Düzce Derneğimiz Yeni Yönetimini Seçti

Düzce Adığe Kültür Derneği Olağan Genel Kurulu 1 Ekim 2017 tarihinde dernek merkezinde yapıldı. Göreve gelen arkadaşlara başarılar diliyoruz.    Yeni Yönetim Kurulu Üyeleri: Başkan: (Harate) Özcan Çakmakcı  (Demder) İhsan Doğanay (Bğane) Samim Yavuz (Carım) Tahsin Carım (Hıdzetl) İbrahim Ardıç (Vusho) Kanşav Sezgin  (Dıpşov) Ömer KorkmaznanKaffed

Kaffed Guaşo Ruslan’ın Yanında

Kaffed Yönetim Kurulu ve Adıgey Çalışma Grubu üyelerinden oluşan heyet Guaşo Ruslan’ı ziyaret etti. Kaffed heyeti, 6 Ekim günü Kıyı Boyu Şapsığ Bölgesi Adıge Xace başkanı Çaçuh Mecit ile görüştü. Heyet daha sonra Guaşo Ruslan'ı köyünde ziyaret etti. Bilindiği gibi Guaşo Ruslan 21 Mayıs’ta, Kafkas Rus Savaşları’nda hayatını kaybeden atalarını anmak için düzenlenen törene katıldığı ve bir konuşma yaptığı için suçlu bulunmuş, verilen cezanın Çerkes toplumuna karşı adaletsiz bir tutum olduğu görüşü ile açlık grevine başlamıştı. 5 Ekim günü Krasnodar’da gerçekleştirilecek temyiz duruşması 16 Ekim'e ertelenmiş, Guaşo Ruslan 11 Eylül'de başladığı açlık grevini, hedefine ulaştığı için, sona erdirmişti. Kaffed Yönetim Kurulu ve Adıgey Çalışma Grubu üyeleri Yıldız Şekerci, Filiz Çelik ve Adnan Arslan’dan oluşan heyet, Türkiye’li Çerkeslerin ve Kaffed Genel Başkanı Haundoko Yaşar Aslankaya’nın selamını getirdiklerini söyledikten sonra, “Dünyanın hiçbir yerinde Atalarını anmak bir suç değildir, suç olamaz. Verilen bu cezanın, küçük halkların değerlerini yok etmeye yönelik bir uygulama olduğu görüşüyle seni destekliyoruz. Davanda haklı olduğun er geç kabul edilecektir. Yaptığın bu haklı eylem anavatan ve diasporada çok büyük etki yarattı ve desteklendi. Adıge halkının sorunlarına gösterdiğin duyarlık ve haklı mücadelen için sana teşekkür ederiz. Seninle birlikte devam eden hukuki sürecin de takipçisi olacağız. Kaffed aracılığı ile diasporaya söylemek istediklerini aktarmayı bir görev biliyoruz.” dedi Guaşo Ruslan ziyaretten duyduğu memnuniyeti dile getirerek aşağıdaki mesajı iletmek istediğini söyledi: “Bizim halkımız, nasıl birlik ve dayanışma içinde olacağını gösterdi. Yaptığım eylemin, insanların duyarlılığını artırdığını, dayanışmayı sağladığını ve amacına ulaştığını gördüm. Bu arada benim için üzülenleri de düşünerek, bir provakasyonla insanlarımızın zarar görmesinden endişe ettiğim için açlık grevini bırakma kararı aldım. Bizim amacımız kavga değil. Bu süre içinde bir ve beraber olduk.  Pek çok yerden destek aldım. Sizlerin buraya kadar gelip beni ziyaret etmeniz beni daha da güçlendirdi. Sizin burada yeriniz, yurdunuz, dönebileceğiniz toprağınız var. Bu topraklar bizim topraklarımız. Bunlar bizim helalimiz. Biz sayısı milyonları aşan bir halkız. Dönebilenler mutlaka dönsünler, dönemeyenler kendi bulundukları ülkelerde sağlıkla yaşasınlar. Kimliğinin bilincinde olan, yücelten, dil bilse de bilmese de Adıgeliği yüreğinde hisseden herkese selam olsun.” Guaşo Ruslan'ın haklı davasının takipçisi olacağını belirten heyet, Çığ Daxe'de iyi niyet temennisinde bulunduktan sonra Maykop'a döndü. {gallery}/haber/federasyon/2017/GuasoRuslan{/gallery}nanKaffed

