Dünya Abhaz-Abaza Halkları Birliği'nin 3. Kongresi bu yıl 22-23 Ağustos tarihlerinde Karaçay Çerkes Cumhuriyeti'nin başkenti Çerkessk kentinde oldukça kalabalık bir delegenin iştiraki ve heyecanlı bir dinleyici kitlesinin takibi ile yapıldı. 3. Kongre, diğer kongrelere nazaran daha geniş katılımlı ve Dünya Çerkes Birliği'nin muntazam bir organizasyonu şeklinde cereyan etmiştir. Konaklamada, görüşme ve toplantı saatlerine uyma konularında herhangi bir aksama olmamıştır. Buna karşın, Rusça yapılan konuşmaların tercümesi için önlem alınmamış olması, geçen yıllara nazaran önemli bir eksiklikti. Kongre'de Kafkas Ahazya Dayanışma Komitesi adına Cemalettin Ümit beş sayfalık detaylı faaliyet raporuyla ilgili özet bilgi verdi. Sn. Ümit'in konuşmasında,• Yapılan ve yapılacak faaliyetlerde karşımıza çıkan engeller,• Faaliyetlerin organize edilmesinde izlenecek metodlar;• Dünya ve Türkiye kamuoyu nezdinde yapılacak çalışmaların (AGİT, BM, BDT, Avrupa Konseyi ve UNPO dahil) kısa bir analizi;• Değişik ülkelerden gelen delegelerden oluşan Kongre'nin yapılacak çalışmalar için yükleneceği maddi-manevi yükümlülükler;• Bu kongrede belirtilecek çalışmaları yürütecek grupların irtibatı ile yükümlü bir Koordinasyon Kurulu'nun oluşturulması başlıkları altında önerilerini sundu. Dünya Abhaz Abaza Halkları Birliği Yürütme Kurulu adına Recep Yılmaz iki sayfalık çalışma raporunu Genel Kurul'a arzetti ve özetle şunları söyledi: "Dünyanın dört bir yanına dağılmış olan Abhaz-Abazinlerin bir araya gelmesi ile oluşan bu kongrenin bize göre baştaki amacı, yok olmaya karşı direnmektir. Vatan olarak yok olmamak, dil bakımından yok olmamak, kültür bakımından yok olmamak, sanat bakımından yok olmamak... Bunun için de Kongre'nin temel görevi; gücünü ve besinini aldığı Anavatanını korumak ve ona güç vermek, Abhazya'nın da dünyanın saygın devletleri arasında bağımsız bir devlet olarak yer alması için mücadele etmektir. Son kalemizi de verirsek bu kongrelerin hiç bir anlamı kalmayacaktır. Tanrım bize o günleri göstermesin." Kongre'ye Türkiye'den davetli olarak katılan delegelerden Mecdi Cengiz, Rahmi Tuna ve Muhittin Ünal, Genel Kurul'da söz alarak düşüncelerini açıklamışlardır. Konuşmaları, eleştirileri ve önerileriyle sorunun ve çözüm yollarının bilincinde olduklarını ortaya koymuşlardır. Türkiye'den giden davetli delegeler ile Abhazya Cumhurbaşkanı Yardımcısı Valeri Arşba arasında kongre arasında özel bir toplantı yapılmış ve son Tiflis görüşmesi dahil özel bilgiler ve gelecekteki çalışmalar konusunda karşılıklı görüş teatisinde bulunulmuştur. Divan Başkanı Aleksi Huranov'un söz veriş sırasında göre Kongre'de söz alan bazi misafir ve delegelerin görüşlerini açıklamıştır. Anatoli Galimjan (Karaçay Çerkes Cumhuriyeti Başbakanı): "Dünya Abhaz Abaza Kongresi'ne Cumhurbaşkanımız Hubiyev'in en iyi dileklerini getirdim. Abhaz-Abaza Kongresi'nin tarihi sorumlulukları vardır. Tarihimiz boyunca büyük sorunlar yaşadık. Bu nedenle gerek diasporada yaşayan ve gerekse Kafkasya'da yaşayan tüm Kafkaslı kardeşlerimizin bilinen sorunlarının bir an önce çözümüne vesile olabilecek kararlar alınmasını ve adımlar atılmasını dilerim." Valeri Arşba (Abhazya Cumhurbaşkanı Yardımcısı): "Kongreye katılamayan Ardzinba ve Cincolya ile birlikte diğer yetkililerin selamlarını ve başarı dileklerini iletiyorum. Kardeş halkların da katkısıyla kazanmış olduğumuz başarıya uymayan bir antlaşmayı imzalamak niyetinde değiliz. Kim ne derse desin bağımsızlıktan vazgeçmemiz mümkün değildir. Uluslararası kuruluşlar ve özellikle Rusya Federasyonu'nun da isteği doğrultusunda bazı adımlar atmamıza rağmen ambarganun kaldırılmayış nedenini anlayamıyoruz. Çeçen savaşları bahane edilerek ambargo konmuştu. Şimdi Çeçenler ile Gürcüler dostluk anlaşması peşindeler. Çeçenler sorunlarını önemli ölçüde hallettiler. Biz mesafe alamadık. Ama bu geri adım atmamızı gerektirmiyor. Sorunlarımızın ciddiyetini tüm Abhaz-Abazalar yanında diğer Kafkaslı kardeşlerimiz de anlamış durumdalar. Bu açıdan moralimiz iyi ve ümidimiz sonsuzdur. Sizlerden yegane isteğimiz birliğinizdir, beraberliğinizi, örgütsel dayanışmanızı giderek arttırmanızdır. O takdirde bir çok problem kendiliğinden çözüm bulacaktır. Bu kongre dünyanın muhtelif yerlerindeki insanlarımızı bir araya getirmesi, iletişim sağlaması ve dilin korunması bakımından önemli bir etkinliktir. Çerkes ortak adını taşımaktan gurur duyduğumuz içindir ki Dünya Çerkes Birliği'ne üye olduk. Adığey, Khabardey Balkar ve Karaçay Çerkes parlamentoları arasında oluşturulan birliğe çağrılmayışımıza üzüldük. Bu birliğe otomatik olarak girmeliydik. Duma, Federal Meclis ve Kafkas Cumhuriyetleri başkanları Abhazya'ya yönelik ambargonun kaldırılması doğrultusunda girişimde bulunmuşlarsa da sonuc alınamadı. Görüşmeler esnasında eski SSCB dönemindeki soydaşlarının korunacağına ilişkin söylemlerine karşın fiili durum maalesef öyle olmadı. Demekki sadece Rusça konuşan soydaşları için geçerliymiş bu. Adığey, Khabardey Balkar ve Karaçay Çerkes Cumhuriyetleri Rusya Federasyonu içinde yer aldıklarına göre onların seslerini daha çok yükseltmeleri gerekirdi, diye düşünüyoruz. Kafkasya'daki umumi örgütlerin tüm Kafkasya çapında örgütlülüklerini genişletmelerine çok önem veriyoruz. Kardeşlerimizin yaşadığı diğer ülkelerde de örgütlenme çok önemlidir. Türkiye'deki kardeşlerimizin Kafkas Birliği Derneği çatısı altında başlattıkları birleşmeyi saygıyla karşılıyoruz. Bu birliğin diğerlerine de örnek olmasını diliyor ve sonuna kadar destekliyoruz. Anayurdundan uzak yaşayan insanlarımızın geri dönüşünü kolaylaştırmak üzere Abhazya Parlamentosu'nda yasal çalışmalar yapıyoruz. Ayrıca dünya çapında katılım sağlayacak bir vakıf kurulmasını özellikle öneriyoruz."Dünya Abhaz-Abaza Halkları Birliği Başkanı Taras Şamba Taras Şamba (Dünya Abhaz Abaza Halkları Birliği Genel Başkanı): Üç yıllık çalışma dönemine ilişkin oldukça uzun bir konuşma yapan Genel Başkan, Valeri Arşba'nın belirttiği gibi geri adım atılmasının söz konusu olmadığını, Abhaz halkının haklı olması nedeniyle bağımsızlık hedefine geç de olsa ulaşılacağına olan inancını belirterek üç temennide bulunmuştur. A. Dünyanın neresinde yaşıyorsak yaşayalım ferdi ilişki ve örgütsel dayanışma ve yardımlaşmamızı kuvvetlendirelim. B. Dilimizi asla kaybetmeyelim. Dilimizi kaybetmenin bedelini ağır öderiz. C. Tarihimizi iyi bilelim. Bizden önceki nesillerden çok daha fazla çalışalım, zira halklarımızın buna ihtiyacı vardır. Baris Akhbaş (Dünya Çerkes Birligi Genel Başkanı): "Geçen sene örgütümüze katılan Dünya Abhaz-Abaza Halkları Kongreyi Çerkesk'te yapmayı önerince memnun kaldık. Severek bu organizasyonu gerçekleştirdik. Bu kongrenin önemi, görüldüğünden çok daha fazladır. Dünya Çerkes Birliği tüm imkanları ile Dünya Abhaz-Abaza Kongresi'nin yanındadır. Gürcüstan lideri Eduard Şevardnadze de bunun yavaş yavaş farkına varmaya başladı. Halklarımızın %90'ının sürgün edilmiş olması nedeniyle burada sayıca az olabiliriz. Buna bakarak aldanılmasın. Abhazya'da yaşayanların sayısına bakılarak karar verilemez; asgarisinden eşit olduğumuz iyice bilinmelidir. Kafkasya'daki umumi örgütlerin tüm Kafkasya çapında örgütlülüklerini genişletmelerine çok önem veriyoruz Kardeşlerimizin yaşadığı diğer ülkelerde de örgütlenme çok önemlidir. Türkiye'deki kardeşlerimizin Kafkas Birliği Derneği çatısı altında başlattıkları birleşmeyi saygıyla karşılıyoruz. Bu birliğin diğerlerine de örnek olmasını diliyor ve