Birleşmiş Milletler’de Adıgece

Adıgece artık Birleşmiş Milletler'de... 27-29 Eylül 2013'de Ankara'da düzenlenen İkinci Uluslararası Adıge Dili Konferansı'nda İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi Kaffed tarafından Adıgece (Adıgeyce ve Kabardeyce), Türkçe ve İngilizce yayınlanmıştı. Böylece Sn. Fahri Huvaj tarafından tercüme edilen İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi ilk kez Adıgece yayınlanmış oluyordu. Kaffed'in, Adıgece metinlerin Birleşmiş Milletler İnsan Hakları websitesinde yayınlanması için yaptığı başvuru kabul edildi ve Adıgece metinler Birleşmiş Milletler sitesinde bugün yayınlandı.p> İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi, dünyanın en çok dile çevrilen metni. Beyanname, Adıgeyce ve Kabardeyce metinlerle birlikte 416 dile tercüme edilmiş oluyor. İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi'nin farklı dillerdeki tercümelerini BM İnsan Hakları websitesinden temin edebilirisiniz: http://www.ohchr.org/EN/UDHR/Pages/WorldRecord.aspxp>  nanKaffed

Uluslararası Adıge Dili Konferansı Sonuç Bildirisi

Kafkas Dernekleri Federasyonu tarafından 27-29 Ekim 2013'de Ankara'da organize edilen İkinci Uluslararası Adıge Dili Konferansı Sonuç Bildirisi Adıgece (Batı ve Doğu lehçelerinde) ve Türkçe yayınlandı. Konferansın sonuç bildirisini okuyucularımızın bilgisine sunuyoruz.p> İKİNCİ ULUSLARARASI ADIGE DİLİ KONFERANSI SONUÇ BİLDİRİSİ VE ALINAN KARARLARp> Diasporada yaşayan Adıgelerin anadillerinin yok olmaması için çareler aramak, Adıge dilinin korunmasına yönelik çalışmalar ile ilgili paylaşımda bulunmak ve alınacak ortak kararları en kısa sürede hayata geçirmek için Kafkas Dernekleri Federasyonu (Kaffed) tarafından Ankara'da 27-29 Eylül 2013 tarihlerinde İkinci Uluslararası Adıge Dili Konferansıdüzenlenmiştir.p> Ürdün Krallığı’nda 2008 yılında yapılan Birinci Uluslararası Adıge Dili Konferansı’nda konferansın iki yılda bir yapılmasına ve ikincisinin Türkiye’de düzenlenmesine karar verilmişti. Çeşitli sebeplerden dolayı konferans bugüne kadar gerçekleştirilememişti.p> Eğitim ve çalışma alanı dil olan katılımcıların davet edildiği İkinci Uluslararası Adıge Dili Konferansı'nda yararlı çalışmalar yapılmış ve Adıgelerin dillerini unutmamaları için pratikte uygulanırlığı olan yeni yaklaşımlar ortaya çıkmıştır. Çalışma alanı Adıgece olan ünlü akademisyenler, anavatandan katılan değerli bilim insanları ve diasporada Adıgece’yi öğreten emekçilerin konferansa büyük ilgi göstermeleri ve katkı vermeleri, bilimsel pek çok çalışmanın ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Konferansta sunulan bu çalışmalar/yaklaşımlar sayesinde anadilin diasporada daha kolay ve etkili öğretilebileceği umudunu taşıyoruz.p> Anadilin diasporada yok olmaya yüz tuttuğu, hatta tamamen yok olma riskiyle karşı karşıya olduğu doğrudur. Bundan dolayı, anadilin öğretilmesi çareleri ve çalışma örneklerini ortaya koymanın yanı sıra, dil ile ilgili çeşitli bilimsel çalışmalar ve araştırmaların yürütülmesi de gereklidir. Örneğin sosyoloji alanında yürütülecek bir çalışma bu duruma iyi bir örnek teşkil edebilir. Bu çalışmalar aynı zamanda Adıgelerin yaşadığı ülkelerin politikalarında dilin yerini ve dile verdiği önemi de ortaya çıkaracaktır. Bunun sonucu, bir halkın halk olarak yaşayabilmesi için olmazsa olmaz koşul olan anadilin özgürce kullanılabilmesine yönelik sosyolojik ve politik yönden yapılması gereken bilimsel çalışmalar için de yol gösterici olacaktır. Konferansın açılış konuşmasında Kafkas Dernekleri Federasyonu Başkanı Vacit Kadıoğlu, Adıgece’nin Türkiye’de yeniden canlandırılması için Kaffed tarafından yürütülen çalışmalarla ilgili bilgi verdi. Kadıoğlu, Adıgece hazırladıkları müfredat ve ders kitabının Milli Eğitim Bakanlığı’nca onaylandığını, Düzce’deki devlet üniversitesinde Adıge Dili Bölümü açıldığını, Türkiye’de çeşitli yerleşim alanlarındaki okullarda Adıgece'nin seçmeli derslerin okunduğu sınıfların açıldığını dile getirdi. Dili