Guaşo Ruslan Davası Başlıyor (mu?)

Guaşo Ruslan'ın bugün saat 15:00'de Krasnodar Eyalet Mahkemesi'nde görülmesi gereken temyiz duruşması 16 Ekim'e ertelendi. Guaşo Ruslan, 21 Mayıs 2017'de Kıyı Boyu Şapsığ Bölgesinde Çerkesler açısından sembolik öneme sahip bir ağaç olan Çığ Daxe'nin altında savaş ve sürgünde hayatını kaybeden atalarımızın ruhu için dua etmiş, bu etkinliğin ardından göz altına alınmış ve Lazarevsk Bölge Mahkemesi tarafından "izinsiz anma programı" yaptığı gerekçesiyle suçlu bulunarak 10,000 ruble para cezasına çarptırılmıştı. 2 Ağustos günü Krasnodar Eyalet Mahkemesi Lazarevsk Bölge Mahkemesi'nin idari ceza kararını bozdu. 30 Ağustos günü davayı yeniden görüşen Lazarevsk Bölge Mahkemesi, eski kararında ısrar ederek idari cezayı onayladı. Bu karar üzerine Guaşo Ruslan 11 Eylül günü süresiz açlık grevine başladı. Kararın Guaşo Ruslan'ın avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, Krasnodar Eyalet Mahkemesi temyiz görüşmesini bugün yapmayı kararlaştırmıştı. Bu sabah mahkemeye gitmek için Abhazya'dan gelen bir ambülans ile yola çıkan Guaşo Ruslan'ın yolu iki kez polis tarafından kesilerek yolda alıkondu. Kavkaz Uzel haber sitesine göre mahkeme duruşmanın 16 Ekim tarihine ertelediğini duyurdu. Mahkemeyi izlemek üzere gelen çok sayıda kişi Krasnodar Eyalet Mahkemesi önünde bekliyor.p> Mahkeme ile ilgili gelişmelere haber sitemizde yer vereceğiz. Guaşo Ruslan davası ile ilgili Kafkas Dernekleri Federasyonu'nun açıklaması ve konu hakkında detaylı bilgi için tıklayınız.p> nanKaffed

Adıgey Cumhuriyeti 26 Yaşında

Adıgey Cumhuriyeti'nin 26. kuruluş yıldönümü tüm cumhuriyette düzenlenen törenler ile kutlanıyor. Çarlık Rusyası'nın yıkılmasından sonra 27 Temmuz 1922'de Kuban Kara Deniz Eyaleti içinde "Çerkes (Adıge) Özerk Bölgesi" kuruldu. Özerk bölgenin ismi bir ay sonra "Adıge (Çerkes) Özerk Bölgesi" ve 1928'de "Adıge Özerk Bölgesi" olarak değiştirildi. Adıge Özerk Bölgesi, 1937'de kurulan Krasnodar Eyaleti'ne bağlandı. 3 Temmuz 1991'de Aslan Carımov'un liderliğinde Adıge Özerk Bölgesi "özerk cumhuriyet" statüsüne çıkarıldı. 5 Ocak 1992'de Aslan Carım Adıgey Cumhuriyeti'nin ilk cumhurbaşkanı olarak seçildi. Adıge kültürü, kimliği ve dilinin Anayurt'ta sonsuza dek yaşayacağına inanıyor, diaspora ve anayurt ilişkilerinin Adıgey Cumhuriyeti'nin kuruluşunun 26. yıldönümünde daha da gelişmesini diliyoruz. Not: Bu yazıdaki fotoğraf Adıgey Cumhurbaşkanı Murat Kumpilov'un Facebook sayfasında 26. kuruluş yıldönümü vesilesi ile yayınladığı açıklamadan alınmıştır.nanKaffed

