir mi?li> ol> Gerek değişen KAFFED yönetim kurulları gerekse DÇB yönetim kurullarının, DÇB bünyesinde kalınarak kurumun Çerkes halkı yararına değişebileceği yönündeki düşünce ve tutumlarının sonuçsuz kaldığı son 19 yıl içinde açık biçimde görülmüştür. Her ne kadar kuruluş amacı ve çalışmaları bir noktaya kadar doğru ve umut verici olsa da sonuç itibariyle KAFFED’in dolayısıyla toplumumuzun geleceği için bize ayak bağı olmaktan öteye gitmeyen bu kurumdan ayrılma zamanı gelmiştir.    Kayseri Kafkas Derneği DelegasyonunanKaffed

  Bir Çerkesin en güzel hayali ne olabilir? Diasporada yaşayanların asimilasyondan kurtulmasını sağlayacak evrensel insan haklarına ve demokratik olanaklara sahip olması, 1864 sürgününün tanınması, isteyen her Çerkesin anavatanına özgürce dönüş hakkının sağlanması ve hatta Kafkasya’da yeterli bir nüfusa ulaştıktan sonra giderek bağımsız ve müşterek bir devlete kavuşulması. Mükemmel değil mi? Evet. Ama ne dün, ne bugün hiç kimse ve hiçbir toplum hayallerine canı istedi diye kolayca kavuşmadı. Ricayla, minnetle, iyi çocuk olmakla ancak lütuf alınır hak alınmaz. Her bir talep için çalışmak, mücadele etmek, gerektiğinde de bedel ödemek gerekir. Peki her hayal için bir bedel mi ödemek gerekir? Eğer elinde bir plan, program yoksa, olanaklarını ve engellerini tartmamışsan, en basit bir talep için bile ağır bedeller ödemek zorunda kalabilirsin. Sadece kendi isteklerine göre değil, somut durumların somut tahliline dayanarak hareket edersen, yol alırsın, adım adım hedeflerine ulaşırsın. Sadece kendi şahsı için değil, bir topluluk, bir örgüt ya da bir toplum adına hareket edenler; atacakları her adımı defalarca düşünmek zorundadırlar. Düşünülmeden atılan adımlar, birikimlerin, örgütlerin yitirilmesine, bireylerin ve toplumun yerine koyamayacağı kayıplar yaşamasına yol açar. Bunun vebali ağır olur. DİASPORA GERÇEKLERİ 1864’ten sonra diaspora Çerkesleri, Osmanlı yıkılana kadar ayrıcalık sandıkları bazı imkanlara sahip oldular. Bunun karşılığında ise Osmanlının askeri gücüne katkı için büyük fedakarlıklar yaptılar. Cumhuriyet kurulurken de aynı özveriye devam ettiler. Ancak Osmanlı sonrası kurulan bütün ulus devletlerde hiçbir kültürel hakka sahip olamadılar. İsrail’de Filistin karşıtı siyasetleri perdelemek için sağlanan imkanlar ve Arap ülkelerinde iktidarların müttefiki olmak karşılığı sağlanan pamuk ipliğine bağlı  bazı dokunulmazlıklar da, buradaki Çerkesleri asimilasyondan kurtaramamıştır. Üniter bir ulus devlet olan Türkiye de Çerkesleri ulusal bir azınlık olarak tanımamıştır. 1961 anayasası ile dernekleşme ve 2000’lerdeki AB sürecinden kaynaklanan ve rahatça kullanılamayan ortaöğrenim seviyesindeki bir seçmeli dil dersi dışında, asimilasyonu önleyecek herhangi bir imkan sunulmamıştır. Buna karşılık dispora Çerkes toplumu da dolaylı olarak edinilen bu olanaklarla yetinmekten ileri, herhangi bir talepte bulunmamıştır. Hatta asimilasyonun kabahatini daha çok kendinde aramıştır. Sistemle bir çatışmaya girmemek için de sorununun tek çözümünü, anavatana dönüş olarak koymuş; bunun için ise, arada bir Rusya’ya söylenmekten başka herhangi bir adım atmamıştır. Yukarıda yazılanlar öyle algılansa da aslında bir eleştiri değildir. Sadece somut durumun ifadesidir. Bir toplum dinamikleri neyse ondan fazlasını üretemez. Geleneksel olarak önderlik etmesi gerekenler üç maymunu oynarsa harekete geçemez. Entellektüeller konforundan vazgeçmezse onları takip eden olmaz. KAFKASYA GERÇEKLERİ Çerkesler 1917 Ekim devrimine kadar Çarlığın baskısından başka bir şey görmemiştir. 