yaşatmanın önemini tekrar hatırlatan Kadıoğlu, Türkiye’de farklı halkların kendi dillerini öğrenme hakkının verilmiş olmasının sonuçları olarak bu gelişmelerin yaşandığına da dikkat çekti. Türkiye’de yakın zamanda ortaya çıkmış olan güzel gelişmelerin devam edebilmesi için, her türlü yol ve yöntem ile daha güçlü ve sürekli çalışmaların yapılması gereklidir. Bu amaçla bir araya gelmiş Konferans, bu tür çalışmalara yol gösterici olmalıdır. İkinci Uluslararası Adıge Dili Konferansı’nda üç gün boyunca yapılan sunumlar ve ortaya konulan düşüncelerin hepsini yazmak mümkün değilse de, bazı önemli başlıkları aşağıdaki şekilde özetleyebiliriz:p> Dünya dillerini dikkate aldığımızda Adıge dilinde seslerinin bir araya gelişi, sözcük oluşumu ve dil kuralları açısından çok ilgi çekici özellikler bulunmaktadır. Bunun anlamı Adıgece’nin öğrenilmesinin zor olduğu değildir. Bunun anlamı, dilin gelişim şeklini, kurgu biçimini daha kolay öğretmenin yollarını bulmanın gerektiğidir. li> Adıgeceyi öğretmenin, onu yeni neslin dili haline getirmeye çalışmanın üstünde bir amaç olmasa da, Adıgece’nin Adıgelerin anadili olduğu bilincini bizzat Adıgelere hatırlatmanın ve toplumda anadil bilincini geliştirmeye yönelik çalışmaların da yapılması gereklidir. li> Adıgece öğretilirken kullanılan öğretme metodlarını da dikkate almak gerekir. Öğretmenlerin çalışmalarında kullandıkları yöntemleri dikkate alarak diasporada yaşayan, az dil bilen ve hiç dil bilmeyen Adıgelere yönelik farklı dil öğrenme programlarının hazırlanması gereklidir. li> Adıgece öğretmenlerinin materyal konusunda zorluk içinde oldukları açıktır. Var olan farklı metodlarla üretilmiş materyallerin bir araya getirilmesi, yeni materyallerin de eğitimdeki gelişmeler ışığında üretilmesi gereklidir. li> Anavatandakilerden çok diaspora Adıgelerinin alfabe ile ilgili zorluklar içinde oldukları aşikardır. Adıgece okumak–yazmak isteyip de kirille hazırlanmış alfabeyi bilmeyenler için kirille Adıge alfabesinin öğretilmesi çalışmalarının yanı sıra, Latin harflerin kullanıldığı bir transkripsiyon Adıge alfabesi de gereklidir. Fakat unutmamak gerekir ki, aslolan diaspora Adıgelerinin dil açısından kendini koruma görevidir. Bu da anavatandaki Adıgelerin kullandıkları alfabe ve yazı dilini diaspora Adıgelerinin de kullanması ile mümkün olacaktır. li> ol> İkinci Uluslararası Adıge Dili Konferansı’nda yapılan çalışmalar sonucunda alınan kararlar şunlardır:p> Konferansta sunulan çalışmaların kitap haline getirilerek Kaffed tarafından yayımlanmasına, kitapta yer alacak çalışmaların en geç 25 Ekim 2013 tarihine kadar Kaffed’e ulaştırılmasına, li> Üçüncü Uluslararası Adıge Dili Konferansı'nın anavatanda yapılmasına, yapılacak yer kararının DÇB toplantısında belirlenmesine,p> li> Üçüncü Uluslararsı Adıge Dili Konferansı'nın ya 2014’te ölümünün 115’nci yılına tekabül eden ilk Adıge okulunun kurucusu Hatoqshoque Gazi, ya da doğumunun 100’ncü yılına tekabül eden Adıge edebiyatının devi Kishoque Alim adına düzenlenmesine.p> li> Adıgece öğrenme materyallerini bir araya getirmek için “material.kaffed.org” adresiyle internet sayfası açılmasına, li> Trankripsiyon alfabesi hazırlanması için kurul oluşturulmasına, oluşturulan kurul tarafından kiril alfabesinin yanında yardımcı olarak kullanılacak Latin harflerinden oluşan transkripsiyon alfabesinin belirlenmesine, li> Konferans sonuç bildirisini kaleme alacak kurul oluşturulmasına, bu kurula aynı zamanda Konferansta alınan kararların çalışmalarını yürütmek ve denetlemek görevinin verilmesine karar verilmiştir.   