sonuna kadar destekliyoruz.Valeri ArşbaAbhazya Cumhurbaşkanı Yardımcısı Abhazya sorunu gibi diğer sorunlarımıda ilerleme kaydetmemiz için uzaklarda da olsak örgütsel birlikteliğimizi pekiştirmeliyiz. Birbirimize destek olmalıyız. Rusya'da da dernekçilik var olduğu için örgütsel birliğin ne olduğu iyi biliniyor. Örgütlülüğümüz sayesinde UNPO ile iyi bir diyalog tesis ettik; bize destek oluyorlar. Onlara teşekkür borçluyuz. Bugünden tezi yok, statüleri onaylanan fonları harekete geçirerek maddi yönden ihtiyacımız olan dayanışmaya katkıda bulunmalıyız. DÇB'nin merkezi oluşu nedeniyle Abhazya burada yetkili bir devlet temsilcisini bulundurmalıdır. Karaçay Çerkes Cumhuriyeti de Abazaların "rayon" problemini bir an önce çözmelidir." Yuri Udiçak (Adığey Hükümeti Temsilcisi): "Adığey Cumhuriyeti adına Genel Kurulunuzun hayırlı sonuçlar vermesini temenni ediyorum. Abhazya davası bizim de davamızdır. Nitekim gençlerimiz bu savaşa koşarak gittiler. Adığey, Khabardey Balkar ve Karaçay Çerkes Cumhuriyetleri Parlamentoları arasında işbirliği için bir komisyon kurduk. Yakında geri dönüş, vatandaşlık ve muafiyetlerle ilgili olarak bir yasa çıkarttık, sanırım diğer cumhuriyetler de aynı yoldalar. [Adığey Cumhuriyeti tarafından kabul edilen "Dönüş Yasası", Nart dergisinin 2. sayısında tam metin olarak yayınlanmıştır.] Bu arada bir fon kurduk. Bu fona herkesin katkıda bulunmasını özellikle istiyoruz. Fonun güçlenmesi bizi davamızda ilerletmek için itici güç teşkil edecektir." Duman Hasan (Tarihçi, Khabardey Balkar Cumhurbaşkanı Danışmanı): "Cumhurbaşka-nımız ve hükümetimiz adına Genel Kurulunuzun başarılı sonuçlar vermesini temenni ediyorum. Tarihte büyük acılar çekmiş olan Kafkas halklarından Abhazların önemli davalarında yanında olduk, olmaya da devam edeceğiz. Çeçen savaşlarında da binlerce çocuğu kabul edip barındırdık. Bu tür insani yardımlar hepimizin tarihten kaynaklanan ödevimizdir." Viktor Şeletkov (Rusya'nın UNESCO temsilcisi): "UNESCO'da karar alındı. Gelecek sene UNESCO'nun tanıtım programları arasına Abhaz Kültür Festivali de dahil edilmiştir. Dünya Abhaz kültürünü ve halkını o zaman yakından tanıyacaktır. Birilerinin dediğinin aksine Abhazya'nın uzun bir geçmişi ve tarihi vardir. Kongrenizin sözkonusu festivale katkıda bulunmasını ve hayırlı çalışmalar yapmasını diliyorum." Prof. Yura Agirba (Öğretim üyesi): "Biz Moskova'da yaşayanlar Abhazya davası için elimizden ne geliyorsa yapıyoruz. Abaza ve Adığe halklarının aralarında var olan muhabbetin giderek arttırılması ve daha sıkı iş birliği gerekmektedir. Millet olarak en büyük sorunumuz dilimizi konuşanın giderek azalıyor olmasıdır. Moskova'da dil dersleri veriyor ve gençlere öğretmeye çalışıyoruz. Bunu herkes yapmalıdır. Öldüğümde mezarıma ünvanımın ve yaptığım şeylerin yazılması yerine 'sağlığında hep dedelerinin diliyle konuştu'yazılmasını bin kerre tercih ederim." Hatejiko Valeri (Nalçık Derneği Başkanı): "Khabardey hep sizinleydi, yine de sizinledir. Önümüzdeki işleri olumlu sonuçlandırmazsak dedelerimizin ve kardeşlerimizin akıttıkları kanların anlamı olmaz. Ruslar kendi çıkarlarını yanlış hesaplıyorlar. Çeçenlerin hedefi aslında Rusların da yararınaydı ama farketmediler. Kafkasya'da olabilecek bir olay artık mevzii olarak kalmayacaktır. Dayanışma içinde olunmazsa felaketin genel olduğu iyi bilinmelidir. İsrail Yahudileri ve Ermeniler topraklarına sahip çıkıp sonunda yurtlarına dönmüşlerdir. Bu çok anlamlı bir şeydir. Bizim de tekrar bir araya gelmemiz ve güçlerimizi birleştirmemiz şarttır. O takdirde hiç kimse bileğimizi bükemez."Millet olarak en büyük sorunumuz dilimizi konuşanın giderek azalıyor olmasıdır. Moskova'da dil dersleri veriyor ve gençlere öğretmeye çalışıyoruz. Bunu herkes yapmalıdır. Öldüğümde mezarıma ünvanımın ve yaptığım şeylerin yazılması yerine "sağlığında hep dedelerinin diliyle konuştu" yazılmasını bin kerre tercih ederim.Prof. Yura Agirba Kiçıpha Guli (Abhazya Anneler Derneği Başkanı, şair): "Ülkesini korumak için yiğit savaşçılar doğuran anneler böyle güzel bir konferans tertip eden, ülkesi için düşünen ve gönülden uğraşan evlatlar doğurdukları için çok şanslıdırlar. Böyle bir forum izlediğim için şanslı ve mutluyum. Hepinize teşekkür ediyorum. Bütün Kafkas halklarının anneleri şanslıdırlar. Böyle yiğitleri yetiştirmek herkese nasip olmaz. Kafkaslı annelerin saygıyla el üstünde tutulmaların nedeni vatanları için yiğitler yetiştirmelerindendir. Kafkas kadınları! Topraklarımız barış içinde olsun ve Nartlar gibi çoğalın!" Kazanuko Yadiğ (Dünya Çerkes Birliği Yönetim Kurulu üyesi): "Üzerimizdeki sineği kovmak istiyorsak onunla uğraşmak gerekir. Diğer milletler bizleri yeterince tanımıyorlar. Onlara kendimizi tanıtmak zorundayız. Dil ve tarih konusunda çocuklardan başlamamız şarttır. Diasporadaki kardeşlerimize geri dönünüz demek yeterli değil ve boş laftır. Onların geri dönüşünü sağlama için mülk vermek ve ekonomik sorunlarının çözümüne de katkı yapmak gerek. O takdirde göreceksiniz ki hızla çoğalacağız ve eski günlerimize döneceğiz. Abhazya için UNPO'ya gittik. Bundan sonra daha çok gitmek ve diğerleri ile de ilişki kurmak gereklidir." Malkhoz Rauf (Çerkesk kentinde kolhoz yöneticisi): "Kongre için uzaklardan gelen kardeşlerimiz, hepiniz sağ olunuz. Hoş geldiniz.Göreviniz bitince güle güle gidiniz. Dünyanın dört bir yanına serpilmiş durumdayız. Davamıza emek verenlere teşekkür borçluyuz. Bizim burada Abazalar olarak bir "rayon" sorunumuz vardır. Daha önce biz Adığelere yardımcı olmuştuk. Şimdi onlardan ve Karaçay Çerkes Cumhuriyeti yöneticilerinden anlayış ve destek bekliyoruz. Dünyanın en büyük faşitslerinden bilinen ve Abhazya'nın mahfına sebep olan Stalin bile rayonumuza dokunmamıştı. Onun zamanında sahip olduğumuz rayonumuzu geri istiyoruz. Dilimizi ve kültürümüzü yaşatmak bakımından rayonun tekrar tesis edilmesinin büyük önemi vardır." Abhazya Parlamentosu'ndaki bir Rus milletvekili de konuşmasında şunları söyledi: "Gürcüstan bağımsız bir devlet olmanın imkanlarını istismar etmekte ve Kafkasya'nın tümünün liderliğine oynamaktadır. Hali hazırda 12.000 kişilik silahlı bir birliği sürekli eğitime tabi tutmakta, uçaklarla tatbikat yapma peşindedir. Eğer saldırgan bir amaç yoksa bütün bunlara neden gerek duyuluyor? Amerika ve güdümündeki Türkiye tümüyle Gürcüstan'ın yanında yer almış durumdadır. Rusya'nın bur durumu iyi değerlendirmesi gerekmez mi? Savaşta her türlü zulmü yapan insanları sanki suçsuzmuşlar ve mağdurmuşlar gibi göstererek onların Abhazya'ya geri dönmesinde ısrar etmektedir. Oysa kendisi bir zamanlar sürgüne gönderilen Mesket Türklerini Gürcüstan topraklarına geri kabul etmemiştir. Batılılar ve Türkiye bunu neden sormazlar? Türkiye'den gelen bir delegeye bunu sorduğumda, Türkiye'nin Karabağ ve Kıbrıs sorunu nedeniyle bu politikayı izlediğini söyledi. Gerçekte Karabağ sorunu ile Abhazya arasında benzerlik bulunmamaktadır. Asıl etken olan Amerikadır, petroldür, Batılıların Kafkasya'ya yönelik hesaplarıdır; kısacası çıkar hesaplarıdır."Mitolojimize göre, Tanrı, yeryüzünde kendisi için ayırdığı toprak parçasını biz Abhazlara emanet etmiş. O halde bu vatanı korumak, kutsal bir görev, yüce bir onurdur.Vladislav Ardzınba Abhazya Cumhuriyeti CumhurbaşkanıKaffed