Kaffed Adigey’de Murat Kumpilov ile Görüştü

Kaffed Yönetim Kurulu ve Adıgey Çalışma Grubu üyelerinden oluşan bir heyet Adıgey Cumhuriyeti’nin 26. kuruluş yıl dönümü kutlamalarına katılmak ve Cumhurbaşkanı seçilen Murat Kumpilov’u ziyaret etmek için 3 Ekim günü Adıgey Cumhuriyeti’nin başkenti Maykop’a gitti. Adıgey Cumhuriyeti’nin 26. kuruluş yıl dönüm kutlamaları 4 Ekim günü saat 12:00’de Maykop Flarmonisi’nde Adıgey Cumhurbaşkanı Murat Kumpilov’un açılış konuşması ile başladı. Kutlamalar İslamey ekibi ve gençlerimizin gösterileri ile devam etti. Kutlamalardan sonra Yıldız Şekerci, Filiz Çelik ve Adnan Arslan’dan oluşan Kaffed heyeti Cumhurbaşkanı Murat Kumpilov’u ziyaret etti. Ürdün Çerkes Derneği Yaşlılar Konseyi, Kafkas Sanayici ve İşadamları Derneği ve İnegöl Belediyesi heyetlerinin de katıldığı ve yaklaşık iki saat süren görüşmelerde Kaffed heyeti Türkiye diasporası adına Murat Kumpilov’a yeni görevinde başarılar diledi. Sayın Kumpilov ziyaretten duyduğu memnuniyeti dile getirdi ve diaspora ile anayurt arasındaki ilişkilerin daha da güçleneceğini vurguladı. Görüşmede Adıgey Cumhuriyeti’nin ekonomik ve toplumsal gelişimi ve Adıge dil ve kültürünün yaşatılmasına ilişkin konular görüşüldü. Murat Kumpilov 27 Eylül 1973'de Adıgey'deki Ulyap köyünde doğdu. 1989'da Ulyap lisesinden mezun olduktan sonra 1994'de Rostov Ulusal Ekonomi Enstitüsü Ekonomi ve Girişimcilik Bölümü'nden mezun oldu. Adıgey Cumhuriyeti Başbakan Yardımcısı, Başbakanı ve Milletvekili olarak görev yapan Kumpilov, 10 Eylül 2017 günü Adıgey Cumhuriyeti Meclisi - Xace tarafından oy birliği ile Adıgey Cumhurbaşkanı olarak seçildi. Sayın Murat Kumpilov'a yeni görevinde başarılar diliyor, Adıgey-diaspora arasındaki ilişkilerin gelişmesi için yapılacak çalışmalarda her zaman destek olacağımızı vurguluyoruz. {gallery}/haber/federasyon/2017/Adigey{/gallery}nanKaffed

