Kafkas Dernekleri Federasyonu’muzun (KAFFED) 5. genel kurulu (3-4 Aralık, Ankara), her bakımdan çok başarılı geçti. Dinamik, çoksesli, tartışmalı ve düzeyli bir genel kuruldu. Kazanan ‘birlik’ oldu. Katılan ve katkı veren herkesi kutluyorum... Genel kurulun ilk günkü istişare toplantısı çok iyi oldu; delege olsun-olmasın tüm katılımcılara eşit söz hakkı verildi, düşünceler tartıştı, hitabetler yarıştı, bildiriler uçuştu, herkes eteğindeki taşları döktü. Federasyon başkanlığı boyunca uğradığı pekçok haksız eleştiriye ve ahlaksız karalamaya sabır gösteren Cihan Candemir, yüce gönüllülüğünü yönettiği bu istişare toplantısında da gösterdi; varoluşlarını kendisini karalamak ve federasyonu yıpratmak üzerine kurmuş olanlara da söz verdi, aynı sabırla dinledi, nezaketi elden bırakmayan bir üslup ve eksiksiz bir hitabetle cevapladı. Candemir, bu genel kurulda bilgi, tevazu, hoşgörü ve duygusallıkla harmanladığı performansıyla hepimizin gönlünü fethetti ve yüreklerimize insan sıcaklığı ekti. Teşekkürler başkan... İkinci günkü resmi genel kurul toplantısı da gayet iyiydi; iktidar partisinin deneyimli-etkin hatibi Hüseyin Çelik ile anamuhalefet partisinin yükselen yıldızı Emine Ülker Tarhan’ın konuşmaları içerikli, samimi ve umut vericiydi. İki başkan adayımız (Vacit Kadıoğlu ve Yalçın Karadaş) ile delegelerin konuşmaları yapıcı ve kapsayıcıydı; toplumumuzun karşı karşıya bulunduğu pek çok sorun gündeme getirildi, daha iyi bir gelecek için düşünceler savunuldu, öneriler sunuldu. Bu genel kurul, tam da genel kuruldan önce yaptığımız ‘Çare birliktir, birlikte yürümektir’başlıklı çağrımızda belirttiğimiz üzere, federasyonun temel kuruluş felsefesini ve bugüne dek sürdüregeldiği ‘birlik’ çizgisini korumak bakımından çok kritik bir öneme sahipti. Federasyonu oluşturan pekçok dernek başkanı, yönetim kurulu üyesi ve delegesiyle birlikte 500’ü aşkın kanaat önderimizin imzaladığı bu çağrıda, son yıllarda hem diyasporada hem de anavatanda, bizi bugüne kadar ayakta tutan birliğimizin ve ancak bu sayede koruduğumuz gelecek umudumuzun, Kafkasya üzerinde hesabı olan büyük güçlerin açık tehditi altında olduğu belirtilmiş ve bu genel kurulun birliği korumak için hayati değer taşıdığı ifade edilmişti. Yanılmadık. Özellikle Adığe-Abaza birliğini yıkmaya yönelik ABD-Gürcistan eksenli planlı girişimin ve siyasetin gölgesini genel kurula taşımak isteyenler oldu; şaşırtıcı ittifaklar eşliğinde boy göstermeye ve provokasyon yaparak dikkat çekmeye çabaladılar. Ama genel kurul öyle güçlü bir sağduyu ortaya koydu ki, bu ittifakların hiçbiri birlikte yürüme kararlılığımıza bir fiske dahi vuramadı. Aksine, federasyonun kuruluşundan beri sürdürdüğü sağlam çizgisi daha da güçlendirildi ve birlik bayrağı daha da yükseltildi. Başta Sakarya Kafkas Derneği Başkanı Muharrem Saran (ki, bence genel kurulun yıldızıydı) olmak üzere, birliğin kazanmasını sağlayan tüm genel kurul katılımcılarını kutluyor ve toplumumuz adına teşekkür ediyorum... Vacit Kadıoğlu başkanlığında görevi devralan yeni yönetim kurulumuz, çok zor şartlarda tarihi bir sorumluluk üstlenmiştir. En önemli görevleri, federasyonun örgütsel gücünü ve etkinliğini genel kurulda vücut bulan sağduyuya uygun bir çizgide yükseltmek ve toplumumuzu federasyon çatısı altında daha da bütünleştirmektir. Artık anlaşılmıştır ki, sadece Adığeler ve Abazalar açısından değil tüm kardeş Kuzey Kafkas halkları bakımından çare, aynı federasyon çatısı altında güçleri birleştirmektir. Genel kurul, yeni başkana ve yönetim kuruluna bu yolda çaba göstermeleri için hem görev hem yetki vermiştir. Bu genel kurul, daha kurumsal bir istişare mekanizmasına olan ihtiyacımızı da net olarak ortaya koymuştur. İlk günkü toplantıda da görüldüğü gibi, ana ekseni federasyon çizgisinde olmak üzere, farklı düşünce ve önermeleri de kapsayacak bir danışma meclisinin kurulması ve bunun siyaset üreten bir kurum olarak konumlandırılması, federasyona güç ve dinamizm kazandıracaktır. Bu yolla federasyon hem daha fazla düşünce ve proje üreten bir yapıya kavuşacak hem de kendi dışındaki unsurlarla daha yapıcı-sinerjik bir işbirliğine imkan yaratacaktır. Federasyonumuzun yeni yönetimi, 2014’e kadar sürecek ve her geçen gün daha da keskinleşecek olan çok kritik bir süreçte görev yapacak. Kolay olmayacak. Başarılı olmalarını diliyorum. Güveniyorum. Onlara bu görevi veren bizler yanlarında olursak, gereken desteği verirsek başaracaklardır. Yolları açık olsun... Sezai Babakuş, 8 Aralık 2011

Aslında bu yazıya bir “cevap” ile başlamak geliyor içimden. Fakat, bir defaya mahsus, söylemek istediklerimin çoğunu yutarak doğrudan asıl meseleye gelmek istiyorum. Çerkeslerin sorunları, akşamdan sabaha ortaya çıkmış ve hiç ummadığımız anda kucağımızda bulduğumuz sorunlar değildir. Bizler bunun içerisine doğduk. Sürgün topraklarda başka bir milletin ve kültürün içinde yurdumuza hasret, gün be gün tükenerek yaşıyoruz birer sığıntı gibi. Bunun acısını duyanlar her dönem çareler aradılar bizi yok edip bitiren bu soruna, herkes kendi çapında kafa yordu. 1908’lerde başlayan vatana yönelme ve kendine yol arama çabaları, günümüze kadar çeşitli biçimlerde sürdü gitti. Çerkeslerin bir ulus olması gereğini, bir vatan sahibi oldukları gerçeğini bu gün keşfetmedi halkımız. Birileri bunu yeni farkettikleri için, süreci ve Çerkes hareketlerinin geçmişini “kendi uyandıkları sabahtan” başlatmak istiyorlarsa da bu doğru değil tabii ki. Bu yolculuk dün vardı, bu gün de var, yarın da olacak. Marifet Çerkes sorununu tespit etmek, tarif etmek değildir, bu zaten yapıldı milyon defa. Marifet Çerkes sorununa çözüm önerebilmektir. Kazandıklarınızı da kaybetmeden, günümüz gerçeklerini ve içerisinde bulunduğunuz koşulları göz ardı etmeden, uygulanabilirliği olan akla yatkın çözümler ortaya koyabilmektir maharet. Bu meseleler için samimiyetle endişe eden bir kısım insanı ve özellikle canı yanan gençleri istismar etmeden , bu güne kadar zorlu süreçlerden geçerek ortaya çıkmış kurumları ve yapıları yerle yeksan etmeden; tam da bir mücadeleye davet ettiğiniz süreçte, oluşturulmuş bütün ittifakları yıkarak halkınızı yapayalnız bırakmadan bu işi başarabilmektir marifet. Şimdilerde uyanan bir “teorisyen” esip gürlüyor son fetvasında, edep dairesine sığmayacak ifadelerle kendisi gibi olmayanları suçluyor, aşağılıyor ve “Çerkesya’yı tozlu raflardan indirerek , Çerkes halkını uluslaştıracaklarını “ buyuruyor. Herhalde internet üzerinde grup oluşturmakla, ulus oluşturmayı aynı şey sanıyor. Ama unutmamak gerekir ki bu işler slogan atarak olmuyor. Akılla, plan program irade ve azimle oluyor. Şu uluslaşma meselesini