li> ol> Yürütme ve Denetleme Kurulu Apejıh Maye Applabaum Ayla Bolet Rozi Guğejü Cihan Candemir Ğuerquej Adnan Ğut Erdoğan Boz Qushha Doğan Özden Meşfeşu Nejdet Hatam Tabışş Murat Wuneloque Viyaçeslav Huaj Fahri Huwaj Hağundoque Yaşar Arslankaya Hajaslen Metin Bozkurt Shığalığue Vacit Kadıoğlu Shejoque Zafer Sürerp>   ЕТIУАНЭ ДУНЕЙПСО АДЫГЭБЗЭ ЩIЭНIУАТЭМp> И КIЭУХ ПСАЛЪЭМРЭ АБЫ КЪЫЩАЩТА УНАФЭХЭМРЭp> ХамэщI щыпсэу адыгэхэм я анэдэлъхубзэр къызэтенэным, хъумэным хуэунэтIауэ щIэн-щIапхъэу щыIэм ирипсэлъэн, унафэ пыухыкIахэр зэхьэлIа лэжьыгъэр икIэщIыпIэкIэ зэтеублэн щхьэкIэ Кавказ Хасэхэм я Зэгухьэныгъэм къызэригъэпэщри, фокIадэм и 27-29-махуэхэм ЕтIуанэ Дунейпсо Адыгэбзэ ЩIэнIуатэр Тырку Къэралыгъуэм и къалащхьэ Анкара щызэхэтащ. Иордание Пащтыхьыгъуэм 2008 гъэм, Дунейпсо Адыгэ Хасэ (ДАХ)-м изыпкъыгъуэ Адыгэ ФIыщIэ Хасэм щызэхуишэсыгъауэ щыта Япэрей Дунейпсо Адыгэбзэ ЩIэнIуатэм къекIуэлIахэр зэгурыIуат мыпхуэдэ щIэныгъэ зэIущIэхэр илъэситI къэс зэ ирагъэкIуэкIыну икIи къыкIэлъыкIуэ зэIущIэр Тыркум щызэхашэну. Щхьэусыгъуэ зэхуэмыдэхэм къыхэкIыу ЩIэнIуатэр Тыркум мыгъэ пщIондэ зэхьыхьэну Iэмал щыIакъым. И щIэныгъэрэ и IэщIагъэкIэ бзэм Iуэху дэзыщIэхэр зрагъэблэгъа ЕтIуанэ Дунейпсо Адыгэбзэ ЩIэнIуатэм и лэжьыгъэр купщIафIэу ирихьэкIауэ, бзэр хамэщI щыпсэу адыгэхэм яIэщIэмыхун щхьэкIэ практикэ мыхьэнэ зиIэ гупсысэ щIэщыгъуэхэр къыщаIэтауэ жыпIэ хъунущ. Нэхъ пыухыкIауэ къэбгъэлъагъуэмэ, адыгэбзэм къэхутэныгъэхэр дезыгъэкIуэкI хамэ къэрал щыщ еджагъэшхуэхэр, хэкум къикIа щIэныгъэлэжьхэр, Тыркум щыпсэу адыгэхэм анэдэлъхубзэр езыгъащIэ егъэджакIуэхэр зэIущIэм и лэжьыгъэм жыджэру зэрыхэтам щIэныгъэр тегъэщIапIэ зыщI Iуэхугъуэ зыкъом утыку къригъэхьащ. Анэдэлъхубзэр хамэщI щыпсэу адыгэм егъэщIэжыныр а псом ягъэпсынщIэнкIэ гугъэ уегъэщI. Пэжщ, адыгэбзэр хамэщI щыдэхуэха къудей мыхъуу, щыкIуэдынкIэ шынагъуэ щыIэщ. Абы къыхэкIыу анэдэлъхубзэр зэребгъэджыну Iэмалхэмрэ щIапхъэхэмрэ къэбгъэлъагъуэ къудей мыхъуу, бзэмрэ щIэныгъэм и кIапэ зэхуэмыдэхэмрэ я зэпылъыпIэми къитэджыкI къэхутэныгъэхэри егъэкIуэкIын хуейщ. ГъэщIэгъуэн дыдэ хъунт, псалъэм щхьэкIэ, бзэмрэ социологиемрэ я зэпылъыпIэм деж къиувыкI гупсысэхэм къуатыну щапхъэхэр. Абы къигъэлъэгъуэнут къэралым иригъэкIуэкI жылагъуэ политикэм бзэм щиубыд увыпIэр зыхуэдэмрэ абы ирит хуитыныгъэхэр здынэсымрэ. Ар зыхуэкIуэжыр аращи, лъэпкъхэр лъэпкъ зыщIыж анэдэлъхубзэр зыхуейм тету зрахьэн папщIэ социологие, политикэ и лъэныкъуэкIэ нэхъ зытекъузапхъэ щIэн-щIапхъэхэр нэрылъагъу къищIынут. ЩIэнIуатэм и лэжьыгъэр ежьэн ипэ къихуэу къызэхуэсахэм захуигъэзащ Кавказ Хасэхэм я Зэгухьэныгъэм и Хасащхьэм и Тхьэмадэ Шыгъэлыгъуэ Уаджит. Шыгъэлыгъуэм и псалъэр Адыгэбзэм и пщIэр къэIэтыжыным и IуэхукIэ Каффедым иригъэкIуэкI лэжьыгъэм нэхъ тригъэщIащ. Псалъэм щхьэкIэ, Хасэшхуэм иджыри къыздэсым иригъэкIуэкIа лэжьыгъэм щыщу Тыркум щыпсэу адыгэхэр зэреджэну адыгэбзэ тхылъхэр хьэзыр хъууэ ЩIэныгъэмкIэ Министерствэм къабыл зэрищIар, Дюзджэ къалэм дэт Къэрал Университетым АдыгэбзэмкIэ къудамэ къызэрыщызэIуахар къыхигъэщащ. Уаджит и къэпсэлъэныгъэм и гугъуи щищIащ адыгэхэр нэхъ Iуву щызэхэс Тыркум и щIыналъэ зэхуэмыдэхэм адыгэбзэр зрагъэджыну классхэр къызэрызэрагъэпэщари. Тыркум щыпсэу лъэпкъ щхьэхуэхэм я анэдэлъхубзэр яджыну хуит зэрищIам мы ехъулIэныгъэхэр псори къыхокI. Тыркум иджы дыдэм щызэтеубла хъуа мыпхуэдэ IуэхущIафэ дахэхэр мыужьыхыжын папщIэ щIапхъэу щыIэр лъэныкъуэ псомкIи зэпэлъытауэ лэжьыгъэм еужьэрэкIын хуейщ. Абы хуэгъэпсауэ зэхуэса ЩIэнIуатэм и лэжьыгъэри гъуазэу щытын хуейщ. Адыгэбзэ ЩIэнIуатэр зэрылэжьа махуищым и кIуэцIкIэ утыку гупсысэу къралъхьамрэ жаIамрэ псори тхыжын хуэмейми, къызэщIэпкъуэжмэ, мыхэр къыхэбгъэщыфынущ: Дунейм бзэуэ тетым елъытауэ адыгэбзэм и макъ зэхэлъыкIэм, и псалъэ гъэпсыкIэм, и бзэхабзэм гъэщIэгъуэн куэд хэплъэгъуэнущ. Абы къикIкъым ар зэгъэщIэгъуейуэ. Абы къикIыр бзэм и кIуэрабгъур, зэрылажьэ хабзэхэр къыхэгъэщауэ нэхъ IэщIэх зэрыхъуным хуэдэу егъэджэныгъэм хэлъхьэн зэрыхуейрщ. li> Адыгэбзэр егъэджыным, ар щIэблэм бгъэдэлъхьэжыным и щхьэкIэ кIуэуэ Iуэху щымыIэ пэтми, анэдэлъхубзэр адыгэм я бзэу зэрыщытыр езыхэм зэхегъэщIэжын, гу лъегъэтэжын Iуэхугъуэри ди пащхьэ къоувэ. li> Адыгэбзэр щрагъащIэкIэ зэрырагъэдж щIыкIэхэми (методикэми) Iуэху дэщIапхъэщ. ЕгъэджакIуэхэм я лэжьыгъэм халъхьэ Iэмал-бгъэдыхьэкIэ псори къэлъытауэ, хамэщI щыпсэу адыгэм щыщу бзэр мащIэу зыщIэхэмрэ зымыщIэхэмрэ щхьэхуэ-щхьэхуэу зэрыбгъэлэжьэн программэхэр зэхэгъэувэн