Kaffed Abhazya’da: Yaşasın Birlik, Zafer ve Özgürlük

Kaffed 30 Eylül günü Abhazya’nın başkenti Sohum’da düzenlenen Zafer Bayramı etkinliklerine katıldı. Kaffed Yönetim Kurulu, Abhazya Çalışma Grubu ve dernek üyelerinden oluşan Kaffed heyeti Abhazya Zafer Bayramı etkinliklerine katılmak ve bir dizi görüşmede bulunmak üzere 24 Eylül günü Abhazya’ya gitti. Heyet, 25 Eylül Pazartesi günü Abhazya Devlet Geri Dönüş Komitesi’ni (Demografya) ziyaret ederek komitenin başkanlığına atanan Dbar Beslan’a yeni görevinde başarılar diledi. Burada yapılan ve basının da katıldığı toplantıda diaspora-anayurt ilişkilerinin güçlendirilmesi ve iki kurum arasındaki işbirliğinin geliştirilmesi konusunda görüşmeler yapıldı. Abhazya’ya dönüş ve adaptasyon konusunda çalışmalar yapan Abhazya Devlet Geri Dönüş Komitesi “Bakanlık” statüsünde bulunuyor. Heyet aynı gün Abhazya Cumhurbaşkanlığı’na bağlı Abhaz Dili ve Politikası Devlet Komitesi’ni ziyaret etti. Komite başkanı Tamila Arşba ve başkan yardımcısı Tali Djopua tarafından karşılanan Kaffed heyeti diasporada anadilin korunması ve yaşatılması konusunda yapılan çalışmalar konusunda bilgi verdi. Toplantıda anadilin korunmasına yönelik yapılabilecek çalışmalar konuşuldu. 26 Eylül Salı günü bir Kaffed heyeti Oçamçıra ve Gal bölgelerine giderek Oçamçıra Valisi Hrips Djopua, Gal Valisi Timur Maderaya, Gal Belediye Başkanı ve Vada köyünde çiftçilerle görüştü. Bu görüşmelerde Abhazya tarımını olumsuz etkileyen ve Düzce-Adapazarı bölgesinde de özellikle fındık üretiminde görülen benzer hastalıklarla ve böceklerle mücadele konusu gündeme geldi. İki ülkeyi de etkileyen tarımsal hastalıklar ve böceklerle mücadele konusunda görüş alış-verişinde bulunulması kararlaştırıldı. Bu ziyaretlerde bölgedeki seralarda da incelemeler yapıldı. Aynı gün ikinci Kaffed heyeti Abhazya Cumhurbaşkanlığı’na bağlı Abhazya Stratejik Araştırmalar Merkezi’ni ziyaret etti ve merkez başkanı Oleg Damenia ile görüştü. Görüşmede Türkiye’deki araştırma kuruluşlarının da katılımı ile iki kuruluş arasında yapılabilecek ortak bilimsel araştırma konuları görüşüldü. Heyet üyesi Erdoğan Hacimba ile birlikte Abhazya Çalışma Grubu üyesi Özkan Çoklar ve Sakarya Kafkas Kültür Derneği başkanı Orhan Sarı, Abhazya Cumhurbaşkanı Raul Hacimba ile özel olarak görüştü. Salı günü Abhazya’nın kurucu devlet başkanı Vladislav Ardzinba adına düzenlenen ve 1992-1993 Abhazya Kurtuluş Savaşı’nın görsellerle anlatıldığı geceye katılındı. 27 Eylül Çarşamba günü Sohum’un Kurtuluş Günü etkinlikleri kapsamında, Sohum’da şehitlikte düzenlenen törenlere katılındı. Bu etkinliklerden sonra Ardzinba Kurtuluş Savaşı Müzesi önünde Guaşo Ruslan’a destek için düzenlenen mitinge katılındı. Kaffed Genel Başkan Yardımcısı Erol Taymaz mitingde kısa bir konuşma yaptı. Aynı gün öğleden sonra Abhazya Mimarlık ve İnşaat Komitesi ziyaret edilerek ortak çalışma konuları görüşüldü. 