kabaca ele alalım : Uluslaşmak iki şekilde olur önümüzdeki pratiklere göre. a) Devlet eliyle uluslaşmak. b) Millet eliyle uluslaşmak. Devlet eliyle uluslaşmak, ”baştakilerin” yani siyasi askeri idari ve bilumum toplumsal elitin kontrollü girişimleri ve yönetimleriyle sağlanan, niteliksel fakat evrimci bir değişimdir. Örnek isterseniz “Türk milleti” yaratma projesi bunun tamamlanamamış kötü bir örneğidir. Millet eliyle uluslaşmak olarak tanımlanan diğer yöntem ise, tabanda halk hareketleriyle başlayıp süren, devrim niteliğinde değişimlerle sağlanan bir sonuç alma biçimidir. Çok bilinen Fransız devrimi de bunun bir örneğidir. Şimdi; Eğer bu halk devlet eliyle uluslaşmak yöntemini seçmişse (ki öyle görünüyor), ayak altından çekilip “devletin” bu yönde yapacaklarına yol açmak ve elden geldiğince katkı sağlamak gerekir. Tabii ki mevcut cumhuriyet yapılarımızın şu halleri ile bu yönde radikal bir değişim sağlamaları, bu gün içerisinde bulundukları genel yapı itibariyle mümkün değildir. Yapılabilecek olan ve onların da yaptıkları “yumuşak bir geçiş sürecidir” ki, bu bile henüz üstesinden gelemediğimiz kabileci yaklaşım, etrafımızdaki diğer halkların provokatif tepkilerinden doğan çatışma riski ve göbekten bağlı bulunduğumuz yapının merkezi kontrolcü baskıları nedeniyle çok ağır ve zor ilerleyen bir süreçtir. Şu anda bizim cumhuriyetlerimizin idari kültürel ve siyasi elitleri tarafından yapılan budur. Yani o hiç birimizin beğenmediği ortak gazete çıkartma, ortak kurumsal yapılar oluşturma , ortak bilimsel , akademik, kültürel çalışmalar yürütme çabaları ; ortak günler, bayramlar , ortak yazı dili ve alfabe yaratma gayretleri bu yumuşak geçiş sürecinin utangaç adımlarıdır. Siz, çıkar bu yapılanların yeterliliğini , yapanların yöntemlerini tartışırsınız sadece. Bu başka bir şeydir ve buna da kimse itiraz etmez zaten . Yani uluslaşmak adına şu aşamada yapılabilecek olan tek mantıklı şey ,kör topal ilerleyen sürecin daha hızlı, daha doğru işlemesine katkı sağlamaktan ibarettir. Eğer bu yapılanlar birilerince kökten reddediliyor da ikinci yol tercih ediliyorsa ve radikal bir değişim sağlayarak millet eliyle uluslaşmak düşünülüyorsa, kimsenin umudunu kırmak istemem ama bu millet henüz o aşamada değil. Henüz ulus bilinci, mensub olma duygusu ve tarih bilinci oluşmamış , kabile anlayışından sıyrılamamış, üstelik mevcudunun yüzde sekseni diasporada asimile olmuş ve mücadele önceliklerini değiştirmiş bir halktan, devrimci yöntemle ulus yaratılamaz.Yaratılacaksa bile bu hareket, durumu malum diasporadan başlatılamaz. Yani özetle, şu aşamada aşağıdan yukarıya radikal bir değişim ve devrimci yaklaşım sözkonusu bile değildir. Bunların dışında bir yöntem varsa, içi boş slogan ve hikaye dinlemek yerine bu yöntemleri dinlemeyi tercih ederim şahsen. Ulusal yapıyı oluşturmak kimin görevidir ? Şüphesiz Çerkes hareketinin dünyaya dağılmış tüm parçalarına, “ulus olma” ve “geleceği kurma” mücadelesinin anavatan merkezli olması gereğini ve diasporaların da anavatana bağlı hareket etme zorunlulukları olduğunu tekrar hatırlatmaya lüzum yok. Bu konularda eylem ve hareket inisiyatifi anayurttadır. Diaspora ancak anayurttaki “bu yapıyı kuracak olan iradeye (olumlu yada eleştirel) katkı sağlayan” konumunda olabilir. İşte bu nedenle diaspora kurumlarından beklenen, beklenmesi gereken “kökten değiştiren-oluşturan” özelliklerde bir örgütlenme değildir. Diaspora kurumlarından beklenen; toplumsal varlığı muhafaza edip, bireylerini uluslaşma yönünde “geliştirme ve dönüştürme” kabiliyeti olan bir yapıdır. Dolayısıyla, diasporadaki bir kurumu “ulusal oluşumun çekirdeği” gibi tanımlamak, yada o yönde dönüştürmeye çalışmak ve bu beklentilerinize cevap veremediği için onu parçalamaya kalkışmak, hıyanetle suçlamak olsa olsa bilgisizliktendir. Değilse artniyettendir. Özetle; teorik ukalalıklar yapmak yerine, diaspora kurumlarının asli görevinin “mevcudu muhafaza edip geliştirmek ve ana yapıya aktarmak” olduğunu bilirsek; “ulus” dediğimiz yapıda ve “uluslaşma” dediğimiz harekette anayurdun belirleyici olacağını / olması gerektiğini bilirsek, kimi suçlayacağımızı yada kime saldıracağımızı daha isabetle tayin edebiliriz. Yukarıda da söyledik, Ulus oluşturmak öyle internet üzerinde grup oluşturmaya benzemez. O nedenle biraz daha aklıselim olmakta yarar var. Ne istediğimizi, ne için istediğimizi, gerçekleşebilirlik oranını, bizi çevreleyen koşulların uygunluğunu ve daha buna benzer bizi etkilemesi muhtemel bir dünya olguyu gözardı edemeyiz. Şunu asla unutmamalıyız ki; “Bir toplumun faaliyetine kendi iradesi dışındaki doğal etkenler ve denetleyemediği koşullar hükmettiği sürece, o toplum kendi tarihini yapmaktan uzaktır.” Yani Çerkes hareketinde öncelik, toplumun dönüştürülüp “kendi iradesini koyabilecek” noktaya getirilmesidir. Denetleyemediğiniz koşullara hükmedebilir, en azından etki edebilir hale gelmektir birinci adım. İşte bu nedenle; senelerden bu yana ulusal bilincin geliştirilmesinin, aidiyet duygusunun pekiştirilmesinin, mevcut durumumuzdan tek tek bireyler olarak sorumlu olduğumuz düşüncesinin yerleşmesinin, “geleceğimiz için olmazsa olmaz bir zaruret” olduğunu anlatıyor,döne döne bu konuyu işliyoruz. Çünkü bu halkın asıl sorunu, bilinç ve o bilincin bilediği bir kararlılığın yokluğudur. O nedenle gelişmeler karşısında güçlü duramıyor ve dolayısıyla oluşturduğumuz yapıları da güçlü kılamıyoruz. Biz bunları anlatırken her kesimden insanla her türlü tartışmaya da girdik, ama fikrimiz hiç bulanmadı, inancımız örselenmedi...Tam tersine, üstüne üstüne gidiyoruz. Gün geldi inançlarına Çerkesliği alet etmek isteyenlerle karşı karşıya geldik, gün geldi ideolojilerine Çerkesleri hizmetkar kılmak isteyenlerle, gün geldi kendi kişisel egolarına kader birliği ettikleri insanları ve davaları kurban etmek isteyenlerle. Bu gün ise, yıllardır tekrar tekrar dikkat çektiğimiz “Çerkes bireylerinde ulus bilincinin zayıflığı” meselesini adeta yok sayarak, duygu yüklü söylemler ve ajitatif yönlendirmelerle cemiyeti bir erken doğuma zorlayanların karşısındayız. Biz uyarı görevimizi yapıyoruz. Her kim olursa olsun, yanlış gördüğümüze “yanlışsın” demekten ve halkımızın geleceği için endişe ederek doğru bildiğimizi söylemekten vazgeçecek değiliz. Aynı üslubu kullanarak cevap vermiyorsak, yöntemi yanlış bile olsa “ulus kaygısı taşıdığını söyleyen” bir yaklaşıma şimdilik müsamaha gösterdiğimiz içindir. Yine söylüyoruz, güzel şeyler istemek, o anda güzel şeyler yapabileceğiniz anlamına gelmez. Dış dünyadaki gelişmeleri/değişmeleri yok sayarak kendisine yol çizmeye çalışanlar çok uzağa gidemezler.

