Yirminci Ders

ЕТlОЩlАНЭ ГУКЪИНЭ

YİRMİNCİ DERS

 

 

 

КЪЭХУТАПХЪЭ ЛЭЖЬЫГЪЭ

 

Зыфlэгъувауэ Адыгэбзэ зэгъэщlэн -- егъэщlэн

 

 

PROJE ÇALIŞMASI

 

YAPILANDIRICI ADIGE DİLİ ÖĞRENİMİ-- ÖĞRETİMİ

 

Зэгъэщlэн егъэщlэныр зэрырикlунур

 

1-- Зытелэжьыхьыпхъэм хьэзыр ехъулlэн.

2 -- Зытелэжьыхьыпхъэр гурыlуэгъуэ ещlэкlын.

3 -- Тхыгъэм еджэурэ зэгъэщlэн.

4 -- Уи гурылъхэр къэlуэтэн.

5 -- Къыхэдгурlукlахэм хэплъэжын.

6 -- Гурыlуэгъуэ хъуарэ мыхъуарэ гъэунэхун.

 

Öğrenim öğretim süreci

 

1-- Üzerinde çalışılacak konuya hazırlanmak

2 -- Üzerinde çalışılacak konuyu anlaşılır kılmak

3 -- Metni okuyarak öğrenmek

4 -- Düşüncelerini açıklamak

5 -- Kazanımları gözden geçirmek

6 -- Amaca ulaşılıp ulaşılmadığının değerlendirilmesi.

 

Мы зигугъу тщlахэм лъэlэсын щхьэк!э

 

1 -- Тхыгъэм еджэн.

2 -- Тхыгъэр тхын.

3 -- Еджэм щlэдэlукlын.

4 -- Узэджар къэупсэлъыжын.

5 -- Зэджапхъэм хуэунэтlауэ нэрылъагъу гуэрхэр утуку къилъхьэн.

 

Süreci gerçekleştirmek için

 

1-- Metni okumak

3 -- Okuyanı dinlemek

4 -- Okuduğunu anlatmak

5 -- Metne uygun görseller ortaya koymak.

 

Ди Унагъуэр, Ди Уэрамыр, Ди Хьэблэр

 

Ди унагъуэр дывгъэцlыху. Унагъуэм исхэм япэ лъандэрэ трагъэха

сурэтхэр зэвгъэзахуэурэ гурыфlыгъуэ хэплъэгъуэхэр зыхэфлъхьэ.

Фи унэ куомпитур(щlэныгъэ гъэлъагъуэ)щlэту щытмэ aбыи фи

унагъуэм щlэсхэм я сурэтхэр дахэурэ щызхэфлъхьэ.

Фи унагъуэм исхэм я цlэхэр къифтхыкl. Фи унэгъуэцlэр а

кифтхыкlахэм пывгъэувэ.

Фы сабийгъуэм фтраха сурэтхэм феплъыж. Фи анэ фи адэр

къызэрфхущытахэр фигу къэвгъэкlыжи къэфlуэтэж.

 

 

Си Нанэ Дахэ

 

Ди псыхъуэ сыщlэдэlукlмэ

Уи макъыр къызэхызохыр.

Щlыгу бэрабэм и пщlащэр

Уэр щхьэкlэ къызоlущащэ.

 

Си нанау си нанэ дахэ

Дунейри схубогъэдахэ

Насыпыр уэ къызэптащ

Дунейри уэ схухэпхащ.

 

Гущlэгъуыныгъэ уэ пхэлъым

Цlыхуыгъэм сыхуеузэнщlыр

Дэхагъэу уэ уигум илъым

Дунейри къегъэщlэращlэ

 

Вагъуэхэм ухызолъагъуэ

Ди губгъуэм сэ узолъагъуэ

Уи жьауэ сыщlэт зэпыту

Уи наlэ къыстыбогъэтыр.

 

 

Дэжьу

 

Хьойра хьойра хьорира

Хьойра хьойра хьорира си нанэ дахэ

Си нанэ си нанэ си нанэ си нанэ

Си нанэ дахэ.

 

 

Мы усэр гукlэ зэгъэщlапхъэщ. Уэрэду и жыlэкlэри зэвгъащlэ.

Зырыз зырызу, гуп гупууи къыжыфlэ.

 

Фыщыцlыкlум фи анэм сытхэр къывжиlэурэ фигъэудыlуами фигу къэвгъэкlыж

Сэ си нанэ сигъэгуфlэн щхьэкlэ къызжи!эу щытар нывжесlэжынщ.

 

Пхъащхьэ мыщхьэр мэщащэ.

Щауэ цlыкlухэр мэщыпэ.

lэкlэпыlэр къыщанэ.

Дадэ макlуэри мэшынэ

Си щlалэр макlуэри къехьыжыр.

 

Сэ си нанэ мыр къызжиlэти сигъэгуфlэт. Фэри къывжаlахэр

фигу къэвгъэкlыж.