27 Eylül akşamı Abhazya Bilimler Akademisi ziyaret edildi. Toplantıda Bilimler Akademisi başkanı Zurab Djopua ve Enstitü Başkanları Eduard Gubaz, Roman Dbar, Z. Marholia ve Arda Aşuba enstitülerin çalışmaları hakkında bilgi verdi. Kaffed heyeti de Kaffed ve Kafdav tarafından yapılan bazı çalışmalar konusunda akademi üyelerine kısa bir sunuş yaptı. 28 Eylül Perşembe günü bir heyet Abhazya Devlet Geri Dönüş Komitesi programı kapsamında Abhazya Kurtuluş Savaşı’nda şehit düşen Türkiye’li gönüllülerin mezarlarını ziyaret etti ve Lıhnı köyünde düzenlenen etkinliklere katıldı. İkinci bir heyet de Sohum’da kalarak Abhazya’nın en önemli yardım kuruluşlarından biri olan Kiaraz Vakfı yöneticileri ve Aquafon Genel Müdür Yardımcısı ile düzenlenen toplantıya katıldı. Toplantıda diaspora ile birlikte yapılabilecek ortak projeler görüşüldü. 29 Eylül Cuma günü bir heyet Abhazya Devlet Geri Dönüş Komitesi programı kapsamında Muk köyünde düzenlenen etkinliklere katıldı. Aynı gün Sohum’da kalan ikinci heyet Abhazya Merkez Bankası başkanı Beslan Barateli’ya nezaket ziyareti gerçekleştirdi. Heyet daha sonra İnsani Araştırmalar Vakfı ve Abhazyalı sanatçılar ve bilim insanları ile görüştü. Aynı gün Abhazya Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde yapılan ziyarette Enstitü başkan yardımcısı Guram Gumba ile ay sonunda düzenlenecek olan konferans konusunda istişareler yapıldı. 30 Eylül Cumartesi günü Zafer Günü etkinlikleri Sohum Şehitliği’ne çelenk bırakılması ile başladı. Şehitlikte Abhazya Kurtuluş Savaşı kahramanları Sultan Soslaniyev ve Sergey Dbar’ın anıtları açıldı. Sohum’da düzenlenen törenler ve Ölümsüz Alay’ın yürüyüşünden sonra Abhazya Kurucu Devlet Başkanı Vladislav Ardzinba’nın mezarı ziyaret edildi. Buradaki törende Ardzinba’nın eşi Swetlana Ardzinba taziyeleri kabul etti. Zafer Günü etkinlikleri akşam saatlerinde Abhazya Flarmonisi’nde düzenlenen konser ile sona erdi. Kaffed heyeti Abhazya’da bulundukları sürede, Abhazya’ya yerleşen dönüşçüler ve Abhazya’daki çeşitli kişi ve kuruluşlarla çok sayıda özel görüşme de gerçekleştirdi. Abhazya ziyareti ile ilgili olarak açıklama yapan heyet üyeleri, Kaffed heyetinin resmi kurumlar ve sivil toplum örgütleri tarafından yakından tanındığını, görüşmelerin olumlu geçtiğini, görüşmelerde gündeme gelen konuların projelendirilerek ilgili kuruluşlar ile birlikte hayata geçirileceğini söyledi. Yaşasın birlik, zafer ve özgürlük! Nıgzara akzayt aydgılara, ayaayra, ahakuytra!p> {gallery}/haber/federasyon/2017/Ayaayra{/gallery}nanKaffed

