Suriye ziyaretinin detayları ortaya çıkıyor
Geçtiğimiz hafta içerisinde, Suriye'deki Çerkeslerin durumunu yerinde incelemek üzere bölgeye giden federasyon konseyi üyelerinin çeşitli basın kuruluşlarına yaptıkları açıklamalarda Suriye ziyaretinin detayları ortaya çıkmaya başladı. Heyet başkanı olarak bölgeye giden KBC senatörü Albert Kajarov "Rusya'nın sesi" radyosuna Suriye'deki durum hakkında çeşitli bilgiler verdi. Kajarov, sorunun büyükelçilik düzeyinde çözülemeyeceğini belirterek, ziyaretlerinin sonucunu dışişleri bakanlığı ve federal göçmen bürosuna sunmak üzere öneriler halinde hazırladıklarını söyledi. Adığe Xase başkan vekili Adam Bogus’da ziyaret sonrası Xase’yi bilgilendiren bir toplantı yaptı. Bogus ayrıca “взгляд-Görünüm/bakış” gazetesinin bu konudaki sorularını yanıtlayarak konu hakkında ayrıntılı bir demeç verdi. Bu Röportajdan özet alıntıları aşağıda okuyabilirsiniz : Soru : Nedir Çerkesleri Suriye'yi terk etmeye iten sebep, bir baskıya mı uğruyorlar ?p> Cevap : Tabii ki. Onlar Rusya'ya gelmek için başvuruda bulundular, bu konu ile ilgili biz bir toplantı yaptık ve meseleyi detayları ile ele aldık. Bize yapılan başvuruların ve şikayetlerin uydurma olmadığını gerçek yaşanmış olaylar olduğunu da bizzat yerinde gördük. Mesela bir toplantıda Humuslu bir mülteci evinin tahrip edildiğini, iki çocuğu ve eşi ile birlikte Şam’a gelmek zorunda kaldıklarını söyledi. Çerkes zihniyeti akrabalarından yarım istemeyi ayıp sayar, bu insanlar, çok zor şartlarda yaşadıklarını ve şu anda açlıkla karşı karşıya olduklarını söylüyorlar. Bu aileye KÇC temsilcisi Derev bizzat yardımcı olacağını söyleyerek buraya davet etti, fakat sorun böyle bireysel çabalarla çözülebilecek gibi değil. En çok Çerkesin yaşadığı yerlerden birisi olan Humus’da devlet organları çalışmamaktadır, dolayısıyla insanlar pasaport ve resmi işlemlerini yapamamaktadır, elçilik ve konsolosluklara başvuranlar evrakları olmadığı için geri çevrilmektedir. En basit güvenlik soruşturması kaydını bile almak mümkün değildir şu anda, çünkü hiçbir polis departmanı böyle bir evrak vermemektedir. Humus’da 11 köy var ve bunların bir çoğu işlerini evlerini kaybederek mülteci durumuna düşmüşlerdir. Diğer bölgelerde de aynı şekilde mülteci durumuna düşmüş bir çok insan var. İsyancılar Çerkeslerin evlerine Arapça broşürler atmaktadır, bunlardan bir tanesini bize de gösterdiler. Bu broşürlerde “ya bize katılırsınız, veya Esad rejimi devrildiğinde hepinizi yok ederiz” diyerek açıkça tehdit ediliyorlar. Bu bilgi gerçekten doğrudur, biz ilk kez Suriye'den yardım ve sığınma talebiyle gelen heyetin açıklamalarında bu bilgiyi edinmiştik, fakat bölgede yaptığımız gözlemlerde söylenenlerin doğruluğunu bizzat yerinde de gördük. Bazı köylerde silahlı gruplar ortaya çıktı, insanlar sokaklara dağılıp mahalleleri paylaşmış bu eşkıyalar nedeniyle evlerinden çıkamıyorlar, bir düşünün durumlarını. Soru : Çeşitli kaynaklara göre orada 50 ila 100 000 Çerkes var, Albert Kajarov’da bu bilgiyi doğruladı. Fakat buraya gelmek isteyen insan sayısı 300, sizce bu sayı artabilir mi ?p> Cevap : Muhtemelen, fakat 300 kişi insan sayısı değil, aile sayısı. Yine de gelmek isteyenlerin sayısı beklediğimizden düşük oldu. Özellikle yaşlılar gelmek istemediler, “biz burada doğduk,burada öleceğiz” diyorlar. Dolayısıyla gençlerin de anne babalarını orada bırakmaları zor bir seçenek. Ayrıca bu durumda gelmek isteyenlerin de çıkış belgelerini hazırlamaları neredeyse imkansız gibi bir şey. Mesela orada bir çok insanın daha önceden kazanılmış Rusya vatandaşlığı var, fakat pasaport süreleri dolduğu için pasaport yenileme işlemi yapmaları gerekiyor ve bu işlem neredeyse yarım yıl bir zaman alıyor.