 

Мы усэ дахэми фыкъеджэ.

 

Ухъу Цlыху Щхьэпэ

 

Лэу пщlыркъэ, си щlалэ нагъуэ,

Данагъуэр уэ къошэкlащ.

Уи гущэр щабэщ, тыншыгъуэщ,

Мазэгъуэ жэщри мамырщ.

Мазэщlэу ухызолъагъуэр

Къэдабэ щхьэнтэу пщlэдзам.

Пщыхьэщхьэ мазэм и нурым

Ди lуащхьэмахуэ полыд.

Лэу пщlыркъэ, си щlалэ нагъуэ,

Уэ насып вагъуэу уолыд.

Жэманшэрыкъыр пхузопlыр,

Уэ цlыху щхьэхуиту укъохъу.

Лэу пщlыркъэ си щlалэ нагъуэ,

Андемыркъану къытхуэхъу.

Ди инжыдж цlыкlум и макъым

Мамыру къуажэр дожей.

Лэу щlыи си щlалэ нагъуэ,

Пщlыхь lэфlхэр плъагъуурэ жей.

Ухъу гъащlэ мамырым хуэщхьэпэ,

Лъэпкъ хабзэ- нэмысым хуэпэж.

Лlыгъэр цlыхугъэр зи плъапlэ

Зи лъэкlыныгъэр зыщlэт.

 

Хьэкъун Исуф

 

Цlыхухэр я закъуэу псэукъым. Цlыхухэр я закъуэу щlэмыпсэум

фыщlэгупсысыкl.

 

 

Цlыхумрэ Цlуху зыхэтхэмрэ

 

 

Тхыгъэм и щхьэфlэщыгъэцlэр -- Цlыхухэр Зэрызыхэт Хабзэхэр

Тхыгъэм и лlэужьыгъуэр -- Щlэныгъэ тхыгъэ.

Зытепсэлъыхъыр -- Хабзэу убзыхуахэр

Зэрытелэжьыпхъэ гъуэгуанэхэр -- Гупсысэхэр утыку илъхьэн

Упщlэхэр къэгъувын джеуап зэгъэпэщыжын.

Цlыхухэм я к!элъыплъын, Дэплъагъухэр къэ!уэтэжын.

Жьэрыlуатэу къэупсэлъын.

lэмэпсымэ лlэужьыгъуэхэр -- Хэзгъэгъуазэ гъуэгу гъэлъагъуэхэр

lэщlагъэ тхуэхъупхъэхэр -- Адыгэбзэр гурыlуэгъуэу къэупсэлъын

-- Цlыхухэр зэпсалъэурэ зэрзыгурыlуэр нахуэ къэщlын.

 

İnsan ve toplum

 

Metnin başlığı-- Toplum kuralları

Metin türü ------ Bilgilendirici metin

İçerik ------------- Görgü kuralları

Çalışma yöntemleri: Düşünceleri ortaya koymak

Soru ve cevaplar oluşturmak

Gözlemlemek ve gözlem sonuçlarını anlatma

Anlatım.

Araç ve gereçler : Uyarı levhaları

Kazanımımız olacak beceriler : Adıgeceyi doğru ve etkili konuşmak

İnsanların konuşarak iletişim kurduklarının farkına varmak.

 

 

Цlыхухэр Зэрызыхэт Хабзэхэр

 

Сэ сыщlалэ цlыкlущ, нэмыщlцlыхухэм я гъусэу сащыдэпсэукlэ зы хабзэм

сытетын зэрыхуейри сощlэ.

Ди унэм си анэм си адэм си къуэшым зыхэтлъхьапхъэу хабзэхэр дызэри!эр

сощlэ.Сэ пщэдджыжьым жьыlуэу сыкъотэджри еджапlэм сокlуэ.

 

Нэмыщlцlыхухэм пщlэ яхузощl. Щlэхуу нэмыщlцlыхухэм сащlэдэlукlкъым.

Сэ къызэпсалъэхэм я псалъэр зыпызупщlкъым, я псэлъэн яуха иужь сопсалъэ.

Нэхъыжьхэм къызжаlэхэм сакъу содаlуэ. Абыхэм сэр нэхърэ нэхъ куэд я нэгу

щlэкlащ. Нэмыщlхэм я тхылъ я тхылъылъэхэм ямыщlэу сахэплъэкъым.

я lэмэпсымэхэр зесхьэкъым.

 

Си пэщыр къэбзэ лъабзэу, узэдауэ зытызоlыгъэ. Си адэм си анэм унэр

щыгъэкъабзэкlэ садоlэпыкъу. Си анэм имыщlэу телефонымкlэ сыпсалъэкъым.

Щхьэусыгъуэ имыlэу ауэлъауэ сщlыкъым. Унэм топ сыщыджэгукъым.

Радйо телевизйоным я макъхэр ину lусхыу ди гъунэгъу жэрэгъухэм

ящхьэр сыудэгукъым.