Çığ Daxe’nin Hazin Öyküsü

Kıyı Boyu Şapsığ Bölgesinde Şaxe Nehri, Fişt Dağından çıkar ve Karadeniz’e dökülür. Etrafında sağlı sollu 74 köy vardır. Bu köyleri bir hafta içinde yaktılar. Köyde oturanları kadın, çocuk Çığ Daxe’nin altında topladılar. Köylerine dönemesinler diye etrafları Kazak askerleri ile çevriliydi. Köylerinden çıkarılan 3006 kişi 3 ay boyunca burada kendilerini Türkiye’ye götürecek gemileri beklediler. Tuvaletleri yoktu, çocuklar kurtlandılar. O günden bu yana Kutsal Ağaç olarak kabul edilen Çığ Daxe, insanların ziyaret ettiği, dua ettiği, dilekte bulunduğu bir yer oldu. Karadeniz kıyısında yaşayan Şapsığ’lar senede bir defa, Rus-Kafkas savaşlarında ölenlere dua etmek için bu ağacın altında toplanırlar. Çeviren: Huşt EmelnanGuaşo Ruslan

Vefat ve Başsağlığı: Peneşu Ruslan

Adığe Cumhuriyeti Kültür Bakanlığı, Adığe Xase Başkanlığı gibi görevlerde bulunan Peneşü Ruslan'ı kaybettik. Cenazesi 3 Ekim 2017 günü Ponejukuay köy mezarlığında toprağa verildi. 1 Ekim günü Adıgey Cumhuriyeti başkanı Murat Kumpilov'a bir taziye mesajı gönderen Abhazya Cumhuriyeti başkanı Raul Hacimba, Peneşü Ruslan'ın 1992-1993 Kurtuluş Savaşı'nda Abhazya'dan gelen yaralılara ve mültecilere yardım ettiğini, Adıge ve Abhaz halkları arasındaki kardeşliğin güçlenmesine önemli katkılarda bulunduğunu, duyarlı, anlayışlı ve zarif bir insan olduğunu belirtti.  nanKaffed

Ayaayra: Yaşasın Birlik, Zafer ve Özgürlük

Abhazya Zafer Günü Kutlu Olsun!   Bizim tarihimiz, Kafkasya'nın tarihi, acılarla, kanla, gözyaşı ile dolu. Tarihi boyunca saldırılara, işgallere uğradı Kafkasya. Savaş hiç eksik olmadı. Hiçbir zaman savaşmak istemedik. Vatanımızı korumak dışında bir sevdamız olmadı. Fakat saldırılar, savaşlar peşimizi bırakmadı. Ve tarihin gördüğü en acımasız soykırımlardan birine uğradık, vatanımızdan sürgün edildik. Açlıkla, sefaletle, salgın hastalıklarla mücadele ettik, ayakta kaldık. Asimilasyonla, baskıya, zorbalıkla mücadele ettik, ayakta kaldık. Bugün, hala en temel haklarımız için, dilimiz, kültürümüz, varlığımız için, bir Abaza, bir Adige, bir Ubıh, bir Çerkes, bir Kafkasyalı gibi yaşayabilmek için mücadele ediyoruz. İşte bu nedenle, bizim önemli günlerimizin hemen hepsi yas günü. Ağıtlar yaktığımız, kaybettiklerimizi andığımız günler. Bugün hariç... Bugün bizim zafer ve özgürlük bayramımız. Bugün bizim, mutluluğumuzu paylaşma, şarkı söyleme, dans etme günümüz. Bugün zaferi ve özgürlüğü kutlayacağız. Özgürlüğümüzü kutlarken, özgürlük savaşımızın başkomutanı, ilk devlet başkanımız Vladislav Ardzınba'yı, 1992 Ağustos'unda Abhazya’ya düşen ateşi duyar duymaz Kafkasya’nın dört bir köşesinden, Çerkesk'den, Maykop'tan, Nalçik'den, Grozni'den ve diasporadan, Türkiye'den, Suriye'den, Mısır'dan, Ürdün'den Abhazya’ya koşan tüm canları, Efkan'ı, Bahadır'ı, Hanefi'yi, Vedat'ı, Zafer'i, vatan uğruna, özgürlük uğruna, kardeşlik ve birlik uğruna canlarını feda eden tüm şehitlerimizi ve gazilerimizi rahmet ve saygı ile anacağız. Abhazya, çok işler başardı, çok gelişti. Uluslararası arenada yerini aldı, saygın bir devlet haline geldi. Fakat hala yapılacak çok işimiz, ulaşılacak zorlu hedeflerimiz var. Bu nedenle her gün, motivasyonumuzu ve çabalarımızı arttırmalı, daha çok çalışmalı, daha çok mücadele etmeliyiz. Allah tüm insanlara, sağlık, barış, huzur, mutluluk ve refah versin... Ve Allah bizleri, Abazaları, Adıgeleri, Ubıhları, Kafkasyalıları da unutmasın. Yaşasın birlik, zafer ve özgürlük!p> Nıgzara akzayt aydgılara, ayaayra, ahakuytra!p> Kafkas Dernekleri FederasyonunanKaffed