23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı'nda anavatan Kafkasya'dan misafirlerimiz vardı. Khabardey-Balkar, Adığey, Karaçay-Çerkes, Osetya ve Çeçenistan'dan gelen çocuk ekipleri Ankara'da düzenlenen etkinlikler çerçevesinde çeşitli yerlerde gösteriler yaptılar. Ankara'da kaldıkları süre zarfında yoğun programlarına rağmen hemşehrilerimizle birlikte olmaya özen gösteren ekipler büyük ilgi gördü. Konuk ekiplerden Khabardey ve Adığey ekipleri kafile başkanları ile sohbet imkanı bulduk. Zori Kafkas (Kafkas Şafakları) Khabardey-Balkar Cumhuriyeti'nin başkenti Nalçik'ten gelen Zori Kafkas ekibi 15 yıl önce kurulmuş. Yaşları 9-15 arasında değişen 50 kişiden oluşan ekip, Çocuk Bayramı etkinliklerine 16 kişilik bir oyuncu kadrosuyla katıldı. Martin Thamoege tarafından çalıştırılan ekipte Khabardey'lerden başka 2 Balkar oyuncu da yer alıyor. Salime Nartıj ve Huseyin Tow'un güzel müzikleri eşliğinde, bütün Kuzey Kafkasya oyunlarından örnekler sunan ekip, Ankara'da, Güven Park, Saime Kadın Açıkhava Tiyatrosu ve ASKİ Kapalı Spor Salonu'nda gösteriler yaptı. Zori Maykop (Maykop Şafakları) Adığey Cumhuriyeti'nin başkenti Maykop'tan gelen ekip 10 yıl önce kurulmuş. 80 kişiden oluşan ekip Çocuk Şenliği etkinliklerine 34 oyuncusuyla katıldı. Kul Muhammed'in çalıştırdığı ekip oyuncularının yaşları 9-15 arasında değişiyor. Rusya Federasyonu'nda Adığe Dansları konusunda uzman olarak tanınan Kul Muhammed 22 yıl Nalmes Folklor Ekibi'nde oynamış ve halen Nalmes ekibinde direktör Amırbiy'in 1.yardımcısı olarak görev yapıyor. Müzisyenliğini Zalim Yerug, Jude Anzor, Valentin Manşin ve Tlıhurey Zaurya'nın yaptığı ekip, Rusya Federasyonu'nda düzenlenen festivallerde pek çok ödül almış. Çocuk Şenliği etkinliklerindepek çok güzel gösteri sunan Zori Maykop ekibinin "Festivalin En Başarılı Ekibi" seçilmesi bizleri de çok sevindirdi. Bu iki ekip dışında Karaçay-Çerkes, Osetya ve Çeçenistan'dan gelen ekipler de Ankara'lı Çerkes hemşehrilerimizin yoğun ilgisiyle karşılaştı. Ekipler, Güven Park ve ASKİ Kapalı Spor Salonu başta olmak üzere çeşitli yerlerde yaptıkları güzel gösterilerin ardından 25 Nisan Salı günü Ankara'dan ayrıldılar. Cemalettin ŞırayderKaffed

Kafkas-Abhazya Dayanışma Komitesi adına Sakarya Kafkas Kültür Derneği'nce organize edilen, Kafkas Derneği tarafından da desteklenen "Kurbanlarımızı Abhazya'da Kestirelim" kampanyası Abhazya'da büyük bir coşku içerisinde geçen yıl olduğu gibi devletin üst düzey yetkililerinin de katılımı ile kutlandı. Abhazya'daki Son DurumlarKurban kampanyasından önce Abhazya'nın genel durumundan kısaca söz etmek yerinde olur sanıyorum. Bilindiği gibi Abhazya 5-6 yıldır, çok yönlü bir ambargo ve abluka altında. Bu akıl almaz ambargonun boyutları ancak orada tam anlamı ile değerlendirilebilir. Abhazya Devleti'nin ve kardeş Kuzey Kafkasya Cumhuriyetlerinden özellikle Adığey ve Khabardey Cumhuriyetleri'nin politik desteklerine rağmen Rus Hududundan giriş ve çıkışlarda kayda değer bir yumuşama yok. Çocuk ve yaşlı erkekler dışındaki erkeklere izin verilmediğinden, yaşamın en büyük yükünü savaşta olduğu gibi bugün de kadınlar omuzlamış durumda. Temel ihtiyaç maddeleri dahil her türlü ihtiyaçları temin eden kadınlar, Abhazya'da üretilen çay, narenciye ve tütünü zor şartlarda satarak bu ihtiyaçları karşılayabiliyorlar. Müthiş Bir DirençBöylesi bir ambargo ve Rusya'da meydene gelen ekonomik sıkıntıların yansımasına rağmen halkta hiçbir yılgınlık yok. Devlet her alanda varlığını hissettiriyor, güvenlik ve asayiş konularında geçen yıla göre önemli gelişmeler var. Halk bu zorlu mücadeleyi kazanma konusunda müthiş kararlı ve hiçbir yılgınlık söz konusu değil. Sağlık ve EğitimSağlık hizmetleri özellikle araç, gereç, ilaç konusunda büyük sıkıntılar var. Savaş gazisi bini aşkın gazinin protez ihtiyacı içler acısı, durumlara sebep oluyor. Öylesine ilkel yöntemlerle hayatlarını idame ettiriyorlar ki, tarifi mümkün değil. Bu konuda ne yazık ki Türkiye'deki kardeşleri olarak üzerimize düşen görevi yapmadık, yapamadık.Eğitim bütün zorluklara karşın düzenli olarak yapılıyor. Sohum Üniversites'inde maaş almadan öğretim üyeliği yapanlar var. Lise seviyesine kadar olan okullarda da öğretmenlerin bazılarına halk para toplayıp yardımcı olmaya çalışıyor. Kalem, defter, kitap, tebeşir gibi birçok okul malzemesine gereksinim var.Abhazya'ya gidecek olan öğrencilerin yiyecek dışındaki her türlü ihtiyacını devlet karşılıyor. İlgilenenler için belirtmekte yarar var; Sohum Üniversitesi'nde mühendislik ve tıp dışında tüm branşlar mevcut. Savaşın İzleri Kolay Silinmez Ama...Evet Abhazya'da savaşın açtığı çok derin yaralar var. Abhazya yaralarını saramadan ambargo ile bir daha sarsıldı. İnsanlar tüm imkansızlıklara rağmen çok yavaş da olsa yakılan yıkılan yerleri onarmaya çalışıyor. Devlet de savaşta tahrip edilen köprü ve yolların bakım ve onarımı konusunda tüm imkanlarını zorluyor.Dış İlişkilerAbhazya Devleti, başta Rusya olmak üzere birçok devlet ile sürekli diplomatik görüşmelerini sürdürüyor. Gürcüstan ile sürdürülen barış görüşmeleri de periyodik olarak devam ediyorsa da görüşmelerin odak noktası mültecilerin dönüşü. Bu konuda Gürcüstan'ın uzlaşmaz tutumu maalesef devam ediyor. Abhazya her zaman olduğu gibi kardeş Kuzey Kafkasya Cumhuriyetleri ile her alanda sıkı bir iş birliği içerisinde. Ayrıca Acara Özerk Bölgesi ile Abhazya arasında da yakın dostluk ilişkileri mevcut. Bu çerçevede iki ay kadar önce Acaristan Cumhurbaşkanı Aslan Abaşıdzen'in özel davetlisi olarak Acara'ya giden Abhazya Başbakanı Sergey Bagapş'ın başkanlığındaki Abhaz heyeti ile Acara Yetkilileri arasında yapılan görüşmeler çok olumlu sonuçlandı.Abhazya'da zorluk var, sıkıntı var ama kendilerinin de ifadesi ile kendilerine ait bir Abhazya var, onun için her türlü sıkıntıya sonuna kadar göğüs gerecekler. Ancak Abhaz halkı ve yetkilileri ambargo konusunda Türkiye diasporasının, derneklerinin ve Kafkas toplumunun daha etkin olmalarını bekliyor. Ve Kurban KampanyasıAbhazya'daki kurban coşkusunu bu satırlarda tam olarak anlatabilmek çok zor. Halk artık sosyal ağırlıklı bu ibadeti çok iyi değerlendiriyor. Bu coşkuyu orda tam olarak yaşamak lazım. Geçen yana bu yıla bir yıl gibi kısa bir zamanda dini anlamda önemli gelişmeler olmuş. Bu yıl başta Cumhurbaşkanı Ardzınba olmak üzere halktan birçok kişi de kurban kesti. Cumhurbaşkanı'ndan, kurban görüntüsünü talep ettiğimizde Sayın Cumhurbaşkanı yanlış anlaşılır diye kibarca bu teklifimizi reddettiler. Bu yıl Abhazya'da 430 kişinin kurban vekaleti gereğince 17 ayrı noktada kurban kesildi. Başkent Sohum başta olmak üzere Gagra, Gudauta, Gulrıpş ve bu bölgelere bağlı beldelerde kurbanlar kesildi. Kurban etleri askeri birlikler, okullar, çocuk yuvaları, hastahaneler ile mümkün olduğunca öncelikle savaş yetimlerinin aileleri olmak üzere, ayrım yapılmadan ihtiyaç sahibi insanlara dağıtıldı. Bayramın ikinci günü Kurban Organizasyon Komitesi tarafından verilen kurban yemeğine başta Parlamento Başkanı, bakan ve milletvekilleri olmak üzere yaklaşık 500 kişilik bir topluluk katıldı. Yemekte yetkililer ve konuşmacılar kurbanlarını Abhazya'ya gönderenlere teşekkür ederek duydukları memnuniyeti dile getirdiler. Savaş sonrası önemli bir yardım ve desteğin gitmediği Abhazya'ya geçen yıl olduğu gibi bu yıl da maddi manevi bir moral oldu. Bu arada Cumhurbaşkanı Sayın Ardzınba başta olmak üzere halktan, büyük çoğunluğun yapımını merakla beklediği Sohum Camii'ne başlanamaması nedeniyle çok sitemler aldık. Sohum kadar olmasa da Tkuapsa ve Gudavta halkı da küçük birer cami talebinde bulundular. Ancak öncelikle bu yıl Sohum'da yapılacak olan Dünya Abhaz Kongresi öncesi bu camii inşaatına mutlaka başlanmalıdır. Bayram namazında Sohum'daki mekan bu yıl ye-tersiz kaldı. Adığe, Karaçay-Çerkesk, Khabardey ve Çeçenistan'dan Abhazya'da bulunanlarla coşkulu bir bayram namazı sonrası başlayıp şehitlik ziyaretinden sonra üç gün süren bayram, ambargo altındaki kardeşlerimiz için büyük moral oldu. Gelecek Yıl İçin NotlarBu kampanya daha sistemli olarak devam etmelidir. Vekalet verenler para yatırmayı son günlere bırakmamalıdır.İki yıllık deneyimden sonra gelecek yıl için Abhazya'daki Kurban Komitesi daha değişik bir çalışma yapacaktır. Vekalet verenlere bu yıl da ayrı ayrı mektup yazılacaktır.Ancak rakamlar yükseldikçe ve sistem oturdukça Kafkas Dergileri (başta NART olmak üzere) ile gerekli açıklamalar yapılacaktır. Tekrar üzülerek ifade ediyorum; bu yıl kampanyamıza derneklerimizin önemli bir kısmı katkıda bulunmamıştır. Sonuç olarak; bize vekalet vererek kurbanını Abhazya'da kestirenlere yürekten teşekkür ediyor, gelecek yıl da vekalet ve desteklerini Abhazya için kullanmalarını bekliyoruz. Mecdi Cengiz