хуейщ. li> Адыгэбзэ егъэджакIуэхэр зэрылэжьэну материалкIэ гугъуехь зэрыхэтыр наIуэщ. Метод зэмылIэужьыгъуэхэр зи лъабжьэ материалхэр зэхуэхьэсын, материал щIэрыпсхэр зэхэлъхьэн хуеищ. li> Хэкурысхэм хуэмыдэу хэхэс адыгэхэр алфавитымкIи гугъуехь зэрыхэтыр пэжщ. Кирил алфавитыр зымыщIэр адыгэбзэкIэ еджэн-тхэным тегъэгушхуэн щхьэкIэ абы и гъусэу латин хьэрфхэр зи лъапсэ транслитерацэр щымыIэнкIэ Iэмал зимыIэ Iуэхущ. АрщхьэкIэ пщыгъупщэ хъунукъым хэхэс адыгэм и пащхьэ къилъ Iуэхугъуэ нэхъыщхьэ дыдэу щытыр бзэ и лъэныкъуэкIэ зихъумэжын зэрыхуейр. Абы щхьэкIэ хэкурысым зэрихьэ тхыбзэ хабзэм хэхэсри тетын хуейщ. li> ol> ЕтIуанэ Дунейпсо Адыгэбзэ ЩIэнIуатэм иригъэкIуэкIа лэжьыгъэм ипкъ иткIэ унафэу къихьари мыращ: ЩIэнIуатэм доклад къыщащIа псори зэгъэуIужауэ тхылъу Каффед-ым тригъэдзэн. Тхылъым ихьэну зытеIэзыхьыжа докладхэр жэпуэгъуэм и 25 нэсыхункIэ Каффед-ым къегъэхьыжын. li> КъыкIэлъыкIуэ ЩIэнIуатэр ДАХ-м и унафэкIэ Хэкум щызэхуашэсынущ. Абы ехьэлIа унафэр ДАХ-м и унафэщI зэIущIэм къыщыщтэн. li> Зи чэзу Дунейпсо Адыгэбзэ ЩIэнIуатэр 2014 гъэм дунейм зэрехыжрэ 115 ирикъу адыгэ узэщIакIуэ, япэ адыгэ еджапIэм и къызэгъэпэщакIуэ ХьэтIохъущокъуэ Къазий е къызэралъхурэ илъэси 100 ирикъу адыгэ тхакIуэ гъуэзэджэ КIыщокъуэ Алим я цIэкIэ зэхэшэн. li> Адыгэбзэ егъэджыным теухуа материалхэр зыхуэхьэсын щхьэкIэ material.kaffed.org зи хэщIапIэ интернет-сайт зэгъэпэщын. li> Транслитерацэм елэжьын гуп зэхэшэн. Кирил алфавитым дэIэпыкъуэгъу хуэхъуну латин хьэрфхэр зэгъэпэщын. li> КIэух псалъэр зытхыжын гуп ухуэн. Мы гупыр щIэнIуатэм къыхэкIа унафэхэр гъэзэщIэн папщIэ щIапхьэ псомкIи хуит щIын. li> ol> Мы гупым хэтхэр: Апэжыхь Мае Болэт Рози Гугъэжъу Джихьан Гуэркъуэжь Аднан Гъут Эрдогъэн Къущхьэ Догъэн МэщфэшIу Нэждэт Табыщ Мурат УнэлIокъуэ Вячеслав Хъуажь Фахъри Хьэгъундокъуэ Яшар Хьэжаслэн Аппелбаум Айла Хьэжаслэн Метин Шыгъэлыгъуэ Уаджит ЩIэжокъуэ Зафэрp> ЯТ1ОНЭРЭ ДУНЭЕ Ш1ЭН1ОТЭ ЗЭФЭСЭУ АДЫГАБЗЭМ ФЭГЪЭХЬЫГЪЭРp> КЪЫЩАШТЭГЪЭ К1ЭУХ УНАШЪОХЭРp> Хымэч1ым щыпсэурэ адыгэхэм яныдэлъфыбзэ ухъумэгъэн- къызэтегъэнэным фэгъэхьыгъэу ш1эн-ш1апхъэхэм атепсэлъыхьан, унэшъо ухыгъэхэр ш1ыгъэным пае Кавказ Хасэхэм я Зэгохьэныгъэ къызэригъэпэши 1оныгъом и 27-29-рэ мафэхэм Ят1онэрэ Дунэе ш1эн1отэ зэфэсэу адыгабзэм фэгъэхьыгъэр Тырку къэралыгъом икъэлашъхьэу Анкара щык1уагъ. Иордание Пачъыхьагъум 2008-рэ гъэм Дунэе Адыгэ Хасэ (ДАХ)-м изыпкъыгъоу Адыгэ Ш1уш1э Хасэм щызэфищэсыгъэгъэ Апэрэ Дунэе ш1эн1отэ зэфэсэу адыгабзэм фэгъэхьыгъагъэм къек1ол1агъэхэр зэгуры1огъагъэх мыщ фэдэ ш1эн1отэ зэ1ук1эхэр илъэсит1у къэс зэ рагъэк1ок1ынэу ык1и къык1элъык1орэ зэ1ук1эр Тыркуем щызэхащэнэу. Ушъхьагъу зэфэшъхьафхэм къахэк1эу Ш1эн1отэ зэ1ук1эр Тыркуем  мыгъэ нэс щызэхэхьанэу амал щы1агъэп. Иш1эныгъэрэ и1эш1агъэрэк1э бзэм 1оф дэзыш1эхэрэр зырагъэблэгъэгъэ ЯТ1ОНЭРЭ ДУНЭЕ Ш1ЭН1ОТЭ ЗЭФЭСЭУ АДЫГАБЗЭМ ФЭГЪЭХЬЫГЪЭМ илэжьыгъэ купк1 зэфэхьысыгъэу бзэр хымэч1 щыпсэурэ адыгэхэм а1эк1эмызыпэным пае практикэ мэхьанэ зи1э гупшысак1эхэр къыща1атыгъэу п1омэ хъущт. Нахь губзыгъэу къэбгъэлъагъомэ, адыгабзэм ушэтынхэр дэзыш1ырэ хымэ къэралмэ арыс еджагъэхэр, хэкум къик1ыгъэ ш1эныгъэлэжьхэр, Тыркуем щыпсэурэ адыгэхэм яныдэлъфыбзэ щязгъэш1эрэ егъэджак1охэр зэ1ук1эм чанэу зэрэхэлэжьагъэхэм къапэк1ак1оу ш1эныгъэ тегъэк1эп1э 1офыгъо заулэ отыгум къыралъхьагъ. Ныдэлъфыбзэр хымэч1 щыпсэурэ адыгэмэ ягъэш1эжьыныр ахэмэ къагъэпсынк1энэу гугъэ уагъэш1ы. Шъыпкъэ, адыгабзэр хымэч1ым щыдэфыхыгъэ къодыем къыщымыуцоу, щык1одыпэным ищынагъо къышъхьарыхьагъ. Ащ къыхэк1ык1э ныдэлъфыбзэм зэребгъэджэщт амалхэмрэ ш1апхъэхэмрэ къэбгъэлъэгъон къодыем къыщымыуцоу, бзэмрэ ш1эныгъэмрэ язэнэсып1эхэм къагъэтэджырэ ушэтынхэри егъэк1ок1ыгъэн зэрэфаехэр къэнэфагъ. Гущы1эм пае, бзэмрэ социологиемрэ язэфыщытык1э къыпкъырык1ырэ гупшысэхэм къатырэ зэфэхьысыжь  шэпхъэ-ушэтынхэр. Ащ къагъэлъэгъон алъэк1ыщтыгъэ къэралыгъом ригъэк1ок1рэ политикэм бзэм ч1ып1эу щиубытрэр зыфэдэр, фитыныгъэу ритхэрэр зынэсыхэрэр. Ащ нэрылъэгъу къаш1ыщт лъэпкъхэр лъэпкъ зыш1ырэ ныдэлъфыбзэхэр зэрэфаем фэдэу зэрахьаным пае политикэмрэ социологиемрэ алъэныкъок1э нахь зыте1унк1апхъэхэу щыт ш1эн-ш1апхъэхэр. Ш1эн1отэ зэфэсыр емыжьэзэ, къызэфэсыгъэхэм зафигъэзагъ Кавказ Хэсэ Зэгохьагъэхэм и Хэсашъхьэ и Тхьаматэу Шыгъэлыгъо Уаджит. Ащ ипсалъэ адыгабзэр къэ1этыжьыным фэгъэхьыгъэ пшъэдэк1ыжьыр Каффедым ригъэк1ок1ырэ лэжьыгъэмэ нахь атыригъэк1агъ.  