Adıge Ulusal Kıyafet Günü Kutlu Olsun

Adıgey Cumhuriyeti 2000 yılında aldığı bir karar ile 28 Eylül'ü "Adıge Ulusal Kıyafet Günü" olarak belirlemiş, diğer cumhuriyetlerimizin de bu günü benimsemeleri ile bu gün Adıgeler tarafından Adiğe milli kıyafeti (Adiğe Faşe) günü olarak kutlanmaya başlamıştır.  Adiğe milli kıyafeti (Adiğe Faşe) bizim milli değerimizdir, onu muhafaza etmek ve her fırsatta kullanmak da bizim sorumluluğumuzdur.  Адыгьэ фащэр ди лъэпкъым и фащэщ, ар зэхьэныр дэ ди нарэщ, ди нэмысщ... Ulusal Kıyafet Günümüz Kutlu Olsun   KAFKAS DERNEKLERİ FEDERASYONUp>   "Elbise insanın sadece görüntüsünü tamamlayan bir unsur değil, onun imajını, karakterini ve ağırlığını yansıtır. Ve ulusal kıyafetler sadece bir elbise değildir. O halkı hakkında konuşur, halkının hayat algısı ve evrensel insanlık anlayışı hakkında, bilgi verir."span>span>h3>   Çerkes ulusal elbisesi - Kafkasya'da standart form ve stil Kuzey Kafkasya'da insanlar çok çeşitli formları olan elbiseler giyer, bu elbiseler renklerle ve çeşitli takılarla süslenmiş olurdu. Elbisenin detaylarından giyen kişiyi ve hangi halka ait olduğunu belirleyebilirsiniz. Adığelerin esas erkek kıyafetleri Çerkeska idi. O Rönesans döneminde ortaya çıkmıştır. "Çerkeska" adı Adığelere takılan “Çerkes” adından türetilmiştir - XIX yüzyılda Rusya’da kostüm olarak kullanılmıştır. Adığe dilinde adı, kumaşının yapıldığı “yün”= "tsy" sesiyle söylenir. Çerkeska evde dokunmuş kumaştan dikilirdi. Bu kumaş parlak olmazdı, özel olarak seçilen bir ya da iki renkten oluşurdu veya üçüncü bir renk eklenirdi. Kumaşlar çoğunlukla doğal yün renklerinde kahverengi, siyah, gri, - nadiren koyu kırmızı, kızıl kahverengi renklerinde olurdu. Adığeler kostümlerini büyük bir özenle, kullanım amacına tam uygun, gösterişli, ancak gereksiz ayrıntılarla aşırılığa kaçmadan dikerlerdi. İlk defa Çerkesler 10-12 yaş veya üzerindeki gençlere bu kostümü dikmişlerdir. Bu kıyafeti giymek çocukluktan yetişkinliğe geçişin bir işaretiydi. Çerkeska, bedenin üst kısmında omuzdan bele kadar vücuda oturur, belden aşağıya etekleri özel bir kesimle inerdi. Çerkeska’nın iyi dikilmiş olması, vücudu bir eldiven gibi sarması itibarlı bir kimliği gösterirdi. Bir Çerkes için kostüm, insan figürünün mükemmel görüntüsünü yansıtır. Bir Çerkes vücudunun ideal orantılarda olması, sırtüstü yatıyorken yetişkin bir kedinin onun bel altından geçebiliyor olması şeklinde tarif edilirdi. Elbisenin şekli, geniş omuzları, çekik bir karnı ile atletik vücudu belirginleştirir, asaleti vurgulardı. Çerkesler yalnız yaşlılıklarında veya kendi köyünde olduklarında eski kıyafetlerini giyerdi. Boy, renk ve aksesuarlara, gömleklere özel bir önem verildi. Bu detaylara bakarak sahibi hakkında çok şey anlaşılırdı. Onu