1917 – 1922 arası iç savaş döneminde bağımsızlık girişimleri başarısız olmuştur. SSCB yönetiminde zaman zaman sınırları, adları ve statüleri değişmekle birlikte özerk cumhuriyetlere ve birçok alfabeye, sınırlı da olsa eğitim ve yayın olanaklarına ve merkezi otoriteye bağlı bazı derneklere sahip olmuşlardır. 1991 yılında SSCB’nin yıkılması tüm Rusya’da olduğu gibi Kafkasya’da da büyük bir otorite boşluğu yaratmış, merkezkaç kuvvetler harekete geçmiştir. Böyle bir ortamda DÇB doğmuştur. DÇB’nin kuruluş amaçları arasında, yukarıda değindiğimiz ve bir Çerkesin hayallerini süsleyen taleplerin pek çoğu yer almıştır. Siyasal, ekonomik, kültürel birlik, alfabe birliği, diaspora Çerkeslerinin anavatana dönmesi vb… Ne var ki bir asırdan fazla bir süredir kendi sorunlarının çözümü karşısında apolitik bir tutuma alışmış, yaşadıkları topluma entegre olmuş, onların siyasi atmosferinin izdüşümlerine hapsolmuş diaspora, bu büyük dönüşüm ve doğan fırsatlar karşısında kitlesel bir reaksiyon gösterememiştir. Sınırlı sayıda duyarlı insanın dönüş çabaları ve sonradan rutinleşip geliştirilemeyen bazı adımlar dışında fazla bir şey yapılamamıştır. 1990’lı yıllar, Rusya’nın diğer bölgelerinde ve Kafkasya’da siyasal ve ekonomik sorunların yanı sıra irili ufaklı savaşlarla geçmiştir. İster beğenelim ister beğenmeyelim, uzun ve derin bir devlet geleneği olan Rusya’da, dağılmayı ve çöküşü önlemek amacıyla ulusalcı, devletçi ve merkeziyetçi bir yönetim anlayışı, 1999 yılında Putin ile iktidara yerleşmiş ve süreci tersine işletmeye başlamıştır. Bu yeni durum etkisini anında Kafkasya’da ve doğal olarak DÇB üzerinde de göstermiştir. Gazetelerin dünya haberlerini düzenli okuyan herhangi birisi için, Rusya’da olan biteni anlamak ve tahmin etmek hiç zor değilken; Kafkasya üzerine fikir yürütenlerin çoğu, bunlardan bihaber şekilde konuşup yazmaktadırlar: Kaffed DÇB’den çıksın. Çıkarsa hiçbir şey olmaz. Yapılan işler onsuz da yürür. Nalçik olmazsa Maykop olur. Gerçekten de öyle. Kitlesel dönüş için mücadele etmediğin, siyasi değişiklik istemediğin, otokton halkları bir araya getirmeye çalışmadığın sürece hiçbir sıkıntı yaşamazsın. DÇB’den de çıkarsın, kültürel etkinlik te yaparsın, öğrenci de okutursun, sorun olmaz. HEDEFLER Yukarıdaki gerçekler dikkate alınmadan DÇB’ye ve o bahaneyle Kaffed’e çok sert eleştiriler yapılıyor. Oysa bu kişilerin iğneyi DÇB’ye, çuvaldızı ise kendine batırması gerekmektedir. Diasporadaki Çerkes halklarının kendi ulusal kimliğinin bilincine varması ve asimilasyona karşı bir mücadeleye katılması için dişe dokunur bir şey yapmadan, bunun olası bedellerini ödemeyi göze almadan; Kafkasya’dakilerin zayıf yanları ve bundan doğan örgütsel zaaflarını siyaset