Гущы1эм пае, къыхигъэщыгъэх Хэсашъхьэм джы нэс ригъэк1ок1ыгъэ лэжьыгъэмэ ащыщэу Тыркуем щыпсэурэ адыгэхэр зэреджэщт адыгэбзэ тхылъхэр хьазыр хъугъэу Ш1эныгъэмк1э Министерствэм къабыл зэриш1ыгъэр, Дюздже къалэм дэт Къэрал Университетым адыгэбзэ къутамэ кавказыбзэхэм ахэтэу къызэрэзэ1уихыгъэр. Шыгъэлыгъом игущы1э хэтэу къы1уагъ адыгэхэр нахь 1ужъоу зыщызэхэс Тыркуем ич1ынэлъэ зэфэшъхьафхэм адыгабзэр зыщырагъэджэщт классхэр къызэрэзэрагъэпэшыгъэхэри. Тыркуем щыпсэурэ лъэпкъ зэфэшъхьафмэ яныдэлъфыбзэ аджынэу фит зэриш1ыгъэхэм мы лъык1отэныгъэхэри къыхэк1ы. Тыркуем мыщ фэдэу джыдэдэм щыублэгъэ хъугъэ 1офыгъо дахэхэр мык1осэжьыным пае ш1апхъэу щы1эр лъэныкъо пстэумк1и зэпэлъытагъэу ищык1эгъэ 1офыгъохэр гъэпсынк1эгъэныр амал зимы1эу узыш1омык1ын 1оф. Ащ тегъэпсыхьагъэу мы Зэ1ук1эм ылэжьыгъэри къэгъэнэфэн ык1и гъуазэу щытын фае. ЯТ1ОНЭРЭ ДУНЭЕ Ш1ЭН1ОТЭ ЗЭФЭСЭУ АДЫГАБЗЭМ ФЭГЪЭХЬЫГЪЭР зэрэлэжьэгъэ мэфищым къык1оц1 гупшысэу отыгум къыралъхьагъэхэмрэ къыща1уагъэхэмрэ зэфэпхьысыжьмэ, мыхэр къыхэбгъэщы хъущт: 1.       Дунаем бзэу тетмэ ялъытыгъэу адыгабзэм имэкъэ зэхэтык1и, игущы1э гъэпсык1и, ибзэхабзэхэми гъэш1эгъоныбэ ахэлъ. Ау ащ къик1ырэп бзэр зэгъэш1эгъуаеу е зэмыгъэш1эныр. Ащ къик1ырэр бзэм ек1урабгъоу, ар зэрэлэжьэрэ хабзэхэр къыхэгъэщыгъэу, нахь 1эш1эх зэрэхъущтым тегъэпсыхьагъэу егъэджэным 1эпэ1эсэныгъэ хэлъхьагъэн зэрэфаер ары. 2.       Адыгабзэм ебгъэджэным, ар унагъом иплъхьажьыным апэ ибгъэшъы хъун 1оф щымы1эми, адыгабзэр адыгэмэ яныдэлъфыбзэу зэрэщытыр ежьми зэхябгъэш1эжьын, гу лъябгъэтэжьын 1офыгъори инэу тапашъхьэ къеуцо. 3.       Адыгабзэр арагъаш1э зыхъук1э зэрэрагъэджэрэ ш1ык1эхэми (методикэми) 1оф дэш1эгъэн фае. Егъэджэк1о пстэуми ялэжьыгъэмэ ахалъхьарэ амал-бгъодэхьэк1э зэфэшъхьафхэри къэлъытагъэу, хымэч1 щыпсэурэ адыгэмэ ащыщэу бзэр мак1эу зыш1эхэрэмрэ зымыш1ахэхэрэмрэ зэфэшъхьафэу зэребгъэджэщт программэхэр зэхэгъэуцогъэн фае. 4.       Адыгэбзэ егъэджак1охэр зэрэлэжьэщт материалхэмк1э къин зэрэхэтхэр нафэ. Метод зэмыл1эужыгъохэр зылъэбжъэ материалхэр зэфэхьысын, материал к1эпсхэр гъэпсыгъэн фае. 5.       Хэкурысхэм афэмыдэу хэхэс адыгэхэр алфавитымк1э къин зэрэхэтхэр нафэ. Кирил алфавитыр зымыш1эрэр адыгабзэк1э еджэн-тхэным тегъэгушхогъэным пае ащ игъусэу латин хьарфхэр зылъэпсэ транслитерацэр щы1эныр амал зимы1эу щыт. Ау ащ къыдак1оу пщыгъупшэ мыхъун 1офэу хэхэс адыгэм ыпашъхьэ ит 1офыгъо шъхьа1э дэдэр бзэр къызэриухъумэн фаер ары. Ащ пае хэкурысым зэрихьэрэ тхыбзэ хабзэм хэхэсри тетын фае.   ЯТ1ОНЭРЭ ДУНЭЕ Ш1ЭН1ОТЭ ЗЭФЭСЭУ АДЫГАБЗЭМ ФЭГЪЭХЬЫГЪЭМ  ригъэк1ок1ыгъэ лэжьыгъэм ыпкъ къик1эу унашъоу ыгъэуцугъэр мыры: 1.       Ш1эн1отэ зэ1ук1эм къыщаш1ыгъэ доклад пстэури зэгъэу1ужьыгъэу Каффед-ым тыраригъэдзэным пае, тхылъым хэхьанэу зэ1азэжьыгъэхэ докладхэр чъэпогъум и 25-м нэс Каффедым къыфырагъэхьыжьынэу. 2.       Къык1элъык1орэ Ш1эн1отэ зэ1ук1эр ДАХ-м иунашъок1э Хэкум щызэфащэсынэу, ащ фэгъэхьыгъэ Унашъор ДАХ-м иунэшъош1 зэ1ук1э къыщаштэнэу. 3.       Зичэзыу  АДЫГАБЗЭМ ФЭГЪЭХЬЫГЪЭ ДУНЭЕ  Ш1ЭН1ОТЭ ЗЭФЭСЭУ 2014-гъэм рек1ок1ыщтыр апэрэ адыгэ еджап1э зэхэзыщагъэмэ ащыщэу Хьат1эхъущэкъо Къазий къызыхъугъэр илъэси 115-рэ зэрэхъурэм ык1и адыгэ тхэк1ошхоу К1ыщэкъо Алим къызыхъугъэр илъэси 100 зэрэхъурэм  ац1эк1э зэхащэнэу. 4.       Адыгабзэм егъэджэным фэгъэхьыгъэ материалхэр зэфэхьысыгъэным пае мыщ фэдэ интернет-сайт ихьап1эр къызэгъэпэшыгъэнэу: material.kaffed.orq 5.       Транслитерацэм 1оф дэзыш1эн куп зэхэщэгъэнэу, кирил алфавитым дэ1эпы1эгъу фэхъунэу латин хьарфхэр къызэгъэпэшыгъэнэу. 6.       К1эух псалъэр зытхыжьын куп къыхэхыгъэнэу, мы купыр Ш1эн1отэ зэ1ук1эм къыхэк1ыгъэ унашъохэр гъэцэк1агъэ хъуным пае ш1эпхъэ пстэумк1и фит ш1ыгъэнэу.nanKaffed