Evimin arkasındaki bahçeye ektiğim sebzeler artık tüketilmeye hazır hale geldi. Hazır hale geldi derken, sadece Biber, Roka ile Salatalık tüketilebilir durumda. Domates, erken mahsul Patates, Patlıcan ve Reyhan henüz daha zaman istiyor. Kıvırcık ektim ahşap kasaya fide için, bahçenin bir köşesine de Maydanoz, ama üçüncü defa ekmeme rağmen bir tür kalabalık karınca kolonisi tarafından tohumlarım çalındı. Uygun ilaç varmış ama, amaç hiç kimyasal madde kullanmadan üretmek olduğu için ekim yerlerini değiştirmek gerek sanırım. Doğal ürünlerle beslenmek çocukluktan başlayarak sürmesi gereken bir iş olmalı. Ama, yine de bahçenden toplayarak taze şeyler tüketmek ayrı, küçük ama hoş duygular yaratıyor. Sabahları bir iki saat bahçeyle uğraştıktan sonra sabah haberlerini kahve içerek izlemek burada yapılabilecek iyi etkinliklerden biri. Rusça bilmiyorsan uydu anten yardımıyla Türk Televizyon kanalları tek seçenek durumunda. Haberleri izlemek dünyadan kopmamak için gerekli ve iyi oluyor. Eskiden köylüler mutlaka radyodan ana haberleri dinlerlerdi, buna ; ‘ajansı almak’ derlerdi. Dünya ile en önemli bağlantı bu haberler değil miydi… Bu aralar tüm kanallar yemin krizi ile açılıp kapanıyor nerdeyse… Yemin denince de, ilk akalıma gelen ilkokulda her sabah ciyak ciyak bağırtılarak yıllarca bize okutulan ‘ andımız ‘ geliyor. Yıllarca süren bu uygulama beynimizi nasıl biçimlendirdi, nasıl yıkadı düzenledi, hangi beğenmediğimiz/beğenilmeyen davranışlarımız bunun ürünü bilemiyorum doğrusu. İnan bana... Dillerin yapısal özellikleri açısından şöyle de bakılabilir mi acaba? Bazı diller konuşma esnasında konuşmacı tarafından anlaşılır halde kullanmak zorunlu. Bazı dillerde ise, dinleyen anlamak zorunda… Bana göre İngilizcede konuşmacıyı dinleyen anlamak zorundadır. Bu nedenle dinleyici konuşmayı anlamadığı yerlerde keserek anlamadığı şeyi sorar. Sorulmadığı sürece konuşmacı, konuşma anlaşılıyor kabul eder ve başını alır gider. Türkçe de ise, konuşmacı konuşmasını anlaşılır halde kullanmak zorundadır gibi. Yani, konuşanın anlaşılır olmasından sorumlu galiba. Bu nedenle de, konuşmacı dinleyiciyi ciddi izler; anlaşıldığını anlayıncaya kadar değişik tekrarlarla konuşması uzar gider… Türkçe konuşmalarda anlata bildim mi? anlaşıldı mı? yani, demek istiyorum ki, şunu demek istiyorum gibi cümleciklerle kendi konuşmasını keserek, aynı konuyu başka tekrarlarla sürdürür… Bu konuşma sırasında aralara serpiştirilen, inanır mısın? inan bana, Allah seni inandırsın, yeminle, yemin ederim ki gibi pekiştirme sözleriyle anlatılırken, inandırmaya da çalışıldığı sık görülür. Bu yemin bile sayılmayan gündelik konuşma dilinde sık kullanılan pekiştirme edatı gibi. Bazen bunun yerine kısa yeminler de eder. Allahıma, Allahıma/kitabıma… diye başlayan konuşma kutsallık üzerine bindirilerek inandırıcı hale getirilmeye çalışıldığı olmaz mı. Bazen dinleyici ya da ikili konuşmalarda biz de araya girerek yemin ettiririz. Karşımızdaki konuşmacının cümlesinin sonunda ya da araya girerek, ‘ yemin et ‘ dediğimiz olmaz mı? Hatta bazılarımız, bu cümleyi sık kullanmaz mı? Bir tür konuşma tiki gibi… Fakat bu onaylatma cümlesi her kullanılma sırasında farklı anlam yüklenir. Cümleyi kullanırken yüz mimiklerimize, yaptığımız vurguya bağlı anlamı farklı. Hatta bazen konuşmacının kolunu tutarak konuşmasını durdurup, yüzümüzdeki ifademizi dondurup; ‘ yemin et’ dediğimizde onaylatmak değil de şaşkınlık ünlemi yerine kullanırız. Yemin etmenin ve ettirmenin en sıradan, masum biçimi olan bu tarz dışında ağdalı ağır yeminlere geçilir… Yemin değil, tören krizi Altmışıncı dönem parlamento açılırken yemin kriziyle ‘arıza’ çıktı gibi. Bir kaç gündür tüm basın-yayın kanalları ve sayfaları bu konuyla meşgul. Bu konuda konuşmayan, yorum yapmayan kalmadı neredeyse… Birkaç dönem yemin sorunu yaşamış olan Parlamento’da, genelde krize neden olan kişi bertaraf edilir, toplu bir saldırıyla Meclisin ‘ yüce saygınlığına’ helal getirmeden halledilirdi. Bu defa üstünlük, krizi çıkartanlara geçti gibi görünüyor. En azından ‘pat’ durumunda. Çünkü genel olarak politikada, ‘krizi çözemez isen krizin çapını büyüt, hacmini genişlet ki krizin kendisi büyüyen hacmin içinde kaybolsun’ anlayışı geçerli ilkedir. Örnek, vekillerin büyük kısmı yemin etmiyor ise krizi ‘ erken seçim ‘ hacmine taşı. Krizin konusu ve kendisi değişmiş olur. Fakat buna cesaret edemedikleri için, ‘pat’ durum da çok vahim olmadığı için ‘beklemek’ politikası benimsendi gibi görünüyor… Aşağıdan yukarıya, yukarıdan aşağıya turlar atılır ve çözülür… Hem herkes eteğindeki taşları dökmüş olur, yeni siyasi güç odakları el enselerle bir birlerini sınamış olur, hem de iş yapılmış duygusu da yaratılmış olur… Aslında, yemin edildiği andan itibaren fazla bir geçerliliği ve hiçbir bağlayıcılığı ve yaptırımı olmayan bir ritüel olmaktan öte bir şey değil. Bu güne kadar yeminine bağlı kalmadığı için kimse ne sorgulandı ne de cezalandırıldı. Yemin ederek başladığı işte suç işleyen hiç kimseye hukuki suçlama ya da ceza dışında ‘ sen yeminini de bozdun’ diye ek olarak ne soru soruldu, ne de bir ek ceza verildi… Ama yemin etme ritüeli o kadar abartılır ki, en yüksek makamda işe başlayacak kişi bile yemin etmeden işe başlayamaz, yetki kullanamaz… Krize neden olması da bundan sanırım. Yani törenin yapılamıyor olması kriz, yeminin kendisi, yemine sadık kalmak ya da kalmamak değil… Herkes yemin etmiş ama… Cumhurbaşkanı, devlet memuru sayılan herkes göreve yeminle başlar. Ayrıca, Millet Vekilleri,Öğretmenler, Askerler, normal ve Yüksek Yargı Mensupları, Avukatlar göreve başlarken, Hekimler, Seçim Sandık Kurullarının Başkan ve üyeleri ayrı ayrı, Değer Tespit ve Takdir Komisyon Üyeleri, Bankaların Yönetim Kurul Üyeleri ile Müdürler Kurulu Üyeleri ve Başkanları, Bankacılık Denetleme Kurulu Üyeleri ve Başkanı, Tüm Fonların Başkan ve Üyeleri, Elektrik Piyasası Denetleme Kurul Başkan ve Üyeleri…ayrıca onlarca benzer komisyon, kurul ve kurum üye ve başkanları göreve başlamak için özel yemin etmek zorundalar. Hepsini yazsam yazı o kadar uzayacak ki… Mahkeme tanıkları, Tutanak Katipleri, Polisler yemin ettirildiği gibi, ayrıca yeminli kurumlar, ‘ Yeminli Mali Müşavirler ’ ve ’ Yeminli Bilir Kişiler ‘ de var… Yeminler, bazen özel protokol kurularak ( Anayasa Mahkemesi Başkanı) bazıları Yargıtay tarafından bazıları Asliye Hukuk Mahkemeleri önünde bazıları da kendi bünyesinde bayrak ve silaha el bastırılarak yaptırılır. Bu iş ‘ acele işlerden sayılır ’ şeklinde yasaya ek açıklama konmuş. Yani yemin ettirecek kurum işi erteleyemez. Yemin metinleri yasa hükmünde olup tamamına yakını ‘ yemin metni olarak hazırlanıp’, tamamına yakını Bakanlar Kurulu kararıyla resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiştir… Yani, kanun hükmünde… 'Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına, Atatürk inkılâp ve ilkelerine, Anayasada ifadesi bulunan Türk Milliyetçiliğine sadakatla bağlı kalacağıma; Türkiye Cumhuriyeti kanunlarını Milletin hizmetinde olarak tarafsız ve eşitlik ilkelerine bağlı kalarak