48 kurucu üye ile kuruluşu 24 Ocak 2000 tarihli Resmi gazetede yayımlanmış olan Kafkas Araştırma Kültür Ve Dayanışma Vakfı (Kaf-Dav) Geçici Yönetimi'nin normal çağrısı ile Kurucular Genel Kurulu 28 Mayıs 2000 tarihinde Kafkas Derneği Genel Merkezi'nde yapıldı. Kongrede Prof. Dr. Haydar Taymaz başkanlığında, Atay Ceyişakar, Nizamettin Temel, Yahya Gış ve Ragıp Doğu'dan oluşan geçici yönetim kurulu aklandı ve geçmiş hizmetleri için kendilerine teşekkür edildi. Ayrıca Bilim Kurulu Yönetmeliği onaylanıp, diğer yönetmelikleri hazırlamak için de Yönetim Kurulu'na görev ve yetki verildi. Genel Kurul kararıyla katılımcı üyelikleri kesinleşen 37 üye de dahil vakfın şu anda üye sayısı 85 olup bu değerli üyelerin alfabetik sıraya göre adları şöyledir: Kurucu Üyeler: 1.Abdülmecit Cankat, 2.Ali Haydar Taymaz, 3.Arslan Kaya, 4.Arslan Arı, 5.Atay Ceyişakar, 6.Aydın Midas, 7.Azmi Özden, 8.Bahri Kazbek, 9.Bülent Atçı, 10.Cihan Candemir, 11.Cengiz Gül, 12.Ejder Özdemir, 13.Emin Pekşen, 14.Ender Şenol, 15. Erdoğan Akman, 16.Ergün Tapşın, 17.Erol Özel, 18.Ersin Aşan, 19.Fethi Aksu, 20.Halit Yaşar Nogay, 21.Hayri Domaniç, 22.Hikmet Emirhan, 23.İsmet Boran, 24.Kamil Hakan Çizem, 25.Kamuran Akkaya, 26.Mahmut Erbaş, 27.Mevlüt Atalay, 28.Muhittin Ünal, 29.Musa Can, 30.Mustafa Altan, 31.Naim Sabancıoğlu, 32.Nizamettin Temel, 33.Oktay Nart, 34.Ömer Küçüközcan, 35.Öner Yılmaz, 36.Ragıp Doğu, 37.Rahmi Sezgin, 38.Salih Hazar, 39.Selahattin Altaş, 40.Sema Yılmaz, 41.Setenay Gülgün Süzer, 42.Şamil Girgin, 43.Şemsettin Çevik, 44.Şükrü İnci, 45.Talih Altınışık, 46.Yahya Gış, 47.Zekavet Arıhan, 48.Zeki Polat Katılımcı Üyeler: 49.Ahmet Özdoğan, 50. Aynur Yıldar, 51.A.İlhan İnanöz, 52.Baha Çakıroğlu, 53.Cemil Şenvar, 54.Cezmi Aslan, 55.Çetin Öner, 56.Doğan Özden, 57.Emel Bezek, 58.Erdem Ünlüçetinkaya, 59.Erol Taymaz, 60.Fahri Huvaj, 61.Günseli Avcı Şurdum, 62.Gıyasi Tokoğlu, 63.Hikmet Kandemir, 64.Haldun Şamil Sah, 65.Hayri Güneş, 66.İmdat Kip, 67.Kadir Acar, 68.Kazım Taymaz, 69.Mahmut Özden, 70.Muharrem Çurey, 71.Musa Uysal, 72.Nizamettin Kandur, 73.Olcay Mis, 74.Orhan Baran, 75.Osman Özen, 76.Özdemir Özbay, 77.Rauf Bozkurt, 78.Sadettin Atığ, 79.Selami Genel, 80.Sırrı Dinçer, 81.Şamil Jane, 82.Yasin Kaplan, 83.Yusuf Taymaz, 84.Yusuf Ünlü, 85.Zekeriya Temizel. Kuruluş Amacı: Geleneksel Kafkas kültürünü derlemek, tanıtmak ve yaşatmak. Kafkasyalıların güncel, toplumsal, ekonomik, sosyal ve kültürel sorunlarını bilimsel yöntemler ile incelemek ve araştırmak, bu sorunların çözümüne katkıda bulunmak. Bilimsel, kültürel, sanatsal alanlarda çalışmalar yapmak, yayın yolu ile bu çalışmaları desteklemek. Yetenekli çocuk ve gençlerin yetişmelerine, yetenek ve eğitimlerini geliştirmelerine yardımcı olmak. Burs, kredi, yurt, kitap-kırtasiye, eğitim araç ve gereçleri, yiyecek yarımları sağlamak, olan KAF-DAV' ın genel kurulu sonucunda, yönetim, denetim ve Bilim Kurulu ile Onursal üyeleri şunlardır: Yönetim Kurulu-Asil Üyeler: Muhittin Ünal-Vakıf Başkanı, Erol Özel-Başkan Yardımcısı, Fethi Aksu- Yazman, Ragıp Doğu-Sayman, Azmi Özden-Üye, Mevlüt Atalay-Üye, Mustafa Altan-Üye, Yönetim Kurulu-Yedek Üyeler:, A. Mecit Cankat, Erdoğen Akman, Kamuran Akkaya, Denetleme Kurulu Asil Üyeler: A. Haydar Taymaz, Bahri Kazbek, İsmet Boran, Denetleme Kurulu-Yedek Üyeler: Mahmut Erbaş, Ömer Küçüközcan KAF-DAV Bilim Kurulu Üyeleri: Prof. Dr. Ali Haydar Taymaz, Dr. Cahit Tutum, Prof. Dr. Ayhan Sezer, Doç. Dr. Ayla Sevim, Doç. Dr. Erden Ünlü, Prof. Dr. Fazlı Tekin, Prof. Dr. Rauf Arıkan, Prof. Dr. Refik Özkan, Prof. Dr. Handan Sezer, Prof. Dr. Erol Taymaz, Araş.-Yaz. Özdemir Özbay, Onursal Üyeler: İhsan Sabri Bulur, İzzet Aydemir, Kemal Cankat, Dr. Yahya Kanbolat, Şevket Doğan, Dr. Cahit Tutum, Sabahattin Diyner, Dr. Kazım Ertürk, Prof. Dr. Nihat Özen, Mehmet Çevik, Ali Şengil, Prof. Dr. Ahmet Çakar, Aydemir Ersoy, İsmail Seçer, Prof. Dr. Sabri Tekir, Abdüllatif Şener, Daryal Çeviker, Prof. Dr. Zeki Şekerci, Prof. Dr. Deniz Demirkan, Ekrem Özdemir  Kaffed

Abhazya ile Gürcüstan Heyetleri 7-9 Haziran 1999 tarihleri arasında, aralarındaki güvensizliğin aşılması ve güven verici tedbirlerin gelişmesini sağlamak amacıyla İstanbul'da bir toplantı yaparak bir araya gelmişlerdir. DIV> Toplantıya Abhaz ve Gürcü heyetlerinden başka BM Genel Sekreteri Kofi Annan'ın Özel Temsilcisi Liviu Bota, AGİT Temsilcisi, İngiltere, Fransa, Almanya, Rusya ve ABD'nin ortak olarak oluşturduğu Genel Sekreterin Dostları Grubu'nun Temsilcileri katılmışlardır. Toplantıya Türkiye Cumhuriyeti Devleti adına Dışişleri Bakanlığı ev sahipliği yapmıştır. Bu nedenle toplantının açış konuşmasını Dışişleri Bakanımız Sayın İsmail Cem yapmıştır. İstanbul Hilton Oteli'nde 3 gün süren toplantının sonuçlarına değinmeden önce komitemizin, İstanbul Koordinasyon Kurulumuzun ve Kafkas Derneği Genel Merkezi ve şubeleri ile diğer derneklerimizin katkılarından kısaca bahsetmek istiyoruz. Toplantıdan yaklaşık bir hafta önce Dışişleri Bakanlığımızdan almış olduğumuz davet üzerine, Kafkas-Abhazya Dayanışma Komitesi'nin tüm üyeleri Ankara'ya giderek Dışişleri Bakanlığı'nda konuyla ilgili masa şefi ve müsteşar yardımcısı ile yaklaşık iki saat süren bir toplantı yapmışlardır. Bu toplantıda İstanbul'da yapılacak görüşmeler esnasında komitemizin ve Kafkas Kültür Derneklerinin katkıları ele alınmış, Dışişleri Bakanlığı ile koordineli bir çalışmanın yapılması karara bağlanmıştır. Gerek komite olarak, gerekse derneklerimiz olarak ortak toplantı süresince Dışişleri Bakanlığı'nın belirtmiş olduğu ilke ve sınırlar dışına çıkmamaya azami derecede gayret gösterdik. Bilindiği gibi Abhazya tarafı görüşmeci heyet ve heyetin dışında kalmak üzere Abhazya Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı sayın Vladislav Ardzınba olmak üzere ayrı programı uygulayacak şekilde birlikte gelmişlerdir. Başta sayın Abhazya Cuhuriyeti Cumhurbaşkanı olmak üzere Abhazya heyeti coşkulu bir şekilde havaalanında resmi törenle karşılanmıştır. Karşılamada T.C. Dışişleri Bakanlığı'nın yetkilileriyle birlikte, Tiflis Büyükelçimiz de hazır bulunmuştur. İstanbul'da yapılan toplantı ve görüşmelere gelince: Öncelikle Özel Temsilci Liviu Bota ile komitemiz resmi toplantıların başlamasından önce 4 saat süreyle bir araya gelmiştir. Bu görüşme de Sayın Bota'ın isteği üzerine gerçekleştirilmiştir. Görüşme süresince Abhazya ile Gürcüstan Devleti'nin arasında bulunan siyasi, ekonomik, politik, kültürel