Kaffed Gençlik Kurultayı Sonuç Bildirisi

2-3 Kasım 2013 tarihlerinde Sivil Düşün AB Programı desteği ile Türkiye Barolar Birliği Litai Otel’de gerçekleştirilen Kafkas Dernekleri Federasyonu Gençlik Kurultayı’nın üç önemli amacı bulunmaktadır; 1.       Türkiye’deki demokratikleşme süreci ve kimlik mücadelesinde Kaffed gençliğinin tutumunu tespit etmek, 2.       Anavatan ve diaspora’da toplumun geleceğini etkileyen, etkileyecek konular üzerinde değerlendirme yapmak, 3.       Çerkes gençliğinin örgütlere etkin katılımının önündeki engellerin tespit edilerek katılımı temin etmenin yöntemlerini belirlemek, merkezi örgütlenme modeli üzerinde tartışma yürüterek merkezi gençlik örgütlenmesinin çalışmalarını başlatmak. Kaffed’e bağlı 28 dernekten 60 temsilci ve izleyicinin katıldığı kurultayda aşağıdaki oturumlar gerçekleştirilmiştir. -          Demokratikleşme Süreci ve Çerkesler -          Diaspora – Anavatan – Rusya Federasyonu İlişkileri -          Örgütlenme Sorunları ve Gençlerin Örgütlülüğe Etkin Katılımı   Demokratikleşme Süreci ve Çerkeslerp> Çerkesler,  geçmişten gelen baskı, asimilasyon  ve sindirme politikaları nedeniyle yıllarca kimliklerini ifade edemediler. Geçmişten sarkan birikimler, “vatandaş Türkçe konuş” kampanyaları, Manyas Sürgünü, Çerkes Ethem üzerinden Çerkeslerin ötekileştirilmesi, askeri darbeler vb. yolu ile pasifize edilmiş nispeten yaşlı nesillerin, kimliklerini öne çıkarmaları ve ifade etmeleri engellenmiştir. Geçmişte yaşananlar ve geldiğimiz noktada ülkemizde devam etmekte olan demokratikleşme sürecine ilişkin olarak bakış açımız ve taleplerimiz aşağıdaki gibidir; -          Anayasada vatandaşlık tanımı belirli bir etnik köken ve milliyet üzerine inşa edilmemeli. Birey hak ve özgürlükleri üzerinden tanımlanmalıdır, -          İnsan olmanın ve yaşamın en doğal hakkı olan anadilini konuşma ve öğrenmek hakkı insanın yaşam hakkı kadar kutsaldır, -          Devlet hangi etnik kökenden olursa olsun vatandaşlarına anadillerini öğretmek, kültürlerinin yaşatılmasına destek olmakta birinci dereceden sorumludur. Devlet kurumlarının sorumluluğunda, anaokulu ve kreşlerden başlayarak anadil eğitimi sağlanmalıdır, -          Türkçe olmayan isim-soy isimlerin kullanılmasının önündeki engeller kaldırılmadır, -          Yerleşim yerlerinin isimlerinin Türkçe olması kısıtlaması kaldırılmalıdır, -          Irkçı, taraflı, tarihsel ve bilimsel gerçeklere aykırı olarak yazılan ve okutulan resmi tarihin bilimsel ve tarafsız olarak yeniden yazılması gereklidir, -          Demokratik haklar belli gruplara değil tüm vatandaşları, tüm halkları,  tüm grupları kapsayacak şekilde düzenlenmelidir, -          Tüm vatandaşların doğru temsiliyeti adına merkezi ve yerel yönetimlerde temsil edilebilmesi amacıyla anayasa, seçim barajı gibi temsiliyeti engelleyen düzenlemeleri önleyici hükümler içermemelidir, -          Yaşadığımız ülkelerde demokrasi ve özgürlükler adına atılan her adım kaynağına bakılmaksızın desteklenmelidir, -          Kaffed’in siyasi kimlik mücadelemizde sorumluluğu vardır ve bu sorumluluğuna göre hareket etmelidir, -          Demokratikleşme sürecinde hak mücadelesini yürüten diğer gruplarla beraber, gündeme gelmeyen azınlıkların da hak mücadelelerine destek verilmelidir, -          Toplumumuzun bu hakların Çerkes, Kürt, Laz vb hakkı değil insan hakkı olduğu noktasında bilinçlendirilmesi gereklidir, -          Etnik kimliğin yaşatılması amacıyla devlet destekli radyo televizyon ve enstitülerin açılması vb destekler sağlanmalıdır.   Diaspora – Anavatan – Rusya Federasyonu İlişkilerip> -          Soçi Çerkes halkının uğradığı soykırımın, sürgünün sembolü ve Çerkeslerin tarihi toprağıdır. Şu an bu topraklarda Çerkes nüfusunun az olması ya da Soçi’nin Rusya Federasyonu sınırları içerisinde olması bu gerçeği değiştirmez, -          Soçi olimpiyatları sonrasında da ulusal varoluş mücadelemizin devam edeceği unutulmamalıdır, -          Vatandaki cumhuriyetlerde resmi ya da sivil oluşumların Soçi olimpiyatlarına karşı etkin bir muhalefet yapamayacağı açıktır. Bu noktada sorumlu diasporadaki kurum ve örgütlerdir, -          Soçi olimpiyatları Çerkeslerin uğradığı soykırım ve sürgünü dünya halklarına anlatmak adına önemlidir, -          Çerkes halkı olarak varoluş mücadelemizde vatandaki cumhuriyetlerimiz ile devlet kademesinde ve sivil örgütlerle etkin işbirliği vazgeçilmezdir.   Örgütlenme Sorunları ve Gençlerin Örgütlülüğe Etkin Katılımıp> -          Gençliğin örgütlülüğe katılımı önündeki önemli engellerden biri gençlik temsiliyetinin derneklerin ve Kaffed tüzüğü içerisinde yer almıyor olmasıdır, -          Gençlik örgütlenmesi Kaffed yönetimi ve yürüteceği politikalar üzerinde etkili olabilecek, örgütün alacağı kararlarda söz ve müdahale hakkı bulunan, yetki ve sorumlulukları bu esaslara göre tanımlanmış, tüzük değişikliği ile tüzel kişiliği sabitlenmiş, dernek gençlik tabanlarının etkin temsiliyetinin sağlanacağı bir model ile hayata geçirilmelidir, -          Gençlik yapılanmasının model, içerik ve yöntemlerinin oluşturulması, çalışma alanlarının ve prensiplerinin belirlenmesi amacıyla Kaffed bünyesinde daha önce oluşturulmuş olan bölgelerden 3’er temsilci ile bir çalışma grubu oluşturulacaktır. Bu çalışma grubunun bölge adaylarını tespit edileceği toplantıları organize etmek üzere kurultay katılımcılarından haberciler tespit edilmiştir. Görev alan isimler aşağıdaki gibidir;   1.Bölge(İç Anadolu):  Bislan Jalouqa 2.Bölge(istabul): Dündar Dırnak 3.Bölge(Güney Marmara): Sedat Karahan-İbrahim Esen Mandacı 4.Bölge(Kayseri): Yusuf Makara 5.Bölge(Düzce): Gupse Kavaklı 6.Bölge(Tokat, Çorum,Samsun): Mesut Güneş 7.Bölge(Doğu Akdeniz): Cumali Abucak 8.Bölge(Denizli-Aydın-Mersin-Antalya): Şamil Kısal   Gençlik Kurultayı Haberi:  KAFFED Gençlik Kurultayı Düzenledispan>p>nanKaffed

Kafkas Dernekleri Federasyonu Başkanlığı’na Sayın ERDOĞAN BOZ’u öneriyoruz.

Çerkeslerin diaspora ve anavatandaki en büyük sorunu ulusal varoluş sorunudur. Bu sorunun günümüzde diaspora ve anavatan boyutlarında farklı şekillerde algılanmadan ve bütüncül bir yaklaşımla ele alınması zorunluluğu açık bir şekilde önümüzde durmaktadır.  Bu noktada tarihsel süreçteki en önemli kurumsal kazanımlarından Kafkas Dernekleri Federasyonunun önemi daha da artmaktadır.  Önümüzdeki sürece iyi analiz edip doğru şekilde yönetebilecek bir liste hazırlayacağı inancıyla, biz aşağıda isimleri olan Ankara Çerkes Derneği Delegasyon üyeleri ve Ankara Çerkes Derneği Yönetim Kurulu, Çerkes Derneği Yönetim Kurulu üyesi Sayın Erdoğan Boz’un başkanlığında oluşturulacak yeni Kafkas Dernekleri Federasyonu yönetimini KAFFED delegelerine ve Çerkes kamuoyuna öneriyoruz. 1974 yılında Kayseri’de doğan Sayın Boz gençliğinden itibaren Kayseri Kafkas Derneği, Sivas Kuzey Kafkas Derneğinde çalışmalarda bulunmuştur; son iki dönemdir de Ankara Çerkes Derneği Yönetim Kurulu üyesi olarak görev alan Erdoğan Boz, Kayseri Erciyes Üniversitesi İngiliz Dili ve Edebiyatı bölümü mezunu olup, akademik kariyerine devam etmektedir.  Sayın Boz’un Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü – Antropoloji Anabilim Dalındakispan> akademik çalışmaları da şunlardır:  • Çerkes Etnik Kimliğinin Yeniden İnşaasında Akrabalık (Yüksek Lisans – tamamlandı), • Çerkes Kimliği (Doktora – devam ediyor)p> Evli ve bir çocuk babası olan Boz, Adigece ve İngilizce’yi de iyi derecede bilmektedir. KAFFED delegelerine, üyelerimize ve kamuoyuna saygılarımızla sunarız. Ankara Çerkes Derneği Yönetim Kurulu, Ankara Çerkes Derneği KAFFED Delegelerip> 1. Alper Mangırp> 2. Bislan Jalouqap> 3. Bayar Şırayderp> 4. Canberk Sungurp> 5. Zafer Sürerp> 6. Faruk Gerginp> 7. Fatih Coşkunp> 8. Fatma Saniye Enesp> 9. Hayrettin Yağmurp> 10. Jane Sezginp> 11. Muhlis Sungurp> 12. Murat Kerim Ertanp> 13. Murat Özdenp> 14. Muzaffer Dinçerp> 15. Özge Şahinp> 16. Özkan Özyapıp> 17. Serkan Arslanp> 18. Sinan Enesp> 19. Terkul Çetinkayap> 20. Yinal Kozokp> div> http://cerkes.org.tr/tr_TR/kafkas-dernekleri-federasyonu-baskanligina-sayin-erdogan-boz-u-oneriyoruz-div> div>nanKaffed

Kafkas Dernekleri Federasyonu Başkanlığı’na Sayın YAŞAR ASLANKAYA’yı öneriyoruz.