uygulayacağıma; Türk Milletinin milli, ahlakı, insanı, manevi ve kültürel değerlerini benimseyip, koruyup, bunları geliştirmek için çalışacağıma; insan haklarına ve Anayasanın temel ilkelerine dayanan milli, demokratik, laik bir hukuk devleti olan Türkiye Cumhuriyeti’ne karşı görev ve sorumluluklarımı bilerek, bunları davranış halinde göstereceğime namusum ve şerefim üzerine yemin ederim. '' Devlet memuru olurken edilen yemin metni. Türk olmayan biri için dehşet verici bir metin. Kim uymak ister ki bu yemine…Hani vatandaşın beyanı esastır dedikleri çağdaş devlet-yurttaş ilişkisine ne oldu? Bu kadar yeminle yalan yaşayan toplum devlet ve kurumlar arasındaki ilişkilerde ciddi sorunyok mu... Yukarıdaki yemin metni 1982 de yürürlüğe girmiş. Zaten çoğu yemin metni 1982 tarihli. Askerlerin metni, 1961, Sermaye Piyasası Kurlu’nunki 1981, Anayasa Mahkemesi Üyelerininki 1983 de kabul edilmiş. Bu daha trajik. Zira Anayasayı korumak için yemin eder. "Türk milleti tarafından demokrasiye âşık Türk evlatlarının vatan ve millet sevgisine emanet ve tevdi olunan Türkiye Cumhuriyeti Anayasasını koruyacağıma; görevimi doğruluk, tarafsızlık ve hakka saygı duygusu içinde, sadece vicdanımın emrine uyarak yapacağıma, namusum ve şerefim üzerine andiçerim.’’ Korumaktan ne anlaşılmalı acaba, şu sıralar toptan değiştirmeyi düşünmüyorlar mı ki… Avukatlık yemini 1969 da, tanıklık yemini, 1927 de, diğerleri 1981 ile 2008 yılına kadar tarihlerde kabul edilmiş… Merak eden birazcık araştırsa yemin metinlerinin dili, uzunluğu, içerikleri, hele hele yemin törenin kendisi o kadar abartılı ve komik ki, eğlenceli olabilir. Örneğin, Avukatlık yemini Baro’da yönetim huzurunda yaptırılır, metin yönetim tarafından tutanak altına alınıp yönetim ve aday avukat tarafından imzalanır ve yemin metni de eklenerek dosyasına konur…gibi. Görüldüğü gibi en küçük memurdan Cumhurbaşkanına kadar yeminliyiz. Kimimiz birden fazla yeminli olmasına rağmen, bilindiği gibi işlerin düzgün yapılmasını ve yürümesini sağlamıyor. Yeminini tutmadığı için de kimse suçlanmadı ceza da almadı… Tören sever bir toplum olmamız, işin kendisinden çok tören kısmı önemli olduğu için krize neden oluyor galiba. Yani yemin değil, yemin töreni krizi yaşanıyor gibi doğrusu… … Evimin arka bahçesindeki sebzelerime dadanan zararlıları izlemek, hırsız karıncalara karşı tedbir bulmaya çalışmak, çok somut ve daha keyifli işler. Eve dönüp kahve hazırlayıp sabah haberlerini izlemeye başlayınca birden soyut ve sanal bir dünyaya taşınıyorsun. Anlamsız, yaşamda ciddi bir karşılığı olmayan yalan/yemin tartışmalarını izlemek bıktırıcı olmuş. Zira akşamları da tüm kanalların tartışma konusu da aynı… En azından benim için böyle. Yemin ederim ki böyle… MANSUR BALCI, 28 HAZİRAN 2011, NALÇİK

Gürcistan Parlamentosu 20 Mayıs 2011 günü “Çerkes Soykırımı”nı tanıdığını ilan etti. Jamestown Vakfı ile Ilia Devlet Üniversitesi'nin Tiflis'te birlikte düzenledikleri konferanslar bu gelişmenin habercisiydi. 20 Mayıs günü bu konuda oturum yapılacağı ve soykırım kararının görüşüleceği haftalar öncesinden belli olduğu için bu kararın çıkması şaşırtıcı değildi, fakat özellikle Türkiye'deki Çerkeslerin bu yönde bir talebi ve çabası olmadan böyle bir karar alınması, şüphesiz pek çok kişi açısından sürpriz oldu. Bu kısa yazıda Gürcistan'ın bu kararı niçin aldığı, ABD'nin rolü ve olası gelişmeler konusunda bazı değerlendirmeler sunulmaktadır. Gürcistan bu kararı niçin aldı? Bu sorunun cevabı, 8 Ağustos 2008'de başlayan ve Gürcistan ordusunun aşağılanması ile sona eren 5 günlük savaşta yatıyor. Bilindiği gibi Saakaşvili "Kadife Devrim" ile 2004 yılında ABD ve müttefiklerinin açık desteğiyle iktidara geldikten sonra Gürcistan'da kapsamlı bir dönüşüm gerçekleştirmeye başladı. Saakaşvili'nin önceliği Gürcistan'ı tepeden tırnağa saran yolsuzlukların azaltılması, ekonomik gelişmenin sağlanması ve güçlü bir milliyetçi retorik ile vurgulanan "Gürcistan'ın toprak bütünlüğü"nün sağlanmasıydı. ABD ve müttefiklerinin verdiği açık çek ve AB/NATO üyeliği perspektifi ile Saakaşvili yolsuzlukların engellenmesinde (önceleri) oldukça başarılı oldu. Ekonomik gelişme ve kalkınma açısından, dış yardımlar ve yabancı yatırımlar aracılığıyla özellikle inşaat sektöründe ve kamu yatırımlarında bir canlanma yaşandı fakat bölge ülkeleri ile karşılaştırıldığında Gürcistan'ın ekonomik performansı yetersiz kaldı. Toprak bütünlüğünün sağlanması konusunda ise, herhangi bir halk desteği ve silahlı gücü olmayan Abaşidze'nin kolaylıkla kovulup Acaristan'da kontrolün sağlanması aslında Saakaşvili açısından en büyük şanssızlıktı. ABD'nin olağanüstü desteği ile dağınık ve halk desteği olmayan muhalifleri karşısında kolayca başarılar kazanan Saakaşvili, Acaristan'dan sonra önce Güney Osetya'yı, sonra da Abhazya'yı askeri yollarla tekrar işgal edebileceğini düşündü. İktidara gelişinin ilk yıllarında, "seneye yılbaşını Sohum'da kutlayacağız" gibi kışkırtıcı açıklamalar yapmaktan çekinmedi, Güney Osetya  ve Abhazya'ya yönelik askeri provakasyonlara hız verdi. 2006'da Kodor vadisine "polis kuvveti" adı altında askeri güçlerin yerleştirilmesinin, Güney Osetya ekonomisi açısından hayati öneme sahip Ergneti pazarının kapatılmasının, Tskinval ve Oset köylerine yönelik giderek artan saldırıların nedenlerini artık daha iyi anlayabiliyoruz. Saakaşvili, Abhazya ve Güney Osetya'ya yönelik askeri provakasyonlarını arttırdıkça, bu iki ülkeyi sandığı kadar kolaylıkla teslim alamayacağını gördü ve askeri harcamalarını giderek arttırdı. NATO ülkeleri, Ukrayna ve İsrail'den gelen askeri teçhizat ve eğitmenler ile Gürcistan ordusu hızla "modernleştirildi". Gürcistan 2004-2008 yıllarında dünyada askeri harcamaları en hızlı artan ülke oldu: 2004 yılında  ulusal gelirin %1.2'si askeri harcamalara ayırılırken bu oran 2008'de %8.8'e ulaştı. Bir başka deyişle 2008'de dünyada en yoğun şekilde askeri harcama yapan ülkelerin başında Gürcistan geliyordu. 8 Ağustos 2008'de, Pekin Olimpiyatları'nın açılış gününde, Gürcistan askeri birliklerinin Tskinval'e başlattığı kanlı saldırı, uzun süredir planlanan ve hazırlanan sürecin yeni bir aşamasıydı. Saakaşvili Tskinval'i ele geçirip Osetleri bir kaç köye sıkıştırdıktan sonra, önceden kurdurmuş olduğu Güney Oset hükümetini meşrulaştırmayı, daha sonra da benzer bir girişimi Kodor vadisi üzerinden Abhazya'ya uygulamayı düşünüyordu. Ama hesapları tutmadı... Rusya Federasyonu'nun ani ve şiddetli tepkisiyle Gürcistan ordusu bir kaç gün içinde dağıldı ve cepheyi tamamen terketti. Savaşın hemen ertesinde Abhazya ve Güney Osetya'nın önce Rusya Federasyonu, daha sonra da Nikaragua, Venezuele ve Nauru tarafından tanınması Saakaşvili için "askeri çözümü" bir seçenek olmaktan çıkardı. Öyle anlaşılıyor ki, Saakaşvili ve ABD'deki akıl hocası "neo-con"lar ("yeni-muhafazakarlar") bu süreçten önemli dersler çıkardılar. 