giymenin katı kuralları vardır. Giyim, bir anlamda bir sosyal düzenleyicidir. Örneğin, beyaz gömlek çok nadirdir, asiller tarafından giyilebilir. Ayrıca Çerkeska’nın giyim tarzı da çok önemliydi. Kıyafet düğmelenmiş olarak giyilir, bel kısmını üzerinde bir kamanın, bazen kılıç ve tabancanın asılı olduğu ince bir deri kemer bağlanır. Elbisenin en göz alıcı parçası göğüs kısmı olurdu. Bu bölüm içinde silahların barut ve mermilerinin olduğu kapsül şeklindeki fişekliklerin sokulu olduğu dikey cep bölmelerinden oluşurdu. Zamanla, Çerkeska Kafkasya'nın en popüler kostümü oldu. XIX yüzyılın 40'lı yıllarında bu giyim Kafkasya'da askeri Kazak birliklerinin resmi elbisesi olarak kabul edilmiştir. Terek, Kuban ve Don Kazakları Çerkes kostümü yanında ,Çerkes atlarını, at sürme stillerini ve silah kuşanma şekillerini tamamen benimsemişlerdir. Çerkeska bir giysi olmanın ötesinde, güçlü, onurlu ve cesur savaşçı imajı olmuştur. Savaşçı için en önemli şey kendi ismiydi ve ismi uğruna ölmek için de hazırdı. Rus imparatorlar arasında, Çerkeska’yı Çar II. Nicholas giymiştir. Kadın kıyafetleri ise zarif hatlarıyla ve detaylarıyla farklı Çerkes güzelliğini yansıtır. Çerkesler her zaman ince uzun beden yapıları ve ince belli olarak bilinmektedir. Kızların bedenlerinin narinliğini geleneksel kadın giysileri “Say” tanıtmıştır. Kıyafet uzun kesimli elbise üzerine bir gömlek ya da kısa bir kaftandan oluşuyordu. Elbiseler genel olarak kadife, ipek ya da kalın kumaşlardan dikilir. Elbisenin ön kısmı boydan boya tek kesimden yapılır. “ Say” her zaman altın nakış deseni ile süslenir, elbise üzerine geleneksel süslerle bezenmiş gümüş ya da altın kemer takılırdı. Kadın kıyafetlerinin en ilginç parçası ahşap ayakkabı “pkhe tsuake” idi. Üst sınıf kadınların giydiği bu benzersiz ayakkabının yüksekliği 12 cm’ye ulaştı. Ayakkabılar kadife kaplı, fildişi, gümüş ve altın takılar ile bezeli olurdu. İşin tuhafı, bu en eski Çerkes kadın ayakkabısı, XIX yüzyıla kadar kullanıldı. Bu tasarım ayakkabılar sayesinde genç kızlar görsel olarak dik ve gergin duruşla, küçük adımlarla yürür, yavaş ve asil tavırlarla görgü ve zarafetini yansıtırdı. Aynı zamanda bu tavırlar genç kızın kararlılık ve kendine güven duygusunu ifade ederdi. Tahta ayakkabılar düğün giysisi olarak gelin kıyafetlerinin vazgeçilmez parçası oldu. Giysilerin her parçası giyim amacından fazla anlam taşımıştır. Elbise insanın sadece görüntüsünü tamamlayan bir unsur değil, onun imajını, karakterini ve ağırlığını yansıtır. Ve ulusal kıyafetler sadece bir elbise değildir. O halkı hakkında konuşur, halkının hayat algısı ve evrensel insanlık anlayışı hakkında, bilgi verir. Nafiset SHALAHOVA NART Dergisi {gallery}/haber/federasyon/2017/kiyafet{/gallery}nanKaffed