Bizler aşağıda isimleri yazılı, Kafkas Dernekleri Federasyonu’na üye derneklerin başkanları Sn. Yaşar ASLANKAYA’yı KAFFED Genel Başkanlığı’na aday gösteriyoruz ve destekliyoruz. Kamuoyuna saygılarımızla duyururuz. Alfabetik Sıra ile: ... Abdullah Uzun Beycan ( Söke Kafkas Derneği Başkanı) Adem Tosun (Karacabey Kuzey Kafkasya Kültür Derneği Başkanı) Adnan Özdemir (Afşin Kafkas Derneği Başkanı) Ahmet Gazi Saygılı (İstanbul Bahçelievler Kafkas Kültür Derneği Başkanı) Ahmet Özsaray (Sungurlu Kafkas Kültür Derneği Başkanı) Bedri Tokuç (Göksun Çerkes Kültür Derneği Başkanı) Cavit Erbay (soma Kafkas Kültür Derneği Başkanı) Cihat Ercan (Antalya Çerkes Derneği Başkanı) Coşkun Gülhan (Susurluk Kafkas Derneği Başkanı) Ercan Aşa (Mustafa Kemal Paşa Çerkes Kültür Derneği Başkanı) Ertuğrul Karuk (Bozüyük Kuzey Kafkas Kültür Derneği Başkanı) Ferit Duman ( Kayseri Uzunyayla Kültür ve Dayanışma Derneği Başkanı) Feyzullah şahin (Biga Kafkas Kültür Derneği Başkanı) Gürbüz Hakan Alparslan (Turhal Kafkas Kültür Derneği Başkanı) Gürol Demir (Gönen Kafkas Derneği Başkanı) Hakan Aydemir (Gaziantep Kafkas Derneği Başkanı) Hakan Kaya (Şarkışla Kafkas Kültür Derneği Başkanı) Handan Yeşilyurt (Tokat Çerkes Derneği Başkanı) İbrahim Burcu (Mersin Kafkas Kültür ve Yard. Derneği Başkanı) İsa Elagöz (Adana Çerkes Kültür Derneği Başkanı) İsmail Bolat (Vezirköprü Kafkas Kültür Derneği Başkanı) Levent Turgut (Bursa Çerkes Kültür Derneği Başkanı) Lisan Alkış (Kahramanmaraş Kafkas Kültür Derneği Başkanı) Lütfü Sevinç (Karlı Köyü Kafkas Kültür Derneği Başkanı) Mahmut Avcı (Nazilli Kafkas Derneği Başkanı) Mustafa Dalamanlı (Çorum Kafkas Derneği Başkanı) Mustafa Kaplan (Kayseri Kafkas Kültür Derneği Başkanı) Murat Caymaz (Düzce Adıge Kültür Derneği Başkanı) Namık Nart (Bandırma Kuzey Kafkas Kültür Derneği Başkanı) Okan Yalçın (Aydın Kuzey Kafkas Kültür Derneği Başkanı) Orhan Sarı (Sakarya Kafkas Kültür Derneği Başkanı) Orhan Karabekiroğlu (Karadeniz Ereğli Kafkas Kültür Derneği Başkanı) Osman Kardaş (İnegöl Çerkes Kültür Derneği Başkanı) Rafet Tunçkılıç (Manisa çerkes Derneği Başkanı) Ramazan Ersöz (İzmir Çerkes Derneği Başkanı) Ramazan Öz (Kırıkkale Kafkas Derneği Başkanı) Sami Korkut (Kocaeli Kafkas Derneği Başkanı) Sedat Candemir (Hamamözü Kafkas Derneği Başkanı) Sedat Uygun (Samsun Çerkes Derneği Başkanı) Servet Apiş (İskenderun Kafkas Kültür Derneği Başkanı) Ünal Uluçay (İstanbul 1864 Kafkasyalılar Kültür Derneği Başkanı) Vahap Baygüneş (Sivas Kuzey Kafkas Kültür Derneği Başkanı) Yavuz Canbulut (Kiçir Adige Derneği Başkanı) Yüksel Candemir (Sinop Kafkas Derneği Başkanı)nanKaffed

Balıkesir Adıge – Çerkes Kültür Derneği Yeni Yönetimini Seçti

Balıkesir Adige - Çerkes Kültür Derneği VI. Olağan Genel Kurulu 27.10.2013 Pazar günü yapıldı. Göreve gelen arkadaşlara başarılar diliyoruz. Balıkesir Adige - Çerkes Kültür Derneği VI. Olağan Genel Kurul sonucu görev dağılımı : YÖNETİM KURULU-ASİL Erhan Savkaf - Başkan  Sevinç Özden - Başkan Yardımcısı Cemal İnan - Başkan Yardımcısı Canel Zağlı - Sayman Mesut Özden - Yazman Emine Çelik - Üye Berkay Kaçar - Üye YÖNETİM KURULU-YEDEK Deniz Temiz  Mahmut Çıray Esat Türkan  Hamiyet Türkan  İhsan Canbulat  Kaya Kopmaz  Şükran Lişesevdin  DENETLEME KURULU - ASİL Ömer Temiz  Bedriye Doğan  Yahya Ermiş  DENETLEME KURULU - YEDEK Nejla Baydemir  Semra İnan Nejla Met  FEDERASYON DELEGELERİ Erhan Savkaf  İsmail Irmak  Bedriye Doğan  Canel Zağlı  İhsan Canbulat  Ömer Temiz nanKaffed

