Toplumumuzun sürgün sonrası diasporada kimliğini ve kültürünü koruma konusunda örgütlü mücadelesi uzun bir geçmişe sahiptir. Süreç içerisinde öncü aydınlarımız ve halkımızın değerli mensupları örgütlülüğümüzü kurmak, yaşatmak ve geliştirmek için nesilden nesile aktarılan bir mücadele içerisinde olmuşlardır. Bu mücadelenin en önemli sonuçları arasında yer alan Kafkas Dernekleri Federasyonu’nun kuruluşunun bugün 16. Yıldönümünü kutluyoruz.
Türkiye'de Kafkas Derneklerini merkezi bir örgütte toplama çalışmalarına 1975 yılında Ankara'da yapılan bir toplantıyla başlanıldı. Takiben İstanbul, Kayseri, Antalya ve tekrar Ankara toplantılarıyla devam edildi. Çerkeslerin çok dağınık olması nedeniyle demografik durumun tespiti, ulusal bilinç düzeyinin belirlenmesi, siyasi haklar ve Dönüş olayı o tarihlerdeki toplantıların asıl konularıydı.
5 Kasım 1977 tarihinde yapılan toplantıda, o tarihteki Dernekler Yasası'nın Federasyon olarak örgütlenmeye elverişli olması nedeniyle önemli bir adım atılma aşamasına gelinmişti. Ne var ki toplantı sonrası otobüs durağında beklenirken bilinmeyen kişilerce Çerkes gençlerinin taranması sonucunda Tsey Mahmut ÖZDEN hayatını kaybetti ve böylece çok önemli bir çalışma yarıda kaldı. Ardından 12 Eylül dönemi yaşandı. 1980'li yılların ikinci yarısından itibaren dernekler yeniden açıldılar ve 1977'de yarıda kalan toplantılara 90'lı yılların hemen başında yeniden başlandı.
Türkiye'nin değişik kentlerinde kurulu dernekleri bir çatı altında birleştirme çalışmalarının yoğunlaştığı 1990’lı yıllarda “kamu yararı statüsü” olmayan derneklerin federasyon kurması imkânı olmadığından zorunlu olarak Merkez-Şube ilişkisi içinde 5 Nisan 1993 tarihinde Kafkas Derneği (Kaf-Der) kurulmuştur.
Türk Medeni Kanununda Federasyon kurmanın kolaylaştırılmasına ilişkin 8 Aralık 2001 tarihinde yayınlanarak yürürlüğe giren değişiklik sonrası Kaf-Der bünyesinde de Federasyon kurma çalışmalarına başlanmıştır. Katılımcı ve tabana yayılmış geniş bir istişare süreci ve gerçekleştirilen hazırlıklar sonucunda Kafkas Dernekleri Federasyonu (KAFFED), 03 Temmuz 2003 tarihinde Ankara Valiliği nezdinde tüzel kişilik kazanarak resmen kurulmuş oldu. Daha sonra 34 derneğin katılımı ile 21 Aralık 2003 tarihinde Ankara'da toplumumuz adına ses getiren mesajlarla dolu olağan kuruluş genel kurulunu yapmıştır. Federasyonun asli organları teşekkül ettirilmiş ve Genel Başkanlığa Muhittin Ünal seçilmiştir.
Sayın Muhittin Ünal’a, Federasyonumuzun bugüne kadarki Yönetim Kurullarında, Başkanlar Kurullarında ve Onur Kurullarında toplumumuza hizmet etmiş tüm insanlarımıza, delegelerimize, üye derneklerimizin yönetici ve üyelerine, Federasyonumuza katkı ve desteğini esirgemeyen herkese bu vesile ile tekrar teşekkür ediyoruz.
Dağınık yerleşimimiz, kentleşme ve küreselleşme karşısında toplumumuzun örgütlülüğünün ve iç dayanışmasının güçlendirilmesi ihtiyacı kuruluş dönemine kıyasla daha da artmıştır. Kültürümüzün, dilimizin ve kimliğimizin fanusları olan köylerimiz büyük ölçüde boşalmış, kentlerde toplu olarak bulunduğumuz mahallelerde de kentsel dönüşümler yaşanmıştır.