2008 savaşı, Rusya Federasyonu'nun bölgede kendisine yönelik askeri bir müdahaleye misli ile karşılık vereceğini ve yeni-muhafazakarların yönetiminde bile olsa ABD'nin Gürcistan için Rusya ile açıktan askeri çatışmaya gir(e)meyeceğini gösterdi. Bu nedenle, Saakaşvili ve akıl hocaları yeni bir strateji geliştirdiler. Yeni strateji ilk kez Gürcistan Parlamentosu Dış İlişkiler Komitesi, Yurtdışında Yaşayan Yurttaşlarla (Diaspora) İlişkiler Komitesi ve Toprak Bütünlüğü Geçici Komisyonu’nun 24 Aralık 2009’da yapılan ortaklaşa toplantısında açıklandı. Daha sonra parlamento tarafından da kabul edilen strateji, "Çarist Rusya İmparatorluğu tarafından sürgün edilenler başta olmak üzere, diaspora ve mülteci topluluklar ile" dialog kurulmasını da öngörüyordu. Bu dialogun kapsamı ve içeriği, Tiflis'te düzenlenen konferansların hazırlık çalışmalarında ortaya çıktı: Gürcistan Abhaz diasporası ile değil, aslında Adığe diasporası ile dialog kurmak istiyordu ve Çerkes Soykırımı'nın tanınması, hem diasporadaki, hem de Kuzey Kafkasya'daki Adığelerle "dialog" kurmanın en etkili yoluydu. Gürcistan yeni stratejisi ile bir taşla üç kuş vurmayı hedefliyor: İlk olarak, bu strateji Kuzey Kafkasya'da Rusya Federasyonu'nu rahatsız edecek bir kargaşa ve çatışma ortamının yaratılmasını ve Soçi Olimpiyatları'nın engellenmesini amaçlıyor. Gürcistan'ın Kuzey Kafkasya'da niçin kargaşa ve çatışma istediği açık: bu durum düşmanı olan Rusya'nın zayıflamasına ve Gürcistan üzerindeki baskısının azalmasına yol açacak. Gürcistan'ın Uluslararası Olimpiyat Komitesi tarafından kabul edilmeden önce bile 2014 yılında Soçi'de Kış Olimpiyatları'nın yapılmasını engellemeye çalıştığını herkes biliyor. Saakaşvili bu şekilde hem Putin'den intikam almak, hem de olimpiyatlar nedeniyle Abhazya'nın elde edebileceği ekonomik faydayı engellemek istiyor. Gürcistan'ın bu yeni hamlesi ile bu kez "Çerkes Kartı"nı oyuna sürdüğü, 1999'dan sonra Kuzey-doğu Kafkasya'da yaşananların, 2009'dan sonra Kuzey-batı Kafkasya'da tekrarlanmasına çalıştığı açık. ABD Ulusal İstihbarat Direktörü James R. Clapper bile 6 Şubat 2011'de ABD Kongresi İstihbarat Komisyonu'na yaptığı açıklamada "Gürcistan'ın Kuzey Kafkasya bölgesindeki çeşitli etnik gruplarla açık angajmanı"nın bölgedeki gerilimi arttırdığını söylüyordu. Gürcistan'ın bu kararının ikinci nedeni (ikinci "kuş"), Abhazya ile Adığe diasporası ve Kuzey Kafkasya cumhuriyetleri arasındaki ilişkinin bozulması. Abhazya'nın bağımsızlığının kazanılmasında Kuzey Kafkasya halklarının ve cumhuriyetlerinin önemli bir katkısı oldu. Çerkes diasporası ise Abhazya'yı her zaman destekledi ve bu destek 2008'den sonra giderek daha önem kazanmaya başladı. Gürcistan, Çerkes Soykırımı'nı tanıyarak Adığeleri kendi yanına çekmek ve Abhazya'ya karşı desteklerini pasifize etmek istiyor. Son olarak, Gürcistan'ın bu tutumu bir "imaj yenileme" ve uluslararası politikada yitirmeye başladığı yeri yeniden kazanma çabası. Gürcistan'ın 2008'de Tskinval'e saldırısı Avrupa Birliği tarafından bile mahkum edildi. Saakaşvili'nin söylemi ve tutumu Gürcistan'ın "küçük emperyalist" imajını güçlendirdi. Fakat daha önemlisi, Saakaşvili'nin irrasyonal politikaları, sadece Gürcistan'a değil, müttefiklerine de zarar vermeye başladı, bu nedenle eski dostlar arasındaki ilişkilerin soğuduğu ve Gürcistan'ın önemini giderek kaybettiği görülüyor. Örneğin,  Gürcistan'ın en yakın müttefiklerinden biri olan İsrail ile ilişkileri son bir yıldır hızla kötüleşti. Uluslararası tahkim mahkemesinde Gürcistan'ı 98 milyon dolar ödemeye mahkum ettiren Rony Fuchs ve Ze'ev Frenkiel'in bir hükümet komplosu sonucu gözaltına alınması ve 7 yıl hapis cezasına çarptırılması, Gürcistan'a insansız keşif uçaklarını satan Elbit Systems'in borcunun ödenmediği gerekçesiyle İngiltere'de Gürcistan hükümeti aleyhine 100 milyon dolarlık dava açması, Mart ayındaki Gürcistan heyetinin İsrail gezisinin iptal edilmesi ve son olarak, İsrail ordusunundan emekli olmuş üst düzey komutanların kurduğu ve 2008'de Gürcistan ordusuna eğitim veren Global CST firmasının bu kez Sohum'a "iş ziyareti" gerçekleştirmesi, Gürcistan-İsrail ilişkilerindeki değişikliğin göstergeleri. 7 Nisan 2001 günü AB Parlamentosu'nda Avrupa Komşuluk Politikası – Doğu Boyutunun Değerlendirilmesi konusunda alınan bir kararda, Abhazya'nın tanınmaması yönündeki tutumun devam etmesi, fakat Abhazya ile doğrudan ilişkilerin geliştirilmesinin önemine vurgu yapılması ve "toprak bütünlüğü"ne ek olarak "kendi kaderini tayin hakkı"na da referans verilmesi ve bu kararın -doğal olarak- Gürcistan tarafından soğuk bir şekilde karşılanması, AB boyutundaki gelişmeleri gösteriyor. Son olarak, Gürcistan'ın baskısı sonucu uzun süredir gerçekleşmeyen Abhazya devlet başkanı Bagapş'ın Türkiye ziyaretine nihayet Nisan ayında izin verilmesi ve 29 Mayıs'ta da vefat eden Sn. Bagapş'ın cenazesine TC Hükümeti adına bir delegasyonun katılması, Türkiye cephesinde de bazı şeylerinde değişebileceğini gösteriyor. İşte bu değişen uluslararası ilişkiler ortamında Saakaşvili yönetimindeki Gürcistan bölgede "küçük halkların hamisi" olarak ortaya çıkmak istiyor. ABD'nin bu süreçteki rolü konusunda çok fazla somut bilgi yok. ABD'deki yeni-muhafazakarların bu süreç içinde son derece aktif olduğu ve bundan sonra da olmaya devam edeceği çok açık, fakat ABD Hükümetinin veya diğer devlet aygıtlarının aktif bir rol aldığı konusunda bir kanıt yok. Mevcut politikalara bakıldığında, bu tip "küçük" politika oyunlarına bakmaksızın ABD'nin Gürcistan'ı ekonomik, askeri ve siyasi açıdan destekleyeceği anlaşılıyor. Bundan sonra ne olacak? ABD'deki yeni-muhafazakarların tasarımı olarak ortaya çıkan bu sürecin sadece Gürcistan ile kısıtlı kalacağını düşünmek gerçekçi olmayacaktır. Gürcistan en uygun ve kolay ikna edilebilecek bir aday olarak görüldüğü için süreç buradan başladı. Nitekim bu kararın Rusya ile ilişkiler üzerindeki etkisine ilişkin bir soruya, Gürcistan Parlamentosu sözcüsü "daha ne kadar kötü olabilir ki" diyerek kaybedecek bir şeyleri olmadığını belirtmişti. Gürcistan'dan sonra, Baltık ülkeleri başta olmak üzere başka parlamentolarda da Çerkes Soykırımı'nı tanıması için yeni-muhafazakar destekli benzeri girişimlerin gerçekleşmesi doğaldır. Gürcistan ise, özellikle Soçi Olimpiyatları'nın engellenmesi, Kuzey-batı Kafkasya'da kargaşa ve çatışmanın çıkması ve Abhazya'nın yalnızlaştırılması için tüm çabasını göstermeye devam edecektir. Gürcistan'ın Çerkes Soykırımı kararı şüphesiz bu sorunun uluslararası düzeyde tanınmasını ve tartışılmasını sağlayacaktır. İşte bu nedenle, diaspora ve Kuzey Kafkasya'da bazı Çerkes aktivistleri ve kuruluşları bu kararı sevinç ve hatta "şükran" ile karşıladıklarını açıkladılar. Fakat süreç bir bütün olarak değerlendirildiğinde Çerkesler açısından iki önemli risk görülüyor. İlk olarak, gerek bu süreci tasarlayan ve uygulayan ABD'deki yeni-muhafazakarlar, gerekse Gürcistan yönetimi açısından "Çerkes Soykırımı", Kuzey Kafkasya'da "islamcılık" yerine "milliyetçilik" temelinde yeni bir çatışma çıkarmanın ve Soçi Olimpiyatları'nı engellemenin aracından başka bir şey değil. Şayet Çerkes Soykırımı bu şekilde uluslararası gündemde yer edinirse, Çerkes Soykırımı'na karşı tutumlar