Синемам тиятром сыкlуэм сагъэлъэгъуа щlыпlэм сотlыс. Гъэлъагъуэр

щекlуэкlым сышхэу сыпсалъэу сызбгъэдэсхэм ягу згъэбампlэкъым.

 

Гъуэгухэм къыщыщыскlухькlэ сlыгъ зыгуэрхэр уэрамхэм дэздзэу

згъэуфlейкъым. Къэкlыгъэхэм емкlун зыгуэрхэр есщlылlэкъым. Абыхэми псэ

зраlутыр сощlэ.

Ди уэрамыр псоми я уэраму зэрыщытыр сощlэ. Псоми сэр хуэдэу

уэрамхэр ди щlыгур къэбзэлъабзэу зытыраlыгъэным хуэсакъыну согугъэ.

 

 

 

Toplum Kuralları

 

Ben küçük bir çocuğum, diğer insanlarla bir arada yaşarken bazı  kurallara uymam gerektiğini biliyorum

Diğer insanlara saygı gösteriyorum.Gizlice başkaların konuşmalarını dinlemem.Benimle konuşanların sözlerini kesmiyorum, konuşmaları  bitince konuşuyorum. Büyüklerimi dikkatli dinliyorum. Onlar benden daha deneyimli. Başkaların kitap ve çantalarına izinsiz bakmıyorum, eşyalarını

Kullanmıyorum. Odamı temiz ve düzenli tutuyorum. Annem babam evi temizlerlerken onlara yardım ediyorum. Annemden habersiz telefoda konuşmuyorum Lüzumsuz yere gürültü yapmıyorum. Evde top oynamıyorum. Radyo televizyonun sesini fazla açıp komşuları rahatsız etmiyorum Sinemaya tiyatroya gidersem gösterilen yere oturuyorum. Gösteri  süresince birşeyler yiyerek, konuşarak çevremdekileri rahatsız etmiyorum

Sokaklarda dolaşırken elimdeki şeyleri sokağa atıp kirletmiyorum Sokağımızın herkesin olduğunu biliyorum. Herkesin benim gibi sokakları çevreyi temiz tutmaya özen göstereceklerine inanıyorum.

---------------------------------------------------------------------

 

Сэ Мазэ Дэслъэгъуахэр.

Maze ile ilgili gözlemlerim.

 

И пэщыбжэм инышхуэу тхылъымпlэм тхыгъэ инышхуэкlэ

тритхауэ къыпилъащ.

Odasının kapısına büyükçe bir kağıda büyükçe yazı ile yazıp astığı.

 

БЖЭМ ФЫКЪЫТЕМЫУlЭУ ФЫКЪЫЩlЭМЫХЬЭ.

KAPIYI ÇALMADAN GİRMEYİN

 

И пэщыми мыр пилъауэ пылъу слъэгъущ.

Odasına bunu astığını asılı olarak gördüm.

 

СЭ ХУИТ СЫМЫЩlАР СИ lМЭПСЫМЭХЭМ ИРЕМlУСЭ

BENDEN İZİNSİZ KİMSE EŞYALARIMA ELLEMESİN

 

ЩЭХУУ УЗЭРЫПСАЛЪЭМ ЩХЬЭКlЭ ФlЫЩlЭ ПХУЗОЩl

SESSİZ KONUŞTUĞUNUZ İÇİN SİZİ DEĞERLİ ADDEDİYORUM

 

-----------------------------------------------------------------------

 

-- Фэри фи унэм фыритетыну щывубзыхуа хабзэхэр къэфlуатэ.

-- Хабзэ , щlыхъ псалъэхэм сыт къигъэлъагъуэми зэвгъащlэ.

-- Мы тхыгъэм фымыщlэу хэт псалъэхэр къыхэфтхыкl.

-- Зыгуэр къыщеджэкlэ фыщlэдэlукl. Гурыхуэу фыкъеджэ.

-- Зытетыпхъэ хабзэ къигъэлъагъуэу гъуэгу гъэлъагъуэу фщlэхэр къэфlуатэ.

Къэвгъэлъагъуэ.

-- Мы тхыгъэм хэт щlалэ цlыкlур дахуэдэу къыфщыхъуами къэфlуатэ?

 

 

--- Siz de evinizde uymak için belirlediğiniz kuralları anlatın

--- Kural ve saygı sözcüklerinin anlamını öğrenin

--- Bu metinde anlamını bilmediğiniz sözcükleri çıkarıp yazın

--- Birisi okurken dikkatli dinleyin. Anlaşılır şekilde okuyun

--- Uyulması gereken kuralları belirten bildiğiniz uyarı levhalarını söyleyin

Gösterin

--- Bu metindeki çocuk sizce nasıl bir çocuktur?

KÜLTÜR / SANAT

  • Son Eklenenler
  • Çok Okunanlar
  • Rastgele