AFAD’dan Suriye Vatandaşlarına Yönelik Sağlık Hizmetleri Açıklaması

Türkiye'ye toplu sığınma amacıyla gelen Suriye vatandaşlarına sunulan sağlık hizmetleri ile ilgili AFAD tarafından açıklanan uyulması gereken hususlar aşağıdaki gibidir.      Sayı    : 59259163- 010.06.OZ/12 Konu : Suriyeli Misafirlerin Sağlık ve Diğer Hizmetler Hk.   VALİLİĞİNE (İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü)   GENELGE 2013/ g   Türkiye'ye toplu sığınma amacıyla gelen Suriye Arap Cumhuriyeti vatandaşlarına sunulan sağlık hizmetleri ile ilgili uyulması gereken hususlar aşağıda sıralanmıştır. 1. Geçici koruma altına alınan Suriyeli Misafirlerin tedavi giderlerinin Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) kapsamında fiyatlandınlarak faturalandırılması,div> 2. Herhangi bir kamp tarafından kayıt altına alınmamış, konaklamasını kendi imkanları ile sağlayan hastalar ile sınırdan acil durumda giriş yapan hastaların ülke genelindeki herhangi bir sağlık merkezine müracaatı veya nakli halinde, sağlık merkezince kayıt işlemi yapılırken, eş zamanlı olarak o ilin Valiliğince görevlendirilmiş İl Emniyet Müdürlüğü personeli ve İi Emniyet Müdürlüğünce belirlenmiş sabit bir telefon numarası üzerinden 7/24 esasına göre kayıt altına alınarak sağlık hizmetinin sağlanması. Tedavi giderlerinin sağlık kuruluşunun bulunduğu ilin Valiliğine faturalandırılması,div> 3. Suriyeli Misafirlerin tedavisinin başka bir ilde yapılması gerektiği durumlarda, sevk zincirine uyulması ve tedaviyi yapan Sağlık Kuruluşunun faturayı, sığınmacının kayıtlı olduğu Valiliğe yapması,div> 4. Sınırdan yaralı olarak kendi imkânları ile veya Suriye ambulansı ile getirilen hastaların, refakatçilerinin ve nakil araçlarının emniyet mensuplarınca patlayıcı madde ve ateşli silahlar açısından arındırılmalarının yapıldıktan sonra nakillerinin sağlanması,div> 5. İlaçların karekod uygulaması dâhilinde depodan alındıktan soma deaktivasyonunun yapılması,div> 6. İlaç, protez diş, gözlük, işitme cihazı gibi malzemelerin Sağlık Uygulama Tebliğinde (SUT) belirtilen usul ve esaslara göre temin edilmesi,div> 7. Geçici koruma altına alınan Suriyeli Misafirlere verilen koruyucu sağlık hizmetleri ve 1.basamak sağlık hizmetlerinin kişi başı faturalandırılması,div> 8. İllerinde bulunan Suriye Arap Cumhuriyeti vatandaşlarına hizmet sunumunda oluşabilecek olumsuzlukların giderilmesi, takibinin sağlanması ve AFAD ile koordine edilmesi hususunda,div>   Gereğini rica ederim.nanKaffed

Suriyeli Öğrenciler İçin YÖK’den Açıklama

Suriye ve Mısır Ülkelerinden Yurdumuzda Bulunan Yükseköğretim Kurumlarına Yatay Geçişp> Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik  Yapılmasına Dair Yönetmelik 21 Eylül 2013 tarih ve 28772 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmış olup, söz konusu yönetmeliğin Ek Madde 2'si uyarınca hazırlanması gereken Usul ve Esasların belirlenmesi konusu9 Ekim 2013 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında görüşülmüş ve; 2013-2014 eğitim öğretim döneminden önce Suriye ve Mısır'da ön lisans, lisans ve lisansüstü (Tıpta Uzmanlık ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık programları hariç) düzeyde eğitime başlayan Türk vatandaşı, bu ülkelerin vatandaşı ile bu ülkelerdeki yabancı uyruklu öğrencilerin ülkemizdeki yükseköğretim kurumlarına yatay geçiş işlemlerinde 1.    Öğrenciler yatay geçiş için gerekli tüm belgelere sahip olması durumunda birinci sınıfa ve son sınıf dahil yatay geçiş yapabilmelerine, 2.    Öğrencilerin başvurduğu bölümün ilgili yılındaki ÖSYS kontenjanının %10 nu geçmemek üzere yatay geçiş başvurularının yükseköğretim kurumları tarafından değerlendirilmesine, 3.    Yatay geçiş için istenen belgelere sahip olmayan öğrencilerin Gaziantep, Kilis 7 Aralık, Harran (Şanlıurfa), Mustafa Kemal (Hatay), Osmaniye Korkut Ata, Çukurova, Mersin Üniversitelerinde özel öğrenci olarak ders alabilmelerine, belgelerini sağlayanların yatay geçiş yapabilmelerine karar verilmiştir.  p> Not: Yatay geçişte istenen belgeler için ilgili yükseköğretim kurumlarına başvurulması gerekmektedir.p>   Suriyeli Öğrenciler için Küresel Platform Girişimip> Dışişleri Bakanlığı'ndan alınan yazıdan edinilen bilgilere göre, Sayın Cumhurbaşkanımızın Portekiz'i ziyareti sırasında 7 Mayıs 2013tarihinde görüştüğü Portekiz eski Cumhurbaşkanı ve Medeniyetler İttifakı eski Yüksek Temsilcisi Jorge Sampaio, "Suriyeli Öğrenciler İçin Küresel Platform" başlıklı girişimi hakkında bilgi vermiş ve Sayın Cumhurbaşkanımız söz konusu girişime destek verebilecek üniversitelerimizin konuyla ilgili Lizbon Büyükelçiliğimizle temas edebileceklerini belirtmiştir. Girişimin akıbeti hakkında Dışişleri Bakanlığı'ndan alınan bilgilere göre, ülkemizden Gaziantep Üniversitesi 5, Anadolu Üniversitesi (uzaktan eğitim) ise 500 Suriyeli öğrenciye burs vermeyi taahhüt etmişlerdir. Ülkemizden bugüne kadar yapılan taahhütlere ve gereken ilave fonlara dair bilgileri içeren liste ek 2'de yer almaktadır. Söz konusu girişim çerçevesinde öncelikle Suriyelilere ev sahipliği yapan komşu ülkelerle temas edildiği, Türkiye ve Lübnan başta olmak üzere farklı ülkelerden 1000'e yakın burs tahsis edildiği ve kaynak temini çalışmalarının yoğun bir şekilde devam ettiği  Dışişleri Bakanlığı yazısında ifade edilmiştir.   Yazıda devamla, eğitim masrafları üniversitelerce karşılanacak olan bahse konu öğrencilerin konaklama ve gıda gibi diğer harcamalarını karşılayabilmek için ilave fona ihtiyaç duyulduğu, bu nedenle bir kampanya başlatıldığı, kişisel veya kurumsal, büyük miktarda veya cüzi her türlü bağışın girişime katkı sağlayacağı, bağış için ek 1'deki formun kullanılabileceği, konuya ilişkin ilave bilgi için Sampaio'nun Danışmanı Helena Barroco'yla (E-posta: hbarroco@netcabo.pt; Cep telefonu: +351-91 777 63 09) temas edilebileceği belirtilmiştir.     p> http://www.yok.gov.tr/web/guest/duyurularp>nanKaffed

Kaffed Başkanlar Kurulu Toplantısı Yapıldı

Kafkas Dernekleri Federasyonu Başkanlar Kurulu Toplantısı 09.11.2013 cumartesi günü Ankara'da yapıldı. Kaffed genel kurulu öncesindeki son Başkanlar Kurulu toplantısında derneklerin geçmişten günümüze yapmış olduğu çalışmalar ile birlikte güncel gelişmeler hakkında görüş alışverişinde bulunuldu. Akabinde 24 Kasım'da yapılacak olan Kaffed Genel Kurul süreci değerlendirildi.  nanKaffed

KAFFED Başkanlar Kurulu Yapılacak

9 Kasım Cumartesi günü saat: 10.00'da KAFFED Başkanlar Kurulu ve Yönetim Kurulu Toplantıları yapılacak.  KAFFED 6. Olağan Genel Kurulu öncesi yapılacak bu son Başkanlar Kurulu toplantısı Genel Merkez toplantı salonunda gerçekleştirilecek. Yeni genel kurul yapmış üye derneklerimizin, hazirun, tutanak.. vs. eksik evraklarının kopyalarını Kaffed'e teslim etmeleri gerekiyor.    nanKaffed