ve güvenlik tedbirleri dahil olmak üzere her türlü problem açıkça ve samimi olarak dile getirilerek Sayın Büyükelçi'ye iletilmiştir. Ayrıca Türkiye'de yaşayan T. C. vatandaşı 7 milyonu aşkın Kafkas orijinli insanımızın Abhazya konusuna bakışları ve istekleri de aynı derecede dile getirilmiştir. Sayın Büyükelçi Bota'nın bütün istek ve görüşlerimizi çok samimi ve sabırlı bir şekilde dinlediğini açıkça ifade etmek isteriz. DIV> Bundan sonra İstanbul'daki program ikili olarak yürütülmüştür. Bu programın birincisi Sayın Vladislav Ardzınba'ya uygulanan programdır. Özetle değinmek istersek, Abhazya Cumhurbaşkanı İstanbul'da kaldığı sürece Dışişleri Bakanımız Sayın İsmail Cem ile başbaşa iki saate yakın görüşmüştür. Kafkas-Abhazya Dayanışma Komitesi ile birkaç defa birlikte toplantı yaparak sorunların başbaşa tartışılmasına ve görüş alışverişinde bulunulmasına imkan verilmiştir. Bunun dışında kendisini karşılayan halk ile daha sonra Türkiye'de faal olan derneklerimizin temsilcileriyle Kafkas Abhazya Kültür Derneği salonunda iki defa bir araya gelerek onlara hitap etmiştir. Ayrıca komitenin Büyük Sürmeli Oteli'nde düzenlediği yemekli toplantıya bütün heyet ve resmi delegasyonla birlikte katılmıştır. KAFİAD'ın kendisi için düzenlemiş olduğu yemekli toplantıya rahatsızlanması sonucu katılamadağı için Sayın Cumhurbaşkanı'nı temsilen Abhazya Cumhuriyeti Başbakanı Sayın Sergey Bagapş toplantıya katılmıştır. Bunun yanında Sayın Azrdınba, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dekanlığı'nın davetini kabul ederek fakülteye ziyarette bulunmuştur. DIV> Diğer resmi delegasyonun programına gelince; iki gün süre ile Hiton Oteli'nde teşkil edilen komisyonlar vasıtasıyla görüşmeler yapılmıştır. Arta kalan zaman içerisinde her iki devletin delegasyonlarıyla komitemiz ve diğer resmi temsilciler yemekli bir yat gezisinde buluşmuşlardır. Bu yemekli gezide yüz yüze Gürcüstan temsilcileri ve diğer delegasyon ile komite üyeleri verimli görüş alış verişini gerçekleştirdiler. Daha sonra resmi heyet Kadıköy Belediye Başkanlığı'nın daveti üzerine KASDAV'da bir akşam yemeğine katılmıştır. Bunların dışında komite olarak Büyükelçi Sayın Bota ve Tiflis Büyükelçimiz ile tekrar tekrar görüşmeler yapılarak, Abhazya sorunu ayrıntılı bir şekilde anlatılmış, özellikle ambargonun kaldırılması, seyahat imkanının rahatlatılması, ekonomik yardımların geliştirilmesi, Türkiye ile olan gemi seferleriyle insan taşımacılığının engellenmemesi, pasaport ve ikamet sorunlarıyla ilgili görüş ve isteklerimiz çok açık bir şekilde kendilerine ısrarla bildirilmiştir. Ayrıca resmi görüşmelerin bitiminden sonra statüleri gereği başbakanlık görevini yürüten Gürcüstan Devlet Bakanı Sayın Vaja Lordkipanidze, Tiflis Büyükelçimiz aracılığı ile komitemize görüşme isteğini belirtmiştir. Kendisiyle iki saati aşkın bir zaman süresinde sorunlarımızı ayrıntılı olarak karşılıklı dile getirdik. Sayın Devlet Bakanı'nın yaklaşımını çok olumlu bulduğumuzu, birçok sorunun halli için tüm gayretini kullanacağını, görüşmelerimizin devamında fayda olduğunu, istersek bu maksatla O'nun davetlisi olarak Tiflis'e gidebileceğimizi beyan ettiğini, burada özellikle belirtmek isteriz. DIV> Toplantının başında ve sonunda Dış İşleri Bakanımız Sayın İsmail Cem yapmış olduğu konuşmalarda taraflar arasındaki sorunun ciddi boyutlarda olduğunu, taraflardan birinin kabule etmeyeceği bir çözüm tarzını uygulamanın imkansız olduğunu, Türkiye'nin çok iyi niyetle bölgedeki sorunların çözülmesine katkıda bulunmak istediğini ve bunun için elinden gelen her türlü yardımı yapacağını ifade etmiştir. Değerli okuyucular yapılan toplantıların sonuçların, muhtemel olarak açık olmasa dahi ortaya çıkan çözüm şekilleriyle ilgili değerlendirmelerimizi daha sonra geniş bir şekilde bütün derneklerimize duyurmaya çalışacağız. Şimdilik özetle söyleyebileceğimiz şudur:Yapılan toplantılarda taraflar, güven ortamının geliştirilmesi ve güvensizliğin ortadan kaldırılmasıyla ilgili çalışmaların yapılması,Taraflar arasında karşılıklı olarak ekonomik faaliyetlerin geliştirilmesi ve yardımlaşmanın yapılması, Sınır boylarında terörizm faaliyetlerinin önlenmesiyle ilgili çalışmaların yapılması, Göçmenlerin geriye dönüşü ile ilgili problemlerin çözümüne yönlelik çalışmaların yapılması,Başta pasaport konusu olmak üzere, Abhazya Cumhuriyeti ve halkını sıkıntıya sokan bazı problemlerin rahatlatılması, gibi konularda çalışmalar yapmak üzere komisyonların kurulması ortak kararına varmışlardır. Ayrıca taraflar sorunun barışçı yollarla ve diplomatik usullerle çözülmesi yönündeki dilek ve temennilerini dile getirmişlerdir. Sonuç olarak Sayın Bota'nın ifadesiyle İstanbul'da yapılan toplantı samimi bir ortamda geçmiş ve başarılı sonuçlar doğurmuştur. Biz Kafkas-Abhazya Dayanışma Komitesi olarak, öncelikle Türkiye Cumhuriyeti ve Dış İşleri Bakanlığımıza, Özel Temsilci Sayın Bota'ya, diğer gözlemci sıfatıyla katılan resmi delegasyona, bizden her türlü yardımı esirgemeyen derneklerimize, vakıflarımıza ve diğer sivil kuruluşlarımıza içtenlikle teşekkür ediyoruz. Saygılarımızla.İSTANBUL'A GİDEN ABHAZYA DELEGASYONU:BAGAPŞ Sergey, Abhazya Cumhuriyeti Başbakanı CERGENYA Anri, Abhazya Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Özel TemsilcisiŞAMBA Sergey, Abhazya Cumhuriyeti Dışişleri BakanıTANYA Astamur, Abhazya Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı MüşaviriKEROPYAN Anna, TercümanAZINBA Pavel, Abhazya Cumhuriyeti Yaşlılar Konseyi BaşkanıARGUN Yura, Abhazya Cumhuriyeti Apsadgil BaşkanıSIMIR Ruşbey, ŞairHAGUŞ Rudik, SavcıCOPUA Battal, RessamAYÜDZBA Lev, Sohum Rayonu Belediye BaşkanıKİŞMARYA Ruslan, Gal Rayonu Belediye BaşkanıAYÜDZBA Vasil, Abhazya Cumhuriyeti Araştırma Enstitüsü MüdürüAĞIRBA Givi, Tümgeneral-Savunma Bakanı YardımcısıSUGBA Viaçeslav, Başbakanlık Kalem MüdürüANUA Vladimir, İşadamıAZINBA Vladimir, İşadamıSKUA Rafael, İşadamıARISTAA Şota, Akademisyen-Abhazya Cumhuriyeti Bilim Akademisi BaşkanıAYÜDZBA Emma, Cumhurbaşkanlık Şube MüdürüDBAR Beslan, Abhazya Cumhuriyeti Eğitim BakanıCOPUA Hrips, Oçamçıra Rayonu Belediye BaşkanıÇAMAGUA Vitali, Respublika Abhazya Gazetesi Baş RedaktörüZANTARYA Vladimir, Gazeteci CKADUA İbrahim, KameramanKaffed

GENİŞLEME YOLUNDA YENİ BİR İVME TÜRKİYE İÇİN YENİ BİR ADIM Avrupa Komisyonu, bugün 13 aday ülkeden her birinin katılıma yönelik olarak kaydettiği ilerleme konusundaki Düzenli Raporları kabul etmiştir. Komisyon, her Düzenli Raporun bulgularından yararlanarak ayrıca bir Genişleme Stratejisi Belgesini kabul etmiştir. Komisyon, bu belgede aday ülkelerin üyelik yükümlülüklerini üstlenme ve müzakereleri başarıyla tamamlama kabiliyetine bağlı olarak Birliğin 2002 sonundan itibaren yeni üyeleri kabul edebilecek konuma gelmesinin sağlanması için somut adımlar önermektedir. Strateji belgesi, ayrıca ilk katılımların gerçekleştirilmesi konusundaki temel koşullardan birinin Avrupa Birliği'nin kurumsal reformu olduğunu hatırlatmaktadır. Bu nedenle, Avrupa Konseyi'ne Nice'de yapılacak gelecek toplantısında (7-8 Aralık 2000) gerekli kararları alması çağrısında bulunmaktadır. Ayrıca, Türkiye'ye ilişkin Düzenli Raporun bulguları esas alınarak Avrupa Komisyonu, ilk kez Türkiye için bir Katılım Ortaklığı önermiştir. TÜRKİYE KATILIM ORTAKLIĞI Komisyon, bugün Türkiye'ye ilişkin Düzenli Raporla birlikte Düzenli Rapordaki analize dayalı olarak ilk kez bu ülke için bir "Katılım Ortaklığı" önerisi sunmuştur. Katılım ortaklığı, Avrupa