malzemesi yapmak bize ne kazandırır? Belediyelerden ve toplumun maddi imkânı olanlarından destek alarak ayakta durabilen derneklerin çatısı altında, onları dönüştürecek bir şey üretmeden, konforunu bozmadan, başkalarından kahramanlık beklemek hiç te adil değildir. Çerkeslerin bir tane anavatanı var. Oradaki az sayıda Çerkesin varlığı da herhangi bir macerayı kaldıracak güçte değildir. Diyalog ve iknadan başka hiçbir yönteme prim verecek sermayesi de yoktur. Bir buçuk asırlık bir travmadan sonra sadece bizi mutlu eden hayallerle yol alacak lüksümüz de yok. Bugün Çerkeslerin başka hayaller için öteleyemeyeceği iki hayati hedefi bulunuyor: kültürün ve dilin var olması ile kitlesel dönüş hakkı için hem diasporada hem anavatanda yasal güvenceler için mücadele etmek. DÇB haricinde örgütlenmeler ve ilişkiler kurulabilir. Ancak hedefler gerçeklerle uyuşmayacaksa bunların da hareket alanları kaçınılmaz olarak sınırlandırılacaktır. Şartlar böyle diye Kafkasya’ya küsüp, ondan kopuk, tamamen diasporik çerçevede kurulacak bir örgüt ise küresel oyuncuların kontrolüne girmeye açık bir yapı olacaktır.   Çerkeslerin yeni bir savaşa, başkalarının Kafkasya üzerindeki emelleri için malzeme olmaya ve daha fazla asimilasyonla harcanacak zamana tahammülü yoktur. Mevcut durumda ve güçler dengesi içinde, 1991 DÇB’sini yaratmak mümkün değildir. Şimdiki görev önce geri gidişi durdurmak, bunun için de görev ve sorumluluk almak zamanıdır. Bunu gerçekten başarmanın yolu ise, diasporada, Çerkes kimliğini önce bizzat Çerkesler nezdinde, folklorik bir renk olarak algılanmaktan çıkaracak politika ve etkinlikler üretmekten geçiyor. Kaffedin öncelikle kültürel bir örgütlenme olması hem de heterojen bir politik tabana sahip olması nedeniyle, bu dönüşümü yapacak hamlelerde sıkıntı yaşıyor olduğu bir gerçek. Kaffedin gerçekten duyarlı ve fedakar yöneticileri ne kadar istese de hep belli bir dengeyi korumak zorunda. Bu nedenle Kafkasya’da bir dönüşüm yaratmak için önce diaspora Çerkeslerin kendini dönüştürmesi gerekiyor. Hakan Eken 03.04.2019nanKaffed

Çerkes Soykırımı ve Sürgünü sonrası dağıldığımız coğrafyalarda halkımız çeşitli biçimlerde siyaset ve yönetim ile ilişkiler geliştirmiştir. Gerek Osmanlı İmparatorluğu döneminde gerek kuruluş sürecinden itibaren Türkiye Cumhuriyeti içerisinde Çerkesler siyasetin ve yönetimin içerisinde yer almışlardır. Ancak özellikle son yıllara kadar dünya ve ülke konjonktürünün de etkisi ile bu yer alış, genellikle Çerkes kimliğini fazla ön plana çıkartmadan olmuştur. Öncesinde de çeşitli çalışmalar yapılmış olmakla beraber, Kafkas Dernekleri Federasyonu’nun (KAFFED) 10 Aralık Dünya İnsan Hakları Günü etkinlikleri çerçevesinde 13-14 Aralık 2014 tarihlerinde Ankara’da düzenlediği “150. Yılda Çerkesler-Güncel ve Gelecek Konferansı”nda, siyaset dahil kamusal alanlara kendi kimliğimizle daha nitelikli şekilde etki etmemiz gerektiği konusunda genel bir mutabakat oluşmuştur. Sonrasında ise siyasette tecrübe sahibi kanaat önderlerimiz ile yapılan yuvarlak masa toplantıları ile konu daha detaylı şekilde tartışılmıştır. Bu toplantıların sonuçları KAFFED yetkili