Diasporik bir toplumun kurumu olmanın zorunlu bir sonucu olarak KAFFED, daima anavatanı (Xeku) önceleyen bir yaklaşım içerisinde olmuştur. Ancak anavatanla ilişkiler, uluslararası siyasi konjonktürden, Türkiye-Rusya ilişkilerinde yaşanan iniş ve çıkışlardan, Türkiye ile Rusya’da yaşanan demokratik daralmalardan etkilenmiştir. Tüm engellere ve farklı yaklaşım ve yorumlara karşın, istikrarlı bir şekilde dönüş yaklaşımı her zaman öncelik alanı olarak korunmuş, anavatan ile eğitim, turizm, ekonomik ve sosyal işbirliği köprülerini geliştirme yönünde politikalar ve uygulamalar imkanlar ölçüsünde hayata geçirilmiştir. Bu çerçevede, bugüne kadar yapılan çalışmaların ve önümüzdeki yıllarda yapılması gerekenlerin ele alınacağı 6-7 Temmuz 2019 tarihlerinde Ankara’da Dönüş ve Diaspora-Anavatan İlişkileri Konferans ve Çalıştayı düzenlenmektedir.
Değişen dünya zorlukların yanı sıra fırsatlar da sunmaktadır. Anavatan ve diğer diasporalarımız ile ulaşım ve iletişim imkânları artmıştır. Örgütlülüğümüz çözüm bekleyen çeşitli sorunlarına karşın yarım asrı aşan onlarca kurumu ile güçlü şekilde toplumuna hizmet etmektedir. Kamusal alanlarda kimliğimiz ve kültürümüzle daha fazla yer alıyoruz. Sorun ve taleplerimizi giderek artan bir etkililik ile gündeme taşıyabiliyoruz. Örgütlülüğümüzün çoğulcu bir nitelik kazanması, toplumun farklılıklarını bünyesinde barış içerisinde bir arada barındırabilmesi, kadın ve genç katılımı konusunda son yıllarda artan bilinç düzeyimiz ayrı ayrı bizi güçlendiren unsurlardır.
Hayatın dinamizmi ve dünyada yaşanan gelişmeler karşısında, kurumlarımızın ve toplumumuzun da özümüzü, kimliğimizi ve kültürümüzü koruyarak gerekli değişim ve dönüşümleri bünyesinde sağlıklı şekilde gerçekleştirmesi gerekmektedir. Bu çerçevede bugüne kadar farklı tarihlerde düzenlenen ortak akıl toplantıları, KAFFED’e özgü bir gelenek olan her genel kurul öncesi tam gün serbest kürsü istişare toplantıları ve konu odaklı çeşitli toplantılar ile ortaya konulan sorunlar ve çözüm önerilerinin tekrar gözden geçirilmesine, benzer danışma ve katılım süreçlerinin geliştirilerek uygulanmasına, bu süreçlerden beslenen bir stratejik planlama anlayışına ihtiyaç bulunmaktadır.
KAFFED, toplumun yapıcı katkıları ile 20. yılına doğru bünyesini güçlendirecek önlemleri alarak güçlü adımlarla ilerlemek ve varlık mücadelesi sürecinde tüm diasporaya ve anavatana ihtiyaç duyulan güçlü desteği sunmak tarihi sorumluluğu ile karşı karşıyadır. Bu sorumluluğu yerine getirmek için toplumumuzla omuz omuza demokratik örgütlülüğümüzü geliştirerek çalışmaya devam edeceğiz.
Birlikteysek güçlüyüz!
Kafkas Dernekleri Federasyonu
Kuruluş süreci ile ilgili bilgi için :
https://www.kaffed.org/kaffed/federasyonla%C5%9Fma-s%C3%BCreci.htmldiv>nanKaffed