Konseyi tarafından belirlenmiş olan katılım kriterlerinin yerine getirilmesine ilişkin ilkeleri, bu kriterlerin yerine getirilmesine yönelik kısa vadeli öncelikleri ve orta vadeli hedefleri, katılım öncesi stratejisi için sağlanmış olan mali yardımı ve bu yardımın hangi koşullarda sağlandığını hatırlatmaktadır. Öncelikler ve ara hedefler, özellikle insan hakları ve temel hak ve özgürlükler alanındaki siyasi kriterlere, ekonomik kriterlere, '"müktesebatı" devralma kapasitesine ve idari ve adli kapasitenin güçlendirilmesine ilişkindir. GENİŞLEME STRATEJİSİ BELGESİ Müzakereler için yeni bir ivme yaratılması Komisyon, bugüne kadar kaydedilen ilerlemeye dayalı olarak müzakerelerin daha önemli bir aşamaya ulaştırılması ve sonuçlanmaları için izlenecek yolun ortaya konulması için bir strateji belirlenmesi zamanının geldiği görüşündedir. Komisyon, bu amaçla: geri kalan sorunların 2001 ve 2002'de çözülmesi için açık bir takvim içeren ayrıntılı bir "yol haritası" önermektedir, geçici önlemler konusundaki talepleri çözüme kavuşturmak üzere Komisyon'un kabul edilebilir, müzakere edilebilir veya kabul edilemez bulduğu durumlar arasında ayrım gözeten bir yöntem öngörmektedir, Müzakerelerin 2000'de başlatıldığı altı aday ülke ile geri kalan bölümler konusunda müzakerelere başlanmasına yönelik bir yaklaşım önermektedir, Türkiye'ye yönelik katılım öncesi stratejisinin uygulanması konusunda tavsiyelerde bulunmaktadır. DÜZENLİ RAPORLAR Düzenli Raporlar, Kopenhag kriterlerinin ışığında (yani politik ve ekonomik olarak ve üyelik haklarını ve yükümlülüklerini üstlenme kabiliyeti açısından) her başvuran Devletin katılma yolunda kaydettiği ilerlemeyi incelemektedir. Bu yılki raporlarda aday ülkelerin idari kapasitesinin gelişmesine özel bir önem verilmektedir. Raporlar, daha önceki yıllardaki aynı yöntem kullanılarak hazırlanmıştır. Yani, ilerlemeyi kararlar, fiilen kabul edilmiş olan mevzuat (yani taslak mevzuat değil) ve fiilen uygulanmış olan önlemleri temel alarak değerlendirmektedirler. 2000 Raporları, 1999 Raporlarından bu yana meydana gelen yeni gelişmeler üzerinde odaklaşmakla birlikte aynı zamanda belirli bir sektörün genel durumu konusunda genel bilgi vermektedirler. Genel olarak, son Düzenli Rapordan bu yana bir çok aday ülkede yeni yasaların kabul edilmesinde oldukça iyi bir ilerleme kaydedilmiştir. Bunun aksine, müktesebatın uygulanması ve uygulatılması için gerekli kurumların oluşturulması ve güçlendirilmesindeki ilerleme bütün aday ülkelerde eşit düzeyde gerçekleşmemiştir. Temel bulgular, genel olarak cesaret vericidir: Türkiye dışındaki bütün aday ülkeler siyasi kriterleri yerine getirmeye devam etmektedirler. Bir kaç istisna dışında aday ülkelerin rapor dönemindeki genel ekonomik performansı, iyi olarak görülebilir. Üyelik yükümlülüklerinin üstlenmesi kabiliyeti, müktesebatın benimsenmesini, uygulanmasını ve uygulatılmasını gerektirmektedir. Bu ayrıca müktesebatın etkin şekilde uygulanması ve uygulatılması için yeterli idari ve adli yapıların mevcut olmasını zorunlu kılmaktadır. TÜRKİYE İÇİN KATILIM ORTAKLIĞI Kısa Vadeli Öncelikler (2001) Güçlendirilmiş siyasal diyalog ve siyasal ölçütler Siyasi diyalog bağlamında Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği'nin Kıbrıs sorununa kapsamlı bir çözüm bulma sürecinin başarılı bir biçimde sonuçlanması yolunda gösterdiği çabalara güçlü destek vermek . Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 10.maddesi doğrultusunda, ifade özgürlüğü hakkı için Yasal ve anayasal güvenceleri güçlendirmek. Bu bağlamda şiddet içermeyen görüşlerini açıklamaktan hüküm giymiş kişilerin durumuna işaret etmek. Dernek kurma özgürlüğü ve barışçıl toplantı hakkı ve sivil toplumun gelişmesini cesaretlendirmek için yasal ve anayasal güvenceleri güçlendirmek. İşkence uygulamalarına karşı mücadeleyi pekiştirmek için yasal hükümleri güçlendirmek ve bu yönde gereken bütün tedbirleri almak ve Avrupa İşkenceyi Önleme Sözleşmesine uyumu sağlamak. Mahkeme öncesi gözaltı ile ilgili yasal uygulamaları (prosedürleri), Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi hükümleri ve İşkenceyi Önleme Komitesi tavsiyeleri doğrultusunda daha fazla uyumlulaştırmak. Her türlü insan hakları ihlaline karşı hukuki yeniden yargılama olanaklarının güçlendirilmesi Diğer ülkeler ve uluslararası örgütlerle işbirliği içinde kanun uygulayıcı yetkililerin insan hakları konusunda yoğun olarak eğitimi. Yargının - Devlet Güvenlik Mahkemeleri de dahil olmak üzere – işleyiş ve etkinliğini uluslararası standartlara uygun olarak iyileştirmek. Özellikle, hakim ve savcıların Avrupa Birliği mevzuatı – insan hakları alanı dahil olmak üzere – eğitimlerini güçlendirmek. Ölüm cezası ile ilgili fiili moratoryumun devam etmesi. Türk vatandaşlarının kendi anadillerinde televizyon ve radyo yayını yapmalarını yasaklayan her türlü yasal hükmün kaldırılması. Bütün vatandaşların ekonomik, sosyal ve kültürel olanaklarını artırıcı bir bakış açısıyla, bölgesel dengesizliklerin azaltılmasına yönelik, ve özellikle Güneydoğudaki durumun iyileştirilmesi için kapsamlı bir yaklaşım geliştirmek. Ekonomik Ölçütler Özellikle kamu harcamalarının denetim altına alınmasına ilişkin olarak IMF ve Dünya Bankası ile üzerinde mutabık kalınan hali hazırdaki enflasyonla mücadele ve yapısal reform programının uygulanmasının sağlanması. Saydamlığın ve izlemenin güvenceye alınması amacına yönelik olarak mali sektör reformunun uygulanmasına süratle başlanması. AB usulleri ve Katılım Öncesi Ekonomik Programın (KÖEP) sunulması ile uyumlu olmak üzere, yıllık mali durum bildirimini içeren bir katılım öncesi mali izleme yöntemi hazırlanması. Katılım Öncesi Ekonomik Programın (KÖEP). KÖEP, ülkenin kapsamlı bir ekonomik program yoluyla AB'ye katılıma hazırlanması amaçlamaktadır. Tarımsal reformların sürdürülmesi. Sosyal unsur dikkate alınarak devlet işletmelerinin özelleştirilmesine devam edilmesi. İç Pazar Fikri ve sınai haklar: Fikri haklar mevzuatı uyumuna devam edilmesi ve korsanlıkla mücadelenin güçlendirilmesi. Malların serbest dolaşımı: Avrupa standartları, belgelendirme ve uygunluk değerlendirmesi ve markalama konularında uyumun hızlandırılması; mevcut piyasa izleme ve değerlendirme yapılarının teçhizat ve eğitim ile desteklenerek güçlendirilmeye başlanması; Yeni ve Küresel Yaklaşım ilkelerinin iç hukuka aktarılmasını sağlayacak belirli sektörlere (gıda, ilaç, kozmetik, tekstil) ve çerçeve mevzuata ilişkin çalışmaların hızlandırılması ve uygun idari yapılar oluşturulması; ticaret önündeki teknik engellerin kaldırılması. Rekabet: Saydamlık ve devlet yardımının düzenli takibinin sağlanmasına temel teşkil etmek için devlet yardımının kontrolü konusundaki sorumluluğu belirtecek mevzuatın kabulü, Kamu alımları: Özellikle alım sisteminin daha saydam ve hesap verebilir hale getirilerek Topluluk müktesebatı ile uyumuna başlanması. Vergilendirme Özellikle oranlar, işlem muafiyeti kapsamı, vergilendirme kapsamı ve vergi yapısı olmak üzere tüketim vergileri ve KDV konularında uyuma başlanması; yeni vergi önlemlerinin Kurumlar Vergisi İşleyiş Prensipleri ile uyumlu olmasının güvenceye alınması ve ayrımcı önlemlerin elenmesi. Tarım İşleyen bir tapu kayıt sisteminin, hayvan tanımlama sistemlerinin ve bitki geçiş izin sistemlerinin geliştirilmesi ve tarımsal piyasaların izlenmesi, yapısal ve kırsal gelişime yönelik önlemlerin uygulanması amacıyla idari yapıların iyileştirilmesi. Hayvan ve bitki