organlarında değerlendirilerek, siyaset kurumu ile ilişkilerin geliştirilmesi, taleplerimizin daha etkili şekilde siyasi mecralara aktarılması, kurumlarımızın ve toplumumuzun bu konularda daha bilinçli hareket etmesi amacı ile çeşitli adımlar atılmıştır. Ülkedeki demografik dağılımımız ve halkımızın siyasi çeşitliliği göz önüne alınarak izlenmesi gereken en makul yol belirlenmeye çalışılmıştır. Bu dönem Yönetim Kurulu içerisinde de bu alandaki işleri yürütmek üzere Siyaset ve Lobi Çalışma Grubu kurulmuştur. Süreç içerisinde çeşitli acemilikler yaşanmış ve zaman zaman hatalar da yapılmıştır. Ama genel hatları ile kurumsal görüşmelerimizde tabanımızdan ve muhataplarımızdan aldığımız geri bildirimler siyasetin etkili şekilde kullanılmasının gerektiği ve bu istikamette devam edilmesi yönündedir. Federasyonumuzun ve üye derneklerimizin temsil ettiği üye yapısı ve toplumsal tabanı, ülkemizdeki diğer etnik ve dini gruplardan farklı olarak siyaseten oldukça renkli ve çeşitlidir. Siyasi yelpazenin her tarafında Çerkesler olduğu gibi bazen aynı sülalenin içerisinde siyasi yelpazenin her renginden insanımız olduğunu da görmekteyiz. Bunu bir sorun olarak değil zenginlik olarak görüp tüm farklı siyasi kesimlerimizin karşılıklı saygı içerisinde kimliğimize, kültürümüze ve haklarımıza ilişkin birlikte çalışmasını sağlamamız gerekiyor. Köylerimizde geçmişte bu başarılmıştır; aynı köyde, aynı ailede her siyasi eğilimden insanlar olmuş ama asla bu durumun toplumsal birliğe engel olmasına izin verilmemiştir. Bu geleneği koruyup aynı şekilde kurumlarımızda da sürdürmemiz gerekiyor. Derneklerimizin içerisinde partisinin siyasi mücadelesini akrabalarına karşı yapan değil; partisinin içerisinde taleplerimizin mücadelesini yapan aktif siyasetçilere ihtiyacımız var. Siyasetin içerisinde yer alırken kimliğini ve kurumlarını ikinci plana atmayan, toplumunun taleplerine ve sorunlarına duyarlı, bir ayağı siyasetin içerisinde iken bir ayağı da toplumumuzun ve kurumlarımızın içerisinde olan, toplumdan ayağını kesmeyen siyasetçilerimize toplumumuz ve kurumlarımız da her kademede gereken desteği verecektir. KAFFED Çerkeslerin sahip olduğu hiçbir siyasi tercihe karşı veya yandaş değildir. Hiçbir partinin veya ideolojik görüşün arka bahçesi veya yandaşı olmadığı gibi hiçbir partinin de düşmanı veya karşıtı değildir. İktidarı ile muhalefeti ile tüm yasal siyasi partilere sorun ve taleplerimizi iletmek, dilimizi, kültürümüzü ve haklarımızı her siyasi mecrada dile getirmek, ülkenin bir zenginliği olarak kimliğimizin kamusal olarak korunmasını ve geliştirilmesini sağlamak zorundayız. Bu çalışmaların başladığı dönemlerde TBMM’de 4 olan milletvekili sayısı kurumsal ve toplumsal çalışmaların sonucunda bilincimiz ile duyarlılığımızın artmasına paralel şekilde kademeli olarak önce 8 e sonra 12 ye çıkmıştır. Ancak 80 milyon Türkiye Nüfusu içerisinde en alçak gönüllü rakamlarla 4 milyonluk nüfusumuzun adil temsili anlamında minimum 30 milletvekili ile temsil ediliyor olmamız gerekmektedir. Çerkes nüfusunun yoğun olduğu bir çok ilde hala ve yıllardır Çerkes milletvekilimiz bulunmamaktadır. Kabinede uzun yıllardır Çerkes Bakan yok. Benzer temsilde adaletsizlik durumlarını Belediye Başkanlıklarında ve Belediye Meclis Üyeliklerinde de yaşıyoruz. 