da, tarafların siyasi tercihleri ile belirlenecek. Bir başka deyişle, tarihin en büyük trajedilerinden biri gereğinde kullanılan, gereğinde bir kenara atılabilecek bir siyasi malzeme haline getirilecek. Bu da, Çerkeslerin tarihsel olarak en haklı oldukları bir konuda bile uluslararası toplumun desteğini alamamasına yol açacak. İkinci risk, Çerkes toplumu açısından temel hedeflerden sapılması ve rövanşizmin dayanılmaz cazibesine kapılması. Gürcistan'ın Ermenistan'daki büyükelçisi Tengiz Şarmanaşvili, niçin Ermeni Soykırımı'nın değil de Çerkes Soykırımı'nın tanındığına ilişkin bir soruya çok doğru bir cevap vermişti: "Çünkü Çerkesler yokoluşun eşiğinde!" Doğru, Çerkesler maalesef yokoluşun eşiğine geldi ve bundan sonra tüm çabaları varoluşun koşullarını yaratmak olmalı ve Çerkes Soykırımı, kimliğin tanımlanması ve oluşturulmasında en önemli unsurlardan biri. Fakat Gürcistan'ın ve akıl hocalarının önünde, Çerkeslerin var olması gibi bir hedef yok, tam tersine Çerkesler açısından felaket ile sonuçlanabilecek bir gündem var. Bu sürecin sonuçlarının, tasarlayanların istediği gibi geliştiğinde ne olabileceği konusunda en önemli dersi Ermenistan'dan ve Ermeni diasporasından çıkarmak mümkün. Ermeni diasporası, son 20 yıldır son derece yaygın ve örgütlü gücü ile pek çok devletin soykırımı tanımasını sağladı, fakat aynı dönemde 1 milyona yakın Ermeni (nüfusun yaklaşık %30'u) belki de bir daha dönmemek üzere bağımsız ve muzaffer ülkesini terketti. Çok değil, sadece 30,000 Adığenin Adığey'i terketmesi durumunda ne olacağını kestirmek için kahin olmaya gerek yok. Sonuç olarak, bundan sonra ne olacağını büyük ölçüde Çerkeslerin kendileri belirleyecek. Çerkesler, ya kendi gündemlerini oluşturup anayurtlarında varlıklarını sürdürebilmek için gerekli adımları atacaklar, bu doğrultuda (demokrasi ve insan haklarına saygılı diğer tüm insanlarla/kuruluşlarla birlikte) ilkeli ve tutarlı bir mücadele verecekler, yani uluslararası toplumda saygın bir özne olarak yerlerini alacaklar, ya da Kuzey Kafkasya'yı bir av sahası haline getirmek isteyenlerin yeni oyunlarında kullanılıp, iş bittiğinde (hala hayatta kalabilmişlerse) atılacak basit bir araç olacaklar. Tercih Çerkeslerin... [Jineps Haziran 2011] div>nanErol Taymaz

Nihayet seçimleri de bitirdik. Biz Çerkesler yine herkesten fazla telef ettik kendimizi bu seçimlerde. Zaten başkaları için telef olmakta üstümüze yok ne hikmetse. Camiamızın bir kesimi Ampul partisini destekledi tüm gücüyle, ve kazandığı için sevindiler haklı olarak. Ne de olsa onca emek var işin içinde, onca mücadele var. Bu insanlarımız, dini bütün kardeşlerini iktidara getirmek için neredeyse kendilerini feda edercesine mücadele ettiler. Aslında bir politik tercihten ziyade bir dini tercihe kazandırmak için her ne gerekiyorsa yaptılar ve amaçlarına da ulaştılar. Her ne kadar bunun böyle olmadığını söyleseler de hakikat budur. Tebrik etmek lazım, kendileri gibi inananları iktidara getirdiler. Daha doğrusu kendileri gibi inananların iktidarını pekiştirdiler, çünkü uzun zamandır zaten iktidardalar. Bir başka kesim ise, demokrat özgürlükçü eşitlikçi adaletçi ve ne kadar iyi şey varsa  o’cu Çerkesler grubu, ki bendeniz de hasbelkader bu kesime daha yakın görüyorum kendimi azıcık. Ya da onları daha sevimli ve tahammül edilebilir buluyorum belki de. Bilmiyorum tam olarak. Onlar da örümcek kafalı zihniyeti iktidardan uzak tutmak, ülke yönetimini onların elinden kurtarmak, dolayısıyla bütün bir milletin ve ülkenin makus talihini değiştirip modern yüzünü özgürleştirmek için çırpındı durdular seçim süreci boyunca. Ama olmadı. Her zaman olduğu gibi yine sandığa sıkıştı kaldılar. Bir üçüncü Çerkes grubu ise, bir araya gelerek kafa kafaya vermiş birkaç kişiden oluşan ve Çerkesler için neyin iyi olduğuna karar vererek harekete geçmiş, cemiyet üstü zatı muhteremler grubu idi. Onlar da cansiperane çalıştılar. Köy köy, ev ev gezerek uygun olduğuna karar verdikleri adayı seçtirmek için çaba sarf ettiler. Belki de en masum olanı buydu mevcut gruplar içerisinde, ama iki küçük noktayı göz ardı etmişlerdi; 1) Adaylarını Çerkeslerin can düşmanı bir partide konumlandırmışlar, 2) Halk için neyin hayırlı olduğuna karar verirken, halka sormaya gerek görmemişlerdi. Onlar da hezimete uğradılar. Şimdilerde sanal platformlar üzerinden kendi halklarına öfkelerini nefretlerini kusuyorlar. İnsanların şerefini dahi sorgulayacak kadar ileri giderek üzüntülerini ifade ediyorlar.Yine de en haklı değilse de en samimi bulduğum kesim bu kesimdir mevcut cepheler içerisinde.   Yukarıda bahsettiğim Çerkes camiasının genel görüntüsü, sizin de fark ettiğiniz gibi çok renkli ve çok çeşitliydi seçim süreci boyunca. Fakat sandıklar açıldığından bu yana o rengarenk farklılık yok oldu birdenbire, hepimiz tek renk olduk. Bütün gruplar mosmor, bütün suratlar asık ve muhtemelen bütün vicdanlar yaralı.Hepimiz birbirimize benzedik nihayet. Çünkü bu seçimlerin kaybedeni biz olduk. O da bir nebze sineye çekilebilir, ama yeni hazırlanacak anayasanın kaybedeni de biz olacağız muhtemelen. Çünkü bütün cephelerde onca faal mücadele etmiş olmamıza rağmen, bir tek cepheden bir tek vekil sokabilmiş değiliz meclise. Kürtler organize bir çalışmayla mümkün olan en fazla sayıda adayı meclise taşıdılar. 15-20 bin nüfusu olan Süryaniler bile bir temsilci soktular meclise. Neyse, biz yine kendimize dönelim ve başlayalım sorguya. Biz neden başarılı olamıyoruz ? Çünkü biz birlik olamıyoruz. Biz neden birlik olamıyoruz ? Çünkü bizi birleştirecek bir değerimiz, idealimiz, davamız, kimliğimiz yok. Tabii bu son sorunun cevabını söylenerek okuyorsunuz. “Ne demek bizi birleştirecek bir kimliğimiz ve davamız yok. Biz Çerkesiz, bundan iyi birleştiren mi olur vs. vs.” dediğinizi duyar gibiyim. Kusura bakmayın ama, Çerkeslik bizi birleştiren bir şey değil artık. Çerkeslik, folklorik manada işimize geldiği gibi kullandığımız bir şov malzemesi olmaktan öte bir şey değil bizim için. Ne yazık ki, Çerkeslik diğerlerinden biraz farklı görünmek istediğimizde kullandığımız bir maskeden ibaret hale geldi. Hal böyle olunca, Çerkeslik bizi kimliksel ve ulusal manada birleştiren bir öğe olmaktan çıktı. Bizler artık tam Çerkes değiliz. Aşınmış, yıpranmış, tam olarak kültürel ve ulusal özellikleri ile kendisi olamayan, örselenmiş birer kimlikten ibaretiz cemiyet bireyleri olarak. İşte bu nedenle biz hiç birimiz “önce Çerkes” değiliz. İşte bu nedenle varlığımızı, kimliğimizi, halkımızın geleceğini konumlandırırken  diğer yönümüzün gölgesine konumlandırıyoruz. Yani inançlarımıza uygun Çerkeslik arıyoruz. Politik angajmanımıza uygun Çerkeslik arıyoruz. Sosyal siyasal statümüze uygun Çerkeslik arıyoruz. Asimile olmuş kimliğimize uygun Çerkeslik arıyoruz. Hepimiz Çerkesliği o andaki kişisel konumumuza uygunluğu ölçüsünde kabulleniyor, eğer aksi bir durum ortaya çıkarsa anında göz kırpmadan reddediyoruz. Senelerdir yırtıyoruz kendimizi. Diasporada ortak ulusal politika oluşturamamamızın, ortak bir güç oluşturamamamızın temel nedeni budur. Bizler artık