hastalıkları ile mücadele mevzuatı uyumu öncelikli olmak üzere, hayvan ve bitki sağlığı konusundaki Topluluk mevzuatı için uygun bir uyum stratejisi oluşturulması ve özellikle laboratuvar testlerine, kontrol düzenlemelerine ve kuruluşlarına mahsus uygulama kapasitesinin artırılması. Balıkçılık Balıkçılık kaynaklarının kullanımı, piyasa ve yapısal gelişmelerin bir kaynak yönetimi politikası ile izlenmesi, denetim ve kontrol önlemleri ve balıkçılık filosu sicilinin iyileştirilmesi için idari yapıların oluşturulması. Taşımacılık Taşımacılık alanındaki AB müktesabatının iç hukuka yansıtılması için bir program kabul edilmesi. Denizcilik güvenlik standartlarına ilişkin mevzuatın uyumuna başlanması ve güvenlik standartlarının uygulanması. Sınıflandırma kuruluşlarının izlenmesi ve Türk bandıra sicilinin performansının artırılması konularında deniz taşımacılığı için bir eylem planının kabul edilmesi. Denizcilik idaresinin, özellikle devlet bandıra denetiminin, güçlendirilmeye başlanması. İstatistik Özellikle nüfus ve sosyal istatistikler, bölgesel istatistikler, iş istatistikleri, dış ticaret ve tarım istatistikleri olmak üzere istatistiklerin daha fazla geliştirilmesi için bir strateji benimsenmesi. Ticari kayıtların AB standartları ile aynı düzeye getirilmesi. İstihdam ve Sosyal Konular AB müktesabatı ile uyum için bir strateji ve ayrıntılı bir program benimsenmesi. Çocuk işgücü sorunu ile mücadele için yapılan çabaların daha güçlendirilmesi. Diğerlerinin yanı sıra, sendikal haklara saygı duyulması ve sendikal eylemler üzerindeki kısıtlayıcı hükümlerin kaldırılarak etken ve özerk sosyal diyalog için gerekli koşulların güvenceye alınması. AB müktesabatının geliştirilmesi ve uygulanmasına yönelik sosyal ortakların kapasite oluşturma çalışmalarının desteklenmesi. Enerji Enerji sektöründeki AB müktesabatının kabulü için bir programın uygulamaya konması. Elektrik ve gaz sektörleri için bağımsız bir düzenleyici kurum oluşturulması: bu kurumun görevlerini etkin bir biçimde yapmasını sağlayacak yetki ve araçların verilmesi. Başta elektrik ve gaz yönergeleri ile piyasaların açılması olmak üzere, iç enerji piyasasının kuruluşuna yönelik hazırlıkların yapılması. Telekomünikasyon Ruhsatlandırma, karşılıklı bağlantı ve evrensel hizmet alanlarında AB müktesabatı ile uyumun sağlanması; serbestleştirme ihtiyaçlarının daha da irdelenmesi; Bağımsız düzenleyici kurumun kapasite oluşturmasının güçlendirilmesi, bir başka deyişle mevzuatı uygulama yeteneğinin güçlendirilmesi. Bölgesel politika ve yapısal araçların eşgüdümü Topluluk kurallarına uygun bir NUTs sınıflandırmasının hazırlan-ması. Etkili bir bölgesel politikanın geliştirilmesi için bir strateji benim-senmesi. Türkiye'nin planlama sürecinde projelerin seçiminde bölgesel politika ölçütlerini kullanıma başlama-sı. Kültür ve Görsel-İşitsel Sektör Politikası Özellikle Sınırsız Televizyon Yönergesi ile ilgili olmak üzere, görsel-işitsel politika alandaki mevzuatın uyumuna başlanması. Çevre Müktesabatın uyumu için ayrıntılı yönerge özelinde bir programın kabu-lü. Çevresel Etki Değerlendirme yönergesinin yasalaştırılması. Her yıl için gerçekçi kamu ve özel sektör finansman kaynakları ile uyum maliyeti tahminlerine dayanan yatırımların finansmanı konusunda bir plan geliştirilmesi (yönerge öze-linde). Adalet ve içişleri Adalet ve içişleri alanında Avrupa Birliğindeki mevzuat ve uygulamalar konularında bilgilendirme ve bilinçlendirme programları geliştirilmesi. Organize suçlar, uyuşturucu ticareti ve yolsuzlukla mücadelenin iyileştirilmesi ve kara para aklama ile mücadele için kapasitesinin güçlendirilmesi. Gümrükler Serbest bölgeler ile ilgili mevzuatın uyumuna devam edilmesi ve yeni Gümrük Kanunu ve uygulama hükümlerinin uygulanmasının güvenceye alınması. İdari ve adli kapasitenin pekiştirilmesi Kamu idaresinin müktesabatı yürürlüğe koyma ve yönetme kapasitesinin, özellikle eğitim yoluyla ve yasadışı göçün ve insan ve uyuşturucu ticaretinin önlenmesine yönelik etkin sınır denetiminin geliştirilmesi dahil olmak üzere ilgili bakanlıklar arasında uygun koordinasyon yoluyla iyileştirilmesi. İlgili idari kurumların güçlendirilmesi dahil kamu idaresinin modernizasyonunun hızlandırılması. Mali kontrol işlevlerinin güçlendirilmesi, gümrüklerin verimliliğinin artırılması, vergi idarisinin modernize edilmesi ve kaçakçılıkla mücadele kapasitesinin artırılması; sınırlarda yapılan hayvan ve bitki sağlığı denetimlerinin güçlendirilmesi, gıda denetim idaresinin yeniden yapılandırılması ve kalitesinin iyileştirilmesi, adli sistemin işlerliğinin geliştirilmesi ve Topluluk hukuku ve uygulaması konularında yargı mensuplarının eğitiminin daha fazla teşvik edilmesi. Program yönetimi için hukuki, idari ve bütçe çerçevesinin kabulü (denetim elkitabı ve denetim takibi). Orta Vadeli Öncelikler Güçlendirilmiş siyasal diyalog ve siyasi Ölçütler Helsinki sonuçlar bildirgesine uygun olarak, siyasal diyalog bağlamında, anlaşmazlıkların Birleşmiş Milletler Anayasası'na uygun şekilde barışçı yollardan çözülmesi ilkesi kapsamında, Helsinki sonuçlar bildirgesinin 4. maddesinde atıf yapıldığı gibi, devam eden sınır anlaşmazlıklarını ve diğer ilgili konuları çözmek için her çabayı sarf etmek" Hiçbir ayırıma tabi tutulmaksızın ve dil, ırk, renk, cinsiyet, politik düşünce, felsefi inanç veya dinlerine bakılmaksızın tüm bireylerin bütün insan hakları ve temel özgürlüklerden tam olarak yararlanmalarının güvence altına alınması. Düşünce, vicdan ve din özgürlüklerinden yararlanma koşullarının daha da geliştirilmesi. Türk Anayasasının ve diğer ilgili mevzuatın, bütün Türk vatandaşlarının hak ve özgürlüklerini Avrupa İnsan Haklarının Korunması Sözleşmesinde belirtildiği gibi güvence altına alan bir bakış açısıyla, tekrar gözden geçirilmesi ve bu tür yasal reformların uygulanmasının ve Avrupa Birliği Üye Devletlerinin uygulamalarıyla uyumun sağlanması. Ölüm cezasının kaldırılması, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6 No.lu Protokolü'nün imzalanması ve onaylanması. Uluslararası Medenî ve Siyasî Haklar Sözleşmesi ve tercihli Protokolü'nün, ve Uluslararası Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Sözleşmesi'nin onaylanması. Cezaevlerindeki gözaltı koşullarının Birleşmiş Milletler Hükümlü ve Tutukluların Muamelesinde Gözetilecek Standard Asgari Kurallar ve diğer uluslararası normlara uygun hale gelecek şekilde düzeltilmesi. Milli Güvenlik Kurulunun hükümete bir danışma organı niteliğindeki Anayasal rolünün Avrupa Birliği üye ülkelerinin uygulamalarına uyumlulaştırılması. Güneydoğu'da halen devam etmekte olan Olağanüstü Hal'in kaldırılması. Kültürel çeşitliliğin sağlanması ve kökenlerine bakılmaksızın tüm vatandaşların kültürel haklarının güvence altına alınması. Bu hakların kullanılmasını engelleyen her türlü yasal hüküm – eğitim alanındakiler de dahil olmak üzere – kaldırılmalıdır Ekonomik ölçütler Özelleştirme sürecinin tamam-lanması. Tarım ve mali sektör reformlarının tamamlanması. Emeklilik ve sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliğinin güvenceye alınması. Genç kuşağa ve dezavantajlı bölgelere özel önem verilerek genel eğitim ve sağlık düzeyinin yükseltilmesinin sağlanması. İç pazar Malların serbest dolaşımı: AB müktesebatı ile uyumun tamamlanması; Avrupa standartları ile uyumun tamamlanması; mevcut belgelendirme, piyasa denetimi ve uygunluk denetimi yapılarının güçlendirilmesinin tamamlanması. Şirketler hukuku: AB müktesabatı