1960 larda Avrupa’ya giden “Almancılarımızdan” bulundukları ülkelerde bir çok milletvekili, belediye başkanı çıkıyor ve bununla tüm vatandaşlarımız gibi bizler de gurur duyuyoruz. Birbuçuk asırdan fazla süredir kader birliği içerisinde omuz omuza mücadele ettiğimiz ülkemizde sorumluluklarımızı fazlası ile yerine getiriyoruz; bununla doğru orantılı olarak yetki paylaşımında da hakkımız ölçüsünde yer almak durumundayız. Seçme hakkımızı kullandığımız gibi seçilme hakkımızı da kullanmak istiyoruz. Oylarımızla desteklediğimiz tüm partilerin tüm kademelerinde hakkımızdan daha azına razı değiliz, daha fazlasına da talip değiliz. Hiçbir Çerkes’in hak etmediği bir makama sırf Çerkes olduğu için gelmesine yönelik bir çaba içerisinde değiliz. Ancak hakettiği hiçbir makamdan da Çerkes olduğu için hiçbir kardeşimizin geri bırakılmasına razı olamayız. Tanıyan herkesin saygı duyduğu kültürümüz nedeni ile her bireyimizin bulunduğu pozisyonun saygınlığını yükselteceğine inanıyoruz. Siyaset kendince erbabı olan, üniversitelerde bilim dalı olarak eğitimi verilen kompleks bir alan. Biz de toplumsal ve kurumsal olarak nispeten yeni olduğumuz bu alanda, halkımızla, üyelerimizle, kurumsal demokratik mekanizmalarımızla sürekli istişare ve işbirliği halinde toplumumuzu layık olduğu şekilde temsil edilir hale getirmek için bu alanda tecrübelerimizi artırmak durumundayız. Hatalarımızdan öğrenerek, doğrularımızı çoğaltarak ama illa da güçlü bir dayanışma ile ilerleyeceğiz. Cenazemizde, düğünümüzde ve derneğimizde yanımızda duracak olan kendi insanımızın kıymetini bilecek, asla siyasi görüşü nedeni ile toplumsal duyarlılığı olan hiçbir kardeşimizi dışlayıcı tutum içerisinde olmayacağız. Kurumlarımız halkımızın desteği ile var olan yapılardır. Eleştirilere tüm yöneticilerimiz açıktır. Diyalog kapılarımız da sonuna kadar aynı şekilde açıktır. Kurumlarımızı yıkarak, saygınlığını zedeleyerek etkili bir toplum olamayız. Çerkes toplumunun zaten var olan saygınlığını artırıcı yaklaşımları desteklemeli ve yaygınlaştırmalıyız. Yıkıcı yaklaşımlara karşı kendi insanımızın ve kurumlarımızın yanında yer almamız siyaset dahil her alanda hakkımızı almamızı kolaylaştıracaktır. Yakında yapılacak olan yerel seçimlerde Belediye Başkanlıkları ve Belediye Meclis Üyelikleri için adaylar ortaya çıktılar. Gönlümüzden geçen sayıda olmasa da Çerkes adaylarımız da sahada ter döküyorlar. Çerkes adaylarımız ile sorun ve taleplerimize duyarlı, toplumumuzla ve kurumlarımızla sağlıklı ve karşılıklı saygıya dayalı bir iletişim içerisinde olan Çerkes dostu adaylara öncelik vereceğiz. Gelecek seçimler için şimdiden hazırlanacak ve kendi desteklediğimiz partilerde daha fazla kardeşimizin listelerde ve yönetimde yer alması, sorun ve taleplerimizin oy verdiğimiz partilerin gündeminde daha güçlü şekilde yer alması için çalışacağız. Yıllarca nispeten sessizce direndiğimiz asimilasyon, bu denli hızlanmış ve bizi kuşatmışken başka türlüsüne gönlümüz artık razı değil!  nanKaffed