Çerkeslik dediğimiz şeyi, ortak bir ulusal duygu ortak bir kimliksel farklılık gibi algılamıyoruz. Çerkes seçmene gidiyorsunuz, “falanca adamı falanca partiden aday göstereceğiz, halkımızın ortak menfaati için onu meclise/ belediyeye/il genel meclisine sokacağız, bize oy verir misin” diyorsunuz. El cevap; “ben o tarikatçı partiye / dinsiz partiye / komüniste/ faşiste oy vermem” Şimdi bu adam için “ halkımızın ortak menfaati ” dediğiniz şey, inancından veya politik fikrinden veya kişisel egosundan/beğenisinden sonra gelen bir önem arz eder. Dolayısıyla siz bu adama Çerkeslerin ortak menfaatini falan anlatamazsınız, cemiyete karşı sorumluluk nutukları atsanız da dinletemezsiniz. Çünkü o şahısa bir bütün olarak bu cemiyete ait olmak yetmiyor. O kişiyi artık sizin bahsettiğiniz değerler tam olarak tamamlamıyor, tanımlamıyor. Yarın Kürtlerle Türkler birleşerek yeni anayasayı yaparlarsa, kendilerini kurucu unsur ilan eder bizleri de yok sayarlarsa, mecliste istedikleri yasayı istedikleri gibi değiştirir bundan sonraki zaman içerisinde bizim üzerimize baskı kurarlarsa, yukarıda uzun uzun tarif ettiğimiz zihniyetteki Çerkeslerin zerre kadar vicdanı sızlamaz, umurlarında da olmaz. Çünkü onlar artık Çerkes milletine mensup değiller duygu olarak. Onlar başka öncelikleri olan, yarı Çerkes kimliklerden ibarettirler. Bizler bu hakikati kabullenip, bireylerimizin algısında bir folklor öğesi olmaktan ibaret Çerkesliği, farklı bir kültüre, geçmişi ve geleceği ortak farklı bir ulusa mensup olma duygusu olarak değiştiremedikçe, müşterek hareket etme zemini oluşturabilmek imkansızdır. Bu cemiyetin öncelikli aciliyeti, artık yok olan “bir millete mensup olma, o milletin geleceğinden sorumlu olma” duygusunu yeniden tek tek bireylerine işlemektir. Hiç bir bahanesi olmaksızın bu halkın fertlerinin kahir ekseriyeti “milletimin menfaati her şeyden önce gelir “ diyecek ulusal bilince ve aidiyet duygusuna ulaşmadıkça başarı beklemek kendini aldatmaktır.nanErgun Yıldız

Yalnızlık söz konusu olduğunda tanrı, yanına programlı yaşamı da eklerseniz akla Kant gelir. Yaşamı boyunca yalnız yaşayan Kant, sokakta görüldüğünde saatlere bakılırmış. Çünkü her hangi bir yerden dakik olarak aynı zamanda geçerdi. Saatlerini buna göre ayarlayan bile olurmuş… Tanrının yalnızlıkla nasıl mutlu olduğu ya da nasıl baş ettiği henüz bilinmiyor. Gören olmadı. Söylenenler de tevatürdür… Yalnızlık çoğu zaman tek başına kalmanın ötesinde duygulara işaret eder. Kendimizi, yüz binlerle ifade edilen kalabalık mitinglerde, bayrak törenlerinde, düğünlerde çok yalnız hissettiğimiz olmuştur. Milyonluk kentlerin yüz binlerin dolaştığı sokaklarında, okulda, cafelerde, kalabalık şık restoranlarda hatta müzikhollerde yalnızlık çektiğimiz zamanlar olmadı mı? Kalabalık sayılacak aile ortamında, vapurlarda, trenlerde cıvıl cıvıl seslerin bir birine karıştığı ortamlarda az mı kendimizi yalnız his ettik… Bazen kocaman dünyanın tüm nüfusu kendimizmiş gibi his ederiz. Klasik yalnızlık ötesinde derin ve kronik yalnızlıklar da var. Yusuf Atılgan’ın Aylak Adam romanında taşra sıkıntısı içindeki yalnızlık, Yusuf Kurçenli’nin Anayurt Oteli filmindeki Zebercet tiplemesi; Kant kadar yalnızdır ama patolojiktir de… Günümüzde yalnızlık kalabalıklar içinde yaşanmakta ve derin yalnızlık biçiminde çoğu kimse için. Yalnızlık, birçoğumuzun tercihen yaşama biçimi iken, birçoğu da bir saatlik yalnızlığa bile katlanamazlar. Yalnızlık tercih midir, yoksa davranış bozukluğu mu acaba?... Usta bir terzinin elinden çıkmış gibi, ‘cuk’ diye bedenimize oturmuş elbise gibi taşıdığımız yalnızlıklarımız/yalnızlar yok mudur? Derin ve büyük yalnızlık, yalnızlığın ötesinde, derinlerde ve çoğu zaman kroniktir de. Kimi zaman bizi bağımlı kılar. Kişiliğimiz ve kimliğimizle özdeşleşmiş gibidir. Yalnızlık, etrafımızdaki insan sayısıyla değil, kendi duruşumuzla birlikte ortamla, yaşama biçimiyle ilişkilidir. Bakışlar, kelimeler, yapılan işin kendisi, orada bulunmanın amacı, ruhumuzun ya da belleğimizden çağrılan ya da uyarılan anılar gibi şeylerdir bizi yalnızlaştıran… Yalnızlaştıkça yalnızlığa daha çok sarılırız. Sözün burasında sorulabilir; Şöhretin bedeli derin yalnızlık mı? Ya da şöhret yalnızlığın bir türü müdür… … ‘Benim güzel ama yalnız ülkeme ithaf ediyorum…’. Türk sinema yönetmeni Nuri Bilge Ceylan, 2008’de Cannes film festivalinde, ‘Üç Maymun’ filmiyle en iyi yönetmen ödülü aldığı törende konuşmasının son cümlesi idi. Televizyon karşısında izleyen herkes, ‘ Nasıl yani...’ diye kimi sesli, kimi bir iç soru olarak biraz şaşırmıştı. Türkiye yalnız mıydı? Herkesin kendince buna bir cevabı vardı ve bu cevabı mırıldandılar ama yalnızlığın günlük yaşamımızda sıradanlaştırdığımız sözcükten çok daha derin olduğunu da düşünmeye başladılar. Bilge Ceylan, beklide hepimize çıplak ve sıradan yalnızlık dışında derin yalnızlık üzerinde düşündürmüştür. Yıllarca bütün sınır komşularımızı dış düşman ilan edip iç politikada kullanılmasının yarattığı içe çöküşe, ‘bir Türk dünyaya bedel’ ya da ‘Türk’ün Türk’ten başka dostu yoktur’ gibi zırvalar, kimseyi tedavi etmeye yetmemiştir. Kimileri bundan bir ruh onarımı olarak ‘bu gününü’ kabullenmek için yararlanmış olsa da, Türk olmayan herkesi daha derin bir yalnızlığa sürüklemedi mi?... Yalnızlık ve yalnızlaştırmak… Bayramlarda yapılan resmi törenlerde resmigeçitlerdeki yüzlerce askeri araçlar ve devasa silahlar, füzeler, roketler ve tanklar; bireyin devlet karşısındaki güçsüzlüğünün ve derin yalnızlığının nedenlerinden biri değimli acaba. Sivas’ta resmi bir törende ayaklarını yere var güçleriyle vurarak robot gibi giyinmiş ve robot gibi yürüyen özel polis birliğinin başındaki adam bağırıyor, ‘kim bunlar!’, yürüyen robot birlik hep birlikte bağırıyor; ‘Boz Kurtlarrrr!!’ Bu slogan bir kısım kişiler için ‘yalnız değiliz’ duygusu yaratırken; sessiz çoğunluk için de kolluk kuvvetleri karşısında yalnızlık… Bir de buna Fethullahçıların polis içindeki ayyuka çıkmış örgütlenmesini ekleyin… Bu törenlerin Sovyetler döneminde Kremlin meydanındaki görüntüleri en abartılmış biçimi idi hatırlayanlar için. Bireyin, Stalinizm karşısında yalnızlaştırılması ve çaresizleşmesinin ‘resmi politikası‘ değil miydi dersiniz, bütün bu gösteriş. ‘Bireyin sınırsız geliştirilmesi’ amacıyla kurulmuş Sovyetlerde, bu yalnızlaştırmanın/yalnızlaşmanın ‘birey/özne’ olma değil, bencil/bireyci olmanın nasıl etkili bir biçimi olduğunu bilinçaltında, depremlerde yıkılmayan sağlam binalar gibi örülü kaldığını, Sovyetlerin dağılmasıyla ortaya saçılan hayatları yakinen izlemek mümkün değil mi günümüzde. Patolojik bireysel hırs, öbür dünyada huzur aramak, nihilizm, her türlü etik değerlerin önemsizleştiği, başarı için her omuza basarak yükselmenin meşrulaştığı gündelik yaşama biçimleri ve hayatlar… Her şeyin ötesinde çok yaygın alkolizm… Kabardey Balkar’da, siyasi İslam terörün siyasi cinayetleri öyle tesadüfi eylemler olarak görünmüyor. Şegem Belediye Başkanı, Şegem’de beş polis, Kafasına tek kurşun sıkılarak öldürülen Federasyon askerleri, Kabardey Balkar Müftüsü, gelenekleri canlandırmaya çalışan Etnograf Profesör öldürülmüşlerdir. Yani, ‘yerel yönetimden, polisten, federal askeri güçten, normal İslami inançtan ve geleneklerden size yollar kapalı… ‘Tek çıkış yolunuz ‘bize’ katılmanız, bizi desteklemeniz’… Kabul etmeyen sıradan yurttaş kime başvuracak. Desteksiz ve çaresiz bırakmak yani, yalnızlaştırmak; derin ve büyük yalnızlık, siyasette egemenlik kurmak için bereketli topraklar gibidir… İlginç tarafı, derin ve büyük yalnızlık hali olan siyasi İslamın, toplumu daha derin bir yalnızlığa sürükleyerek devşirmeye çalışıyor olması değil mi?