ile bağdaşmanın tamamlanması. Verilerin korunması: mevzuat uyumu ve uygulamanın tamamlanması. Sermayenin serbest dolaşımı: Özellikle yabancı yatırımcılar için kısıtlamaların kaldırılarak uyumun tamamlanması. Rekabet: bölgesel yardım projeleri dahil olmak üzere devlet yardımlarına ilişkin AB müktesabatı ile uyumun tamamlanması ve tekeller ve özel haklardan yararlanan şirketler ile ilgili mevzuatın uyumu. Kamu ihaleleri: AB müktesabatı ile uyumun tamamlanması; etkin uygulamanın güvenceye alınması. Vergilendirme Ulusal mevzuatın AB müktesabatı ile uyumunun tamamlanması. Tarım Tarımsal ve kırsal gelişme politikalarında müktesabat için hazırlıkların tamamlanması. Gıda işleme kuruluşlarının (et, süt işleme tesisleri) AB hijyen ve halk sağlığı standartlarına uyacak şekilde modernizasyonu ve test ve teşhis tesislerinin daha fazla kurulması. Balıkçılık Ortak balıkçılık politikasının yürürlüğe konması ve uygulanmasına ilişkin kapasite geliştirilmesinin tamamlan-ması. Türkiye'deki balıkçılık ürünlerinin toplam kalite standartları ve güvenliğinin geliştirilmesine devam edilmesi. Taşımacılık Kara taşımacılığı (piyasaya giriş, yol güvenliği, tehlikeli maddeler kuralları ve vergilendirme), demir yolları, hava taşımacılığı (özellikle hava güvenliği ve hava trafiği yönetimi) ve iç su yollarına (tekneler için teknik gerekler) mevzuatılarına ilişkin uyumun tamamlanması. Denizcilik güvenliği başta olmak üzere taşımacılık mevzuatının etkin biçimde yürürlüğe konması ve uygulanmasının sağlan-ması. Türk ticaret filosunun (özellikle denizcilik ve kara taşımacılığı) İç Pazarla tam bütünleşmesini sağlayacak teknik normlar için hazırlanması. Ekonomik ve Parasal Birlik Merkez Bankası kanununun Avrupa Merkez Bankaları Sistemi'ne (ESCB) katılımı mümkün kılacak şekilde değiştirilme-si. Merkez Bankasının hükümetten bağımsızlaştırılmasının tamamlanması. İstatistikler Özellikle GSYİH tahmini, uyumlaştırılmış tüketici fiyat endeksleri, kısa vadeli göstergeler, sosyal istatistikler, ticaret sicili ve ödemeler dengesi alanlarında AB ile uyumlu istatistiksel yöntem ve uygulamaların kabulü. Makroekonomik istatistiklerin istatik alanındaki müktesabat ile daha fazla uyumu. Personelin yeterli eğitiminin sağlanması ve idari kapasitenin geliştirilmesi. İstihdam ve sosyal işler Kadınlara karşı ayrımcılığın geride kalan biçimleri ile cinsiyet, ırk veya etnik köken, din veya inanç, sakatlık, yaş veya cinsi yönelim temelindeki her türlü ayrımcılığın kaldırılması. İş hukuku, kadın ve erkeklere eşit muamele, mesleki sağlık ve güvenlik ve halk sağlığı alanlarındaki AB mevzuatının iç hukuka aktarılması, ilgili idari yapılar ve sosyal güvenliğin eşgüdümü için gerekli olan yapıların güçlen-dirilmesi. Sosyal politika ve ve istihdam alanındaki AB müktesabatının etkin biçimde yürürlüğe konmasının ve uygulanmasının sağlanması. Ortak istihdam incelemesinin başlatılması da dahil olmak üzere, ileride Avrupa İstihdam Stratejisine katılım perspektifi ile ulusal istihdam stratejisinin hazırlanması ve bu bağlamda, özellikle devam eden ve hızlanan yapısal değişimin etkisi olmak üzere, işgücü piyasası ve sosyal gelişmeleri izleme kapasitesinin geliştirilmesi. Özellikle sosyal güvenlik sisteminin mali açıdan sürdürülebilir hale getirilmesi gözetilerek yeniden yapılanması yoluyla sosyal korumanın daha da geliştirilmesi ve sosyal güvenlik ağının güçlendirilmesi. Enerji Enerji kuruluşlarının yeniden yapılandırılması ve muhtelif sektörlere girişin daha da serbestleştirilmesi; idari ve düzenleyici yapıların güçlendirilmesi. Ulusal mevzuatın enerji sektöründeki AB müktesabatına uyumunun tamamlanması. Telekomünikasyon Topluluk mevzuatının iç hukuka yansıtılmasının tamamlanması. Tüm iletişim sektörü için kapsamlı bir politikanın geliştirilmesi. Bölgeler politikası ve yapısal araçların koordinasyonu Birden çok yılı kapsayan bütçe hazırlama usulleri ve değerlendirmenin izlenmesini sağlayan yapıların kurulması da dahil olmak üzere, ülke içi farklılıklarının azaltılmasına yönelik ulusal bir politikanın geliştirilmesi. Kültür ve görsel-işitsel iletişim politikası Görsel-işitsel iletişim mevzuatının uyumunun tamamlanması ve bağımsız televizyon/radyo düzenleyici kurum kapasitelerinin güçlendirilmesi. Çevre Kurumsal, idari ve izleme kapasitesinin çevrenin korunmasını güvence altına alacak şekilde güçlendirilirken, özellikle çerçeve mevzuatın ve sektör mevzuatının geliştirilmesi yoluyla AB'nin çevre konusundaki müktesabatının yürürlüğe konması ve uygulanması. Mevzuatın, özellikle çerçeve mevzuat ve yatay mevzuat ile doğa korunması, su kalitesinin korunması ve atık yönetimi konularındaki mevzuatın, özel önem ile uygulanması; bir atık yönetimi stratejisinin uygulanması. İzleme ağları ve izin usullerinin yanı sıra veri toplama dahil çevre müfettişlikleri kurul-ması. Bütün diğer sektörel politikaların tanım ve uygulamasının sürdürülebilir gelişme ilkeleri ile bütünleştirilmesi. Çevresel Etki Değerlendirme yönergesinin yürürlüğe konması ve uygulanması. Gümrükler Serbest bölgeler, çift kullanımlı mallar ve teknolojiler, uyuşturucu üretiminde kullanılan maddeler (precursors) sahte ve krosan mallar başta olmak üzere mevzuat uyumunun tamalanması. Adalet ve içişleri Topluluk Hukuku ile adalet ve içişleri alanlarında AB müktesabatı uygulamaları konularında eğitim programları geliştirilmesi. Özellikle polisin hesap verme sorumluluğunun güvenceye alınmasına yönelik olarak adalet ve içişleri kurumlarının daha da geliştirilmesi ve güçlendiril-mesi. Schengen Bilgi Sistemi ve Europol'a tam olarak katılımın mümkün olması için veri koruma alanındaki AB müktesabatının kabulü; Vize mevzuatı ve uygulamasının AB mevzuatına uygun hale getirilmesine başlanması. Yasadışı göçün önlenmesine yönelik olarak, göç konusundaki AB müktesabatının ve eylemlerinin (kabul, yeniden kabul, sınır dışı etme) kabul edilmesi ve uygulanması. Sınır yönetiminin güçlendirilmeye devam edilmesi ve Schengen Sözleşmesinin tam olarak uygulanması için hazırlık yapılması. İltica konusundaki 1951 tarihli Cenevre Sözleşmesine konulan coğrafi çekincenin kaldırılması ve mülteciler için konaklama tesisleri ve sosyal destek mekanizmaları geliştirilmesi. Yolsuzluk, uyuşturucuyla mücadele, organize suçlar, kara para aklanması ve ceza hukuku ve medeni hukuk alanlarında adli işbirliği konularında AB müktesabatının kabulü ve uygulanması; bu alanlardaki uluslararası işbirliğinin daha da yoğunlaştırılması. İdari ve adli kapasitenin güçlendirilmesi AB politikalarının verimli yönetiminin sağlanması için, sınır yöneti-minin güçlendirilmesi ve Schengen Sözleşmesinin tam olarak uygulanmasına hazırlık dahil olmak üzere kamu idaresinin modernizasyonuna yönelik reformun tamamlanması. İç ve bağımsız mali kontrol için yasal çerçevenin tamamlanması; iç denetim/kontrol işlevlerinin uyumu için hükümet içinde merkezi bir kuruluşun kurulmasının tamamlanması; harcama merkezlerinde iç denetim/kontrol ünitelerinin kuruluşunun tamamlanması; ulusal iç hesap kontrolörleri/denetçileri için merkezi ve yerel düzeyde ve öncel (ex-ante) mali denetim düzeyinde "işlevsel bağımsızlığın" sonuçlandırılması; AB fonlarının kontrolu için bir denetim elkitabı hazırlanması ve hesap denetimi takibi geliştirilmesi. Bölgesel reformunun tamamlanarak bölge ve belediye yönetimi kavramlarının geliştirilmesi. Bölgesel düzeyde işler yapıların oluşturulması ve bölgesel gelişmeyle ilgili mevcut idari yapıların güçlendirilmesi. Avrupa Birliği