Şu anda oradaki şartlarda bu çok uzun bir süredir. Çatışma bölgelerine güvenlik nedeniyle gidip birebir görüşmeler yapamadık, fakat o bölgelerdeki insanların büyük kısmının gelmek istediğini düşünüyoruz. Bizim sahip olduğumuz bilgiler Şam ve çevresinde gözlemlediklerimiz ve orada yaşayan insanlardan edindiğimiz bilgilerdir. O nedenle sayının artabileceğini düşünüyoruz ve tam olarak kaç kişinin geleceğini söyleyebilmek çok zor. Soru : Rusya dışişleri bakanlığı Çerkeslerin dönüşü için izin verecek mi, ne düşünüyorsunuz?p> Cevap : Ziyaret sonrasında iki şey hissettim. Birincisi , orada dönmek istediğini söyleyen insan sayısı oldukça fazla. Fakat bunlardan ne kadarı gerçekten dönecek, bunu tam olarak bilemiyorum açıkçası. Bir başka şey ise; orada bulunduğumuz sırada, bir Amerikan senatörü ülkesinin onları kabul etmek istediğini açıkladı. Fakat yedi gün savaşları olarak hatırladığımız Arap İsrail savaşından sonra, Avrupa ve Amerika'ya giden bir çok insanın memnun olmadığı, o nedenle böyle bir çağrı yapılmış olsa bile insanların Rusya'ya gelmeyi tercih edeceklerini bildirildiler bize. Bu yaklaşım yaptığımız toplantılar sırasında da dile getirildi birkaç kez. Böyle pozitif bir yaklaşım beni sevindirdi, fakat öte yandan konsolosluklardaki durum ve insanların belge sorununun çözülmesi gereği de bir gerçek. Adıgey Cumhuriyeti bu konu ile ilgili bir komite oluşturdu, ben de o komitedeyim ve bir yandan bu sorunun yasal ve hukuki yönünün nasıl aşılabileceğini anlamaya çalışıyor çözüm arıyoruz. Federal göçmen bürosu yasaları barış zamanına göre tasarlanmış. Bir adam geliyor yerleşim için dilekçesini veriyor, göçmen bürosunun bu başvuruya cevap verme süreci üç ay, oysa başvuran kişi 1 aylık vize süresi dolduğunda ülkeyi terk etmek ve tekrar oraya dönmek zorunda. Böyle kritik bir zamanda bir adam Rusya'ya gelirse bütün taraflarca izlenir, o kişi geri döndüğünde Suriye yönetimi de bu durumdan memnun değil ve Çerkesleri yanında görmek istiyor, böyle bir zamanda Rusya'ya gelip yerleşmek isteyen Çerkes'i yönetim de düşman olarak görmeye başlayacak, o nedenle buraya gelen kişinin tekrar geri dönüp orada yaşaması mümkün değil. Elçilik görevlileri, bu konuda bir yasa olması durumunda kural ihlali yapmadan yasalar çerçevesinde yardımcı olmak istediklerini ve ellerinden geleni yapacaklarını söylüyorlar. Hatta Dışişleri bakanlığının da bu konuda iyi niyetli bir yaklaşım içerisinde olduğunu söyleyebilirim. Bana kalırsa bu konu, Duma’nın özel bir müdahalesi ile çözümlenebilir. Bu tür durumlar için özel bir yasa olması gerektiğini, hatta bütün Rusya vatandaşları için istisnai durumlarda uygulanmak üzere bir pozisyon yaratılması gerektiğini düşünüyorum. Bu, özel durumlar için uygulanan geçici bir kural olabilir. Rus mülteci mevzuatının da şu anda uygun olduğunu düşünmüyorum. Mesela bir anda 30-40 000 mülteci başvursa, bunları bir anda kabul edebilecek durumda değil federal mülteci bürosu. ..... Gazete, geziye katılan DÇB başkanı Kanşobiy Ajahov’un da görüşlerine başvurdu. Ajahov, “Biz oradaki durumdan aşağı yukarı haberdardık, çünkü burada Suriye'de akrabaları olan ailesinin yarısı olan bir çok insan yaşıyor, ayrıca bir çok öğrencimiz var, biz onlar vasıtasıyla bu bilgileri alıyorduk fakat gezinin amacı bu bilgileri bizzat yerinde görmek, gelen bilgilerin ayrıntılarına sahip olmaktı ve yerinde gördük durumu. Önerilerimiz de federasyon konseyine sunuldu. Evet zor sorunlar var ve şu anda nasıl çözüleceği de net bir şekilde belli değil, fakat prensip olarak yasayı değiştirmek mümkündür ve bunu yapacak olan yönetimdir. Şu anda nasıl çözüleceğini söylemem zor, fakat bizler ziyaret sonrasında yönetime bu konudaki önerilirimizi ilettik” dedi. Çerkes DünyasınanKaffed