… Kaldı ki bu kurumlara başvursa ne olacak. O konu çok daha vahim ve derin… Yazı değil, ‘altmış altı bölüm, tekmili bir arada’ derler ya yeter mi bilmem… … Derin yalnızlık genel olarak Çerkesler için sadece günümüzde değil, hemen hemen her dönem taşıdığı ‘alın yazısı’ gibidir sanki. Kafkas-Rus Savaşı öncesi ve savaş yıllarında acılı coğrafyanın tamamına yakınından hiçbir yabancının geçmediği yalnız bir yaşamdan söz eder o dönemde yazılan Ruslara ait askeri raporlar. Savaşın Rus tarafından bakarsanız en çok uğraşılan sorunu Çerkeslerin yaşama biçimi, yaşam alanları, yolları geçitleri bilmemeleri. En çok uğraşılan bu mesele sanki o dönemde. Bu öyle kapalı bir yaşam ki, seyyah bile geçemezdi kendi başına bu coğrafyadan. Steril bir yalnızlık. Bu sorunun çözülmesiyle hızla koşulların Rusların lehine değiştiği ve sonuçlandığı görülür. Şeyh Şamil, Ruslara teslim olup, Moskova’yı gördüğü zaman anlamış nasıl bir güçle savaştığını. Bunu bilse durum değişir miydi bilmiyorum ama her toplum kendi kuyusundan gördüğü kadar zannediyor tüm gökyüzünü… Hangi dönemde oldu bilmiyorum ama yaşanmış diye anlatılmıştı. Bir sohbette aktarmıştım, ünlü Kabardey heykeltıraş Arsen Gushapse, ‘dedem de dirgenle katılmıştı dediği’ İslamey köylüleri yaba, kürek ve sopalarla Baksen kasabasına doğru saldırıya geçtiklerinde; ‘Şu Baksen’i alalım, Moskova kendiliğinden teslim olur zaten’ diyorlarmış… Derin yalnızlık Çerkeslerin kaderi gibi. Kafkas-Rus savaşlarında, sürekli vaad edilen Osmanlı yardımını, İngilizlerden politik ve diplomatik destek ve silah yardımını boşuna beklemişlerdir. Milyonlarla sayılan bir toplum yurdunda soykırım ve sürgüne uğruyor, milyona yakın çocuk, kadın yaşlı başta olmak üzere Çerkes sürgün yolunda ölüyor/öldürülüyor, Ama hemen hemen hiçbir uluslararası kurum ve kuruluş bununla ciddi ilgilenmiyor… Diaspora Çerkesleri kadar yalnızlaşmış, yalnızlaştırılmış başka benzerini bulmak zor gibi. Çerkeslerin tamamına yakını her tür sosyal ve siyasal yapılanmalarda hak ararken, hiçbir siyasi ve sosyal yapı Çerkeslerin etnik hakları konusunda duyarlı değil. Çerkeslerin hak arama eylemlerinde de, ‘şimdi bir de Çerkesler mi çıktı?’ yargısı hemen yüzünüze çarpar. Bu yalnızlaşma, diasporadaki Çerkeslerin var olma biçimlerinin cezalandırılması mı acaba?… Başka etnik sorunlarının çözümünde ya da hak arayışlarında takındığı ‘bana ne’ tavrının cezalandırılması… 11 Mayıs’ta, İstanbul’da ‘Türkiye’de öteki olmak’ adlı ciddi katılımlı bir panelde, eksik olan tek azınlık/öteki, Çerkesler idi… Neden sorusu kime sorulmalı? Kendimize mi, yoksa düzenleyenlere mi? Hak aramak siyasallaşmak demektir oysa. Çerkesler, siyasallaşmayı; var olan bir siyasi yapının içinde olmanın ötesinde kavramıyor genelde sanırım… … Patlayan mısır taneleri gibi peş peşe ortaya çıkan kuzey Afrika ve Orta Doğu’daki ayaklanmaların son istasyonlarından biri de Suriye. Kırk dokuz yıldır ‘olağanüstü hal’ ile yönetilen halk. Öte yandan zorla ele geçirilen iktidarın, babadan oğluna devredilen saltanatı. Suriye’de Kürtlere kimlik verilmediğini, mülk edinemediklerini, ama mülk satabildikleri (?) yasaların olduğunu yeni öğrendim… ‘Muhaberat’ denilen istihbarat örgütünün her kişiyi fişlediği ve hemen hemen kıpırdayan her kesi sorgulayan polis örgütü… Bireyin yalnızlığını ve çaresizliğinin derinliğini bizim anlamamız mümkün mü? Ama her gün makineli tüfekle taranmasına rağmen bir araya gelerek yönetimi devirmek isteyen protestocuların, yalnızlıktan tek kurtuluşlarının bir araya gelmeleri olduğunu anlayabiliyoruz. Ölümü göze alarak. Öyle bir yalnızlık ki terazinin öbür kefesinde en büyük yalnızlık olan, ölüm… Yemen, Mısır, Cezayir özellikle Libya’da durum bundan farklı mıdır dersiniz. Öte yanda diktatörler, doğası gereği hep yalnızdır. O, tekdir; ulaşılamaz biriciktir. O kadar şişkin bir egoya sahiptirler ki, doyurmak nerdeyse imkansız… Varoluşu ve yaşama biçimi yalnızlık üzerine kuruludur. Ama halk için yalnızlık ölümdür. Bir araya geldikleri oranda ‘Halk’ olurlar. Aksi halde otorite karşısında ‘hiç’ olmazlar mı… Diktatörler yönetecek halk ister. Bir arada olmaları gerekir. Ama bir arada olmanın gücünden arındırılmış bir kalabalık olmalı. İşte çağımızın vebası, ‘kalabalık içinde yalnız olmak’ en derin yalnızlık biçimi. Kalabalıklar içinde yalnızlıktan sıyrılıp kendisi için güç, yani kendisi için ‘halk’ olmaya başladıkça, diktatörler yalnızlıktan vazgeçer. Diktatörlerin varlıklarını tehdit eden her ‘kalkışmada’ ilk yaptıkları şey, halkı ‘birlik’ olmaya ve kendisinsin yanında durmaya çağırmak olur. Kaddafi’nin, H.Mübarek’in, B.Eshat’ın ilk açıklamalarına bakın bunu görürsünüz. Ancak süreç öyle gelişir ki, hiç bir diktatör bu birliği kendi yanında bulamaz… Bütün bu ayaklanmalar, akan kan, ödenen bedel, yitirilen yaşamlar, hırpalanan umutlar kocaman Arap coğrafyasında ‘özgür seçim’ yapabilmek için değil mi? Yönetimin belirlenmesinde kendi gücünü ve etkisini his etmek için değil mi? Sayılmak, kabul görmek, sorunlarının çözümünde kendi tercihinin de olduğunu duyurmak için değil mi? 12 Haziran’da biz bu tercihi yaptık. Türkiye, bazı toplumlarının rüyalarında bile göremedikleri türde seçimini yaptı. Çerkesler de bu seçim eyleminin içindeydi o gün. Seçime katılma oranı seçmen sayısının % 86.7, oy kullanma oranı % 93.28. Demek ki Çerkesler gitmişler sandıklara. Çerkesler açısından sonuç? Sıfır… Çerkeslerin Mecliste bir temsilcileri yok. Ama CHP’nin Sakarya ilinden Çerkes bir mebusu var… İstanbul’dan seçilen emekli paşa, eşim Çerkes demişti bir TV programında… En kalabalık ikinci azınlık Çerkeslerin Meclis’de temsilcisi yok. Toplam nüfusları on sekiz bin olan Süryaniler, Mardin’den temsilcilerini uğurladılar Meclise… Anlaşılacağı gibi kendimize en çok ‘yakıştırdığımız’ derin ve büyük yalnızlık alanımızdaki kuluçkamıza yeniden döndük… Sözün burasında o soruyu tekrar soralım; Çerkes olmanın bedeli ve kaderi, yalnızlık mı? Ya da Diasporada Çerkes olmak, yalnızlığın bir türü müdür?... Bireyin derin ve büyük yalnızlıkları gibi toplumların, devletlerin de yalnızlıkları vardır. Yalnızlıktan kurtulmadan ne birey/vatandaş ne de dünya uluslar toplamı içinde bir ulus olunabilir. Önce yalnız olduğumuzun bilincine varmalı, sonra nasıl bir yalnızlık içinde olduğumuzun. Ve giderek, yalnızlığımızı giderecek adımlar atılmalı, kanat alıştırmaları yapılmalı sanırım… Geç olmuş olsa da, yalnızlığımız kronikleşmiş olsa dahi… MANSUR BALCI, 16 HAZİRAN 2011, NAKÇİK