Kaf-Der’in Genişleme Süreci (İkinci Etap Toplantılar)

Pazar, 23 Eylül 2012 21:52
 
 

Kaf-Der’in kurulmasından iki yıl kadar sonra Kayseri’de yapılan bir toplantıda Dernek yöneticileri Kafkas Derneklerinin birlik ve dayanışmasını sağlama doğrultusunda bir çalışma başlatmak istediklerini belirtince Kaf-Der yetkilileri bu öneriyi olumlu karşılayıp destek vereceklerini beyan edince Kayseri Derneği yeni bir çalışma başlatır.

Peş peşe ve değişik kentlerde yapılan muhtelif toplantılarda örgütsel birliğin sağlanması doğrultusunda güçlü bir isteğin varlığı tespit edilir. Bu toplantıların yerleri, toplanılış tarihleri, katılımcı dernekleri ve özet halinde alınan kararları şunlardır: 

27.05.1995 KAYSERİ TOPLANTISI: 

Kaf-Der’in kuruluşuna karar verilirken son anda ortaya çıkan ve ‘tabanla yeterince tüzüğün tartışılmadığı’ gerekçesiyle bir süre daha beklenilmesi doğrultusundaki önerilerin kabul edilmemiş olmasının yarattığı ortamda aslında birleşme yanlısı olmalarına rağmen bir kısım dernekler, Kaf-Der’in kuruluşuna katılamamıştı.

Türkiye’deki tüm dernekler için birliktelik aranırken Temmuz 1993 tarihinde Kaf-Der dışında ve farklı görüş iddiasıyla Birleşik Kafkasya Konseyi Derneği adında yeni bir dernek kuruldu. Böylece adeta iki başlı bir gidiş kendisini gösterdi. Kaf-Der’in kuruluşundan sonra başlanılan şubeleşme süreci de beklenilen hızı henüz kazanmamıştı ki Kayseri’de 27.05.1995 tarihinde bir toplantı yapıldı.

Toplantıya Kaf-Der, B.Kafkasya Konseyi Derneği, Eskişehir Derneği, Bursa Derneği ve ev sahibi Kayseri Derneği temsilcileri katılmışlardır. Toplantıda belirlenen ilk tespitler şöyledir: ‘Değişen bu dünya koşulları ve Kafkasya’daki gelişmeler karşısında Kuzey Kafkasyalıların, bir ana hedefte birleşmeleri, bir ulusal politika oluşturmaları gerekir. Türkiye'de yaşayan Kuzey Kafkasyalıların tek örgütleri olan dernek ve vakıfların hedef ve ufukları da bu anlamda değişmeli, örgütsel olarak buna uygun bir şekilde yeniden yapılanmalıdırlar. 

Hiç kuşkusuz bahsedilen yeni yapılanmada da Türkiye’nin üniter yapısı, laik düşünce, demokratik sistem, her icraatta hukuka uygunluk, Kafkasya ile ilişkilerde Türkiye’nin politik çıkarlarına ters düşmeden Kafkasya’nın da yararına politika üretilmesine katkıda bulunma, Yasal ve demokratik hak ve hoşgörü sınırları içerisinde kültürel faaliyetlerimizi yürütme gibi bu güne değin önem verdiğimiz değerler aynen devam ettirilecektir.’ 

Bu ikinci süreci başlatan çalışma gurubu olarak ‘Asla taraf değiliz. Tek hedefimiz birlikteliği sağlamaktır. Toplum olarak sahip olduğumuz bireyci yapıdan uzaklaşıp kollektif hareket etmeyi öğrenmek için adımlar atmak zorundayız bunun dışında hiçbir beklentimiz yoktur.’ Deniliyordu. Bu toplantıda belirlenen merkezi yapılanmanın yararları da şunlardır:

- Temsilde birliğin sağlanması ve çok başlılığın yok edilmesi, 

- Mahalli ve güçsüz derneklere bağlı birimlerin imkânlarını sunma ve o yöre insanına da hizmet götürme, 

- Devlet ve uluslar arası kuruluşlarla ilişki kurma kolaylığı, 

- Merkezi kuruluşun tüzüğü diğer birimlerde de uygulanacağından mevzuatta birlik sağlama, 

- Bölgelerarası sosyal, kültürel ve hatta ekonomik işbirliğini artırma, 

- Değişik nedenlerle derneklerden uzak duran hemşehrilerimizin yeniden ilgisini çekme ve ilişkiye geçme imkânı sağlama. 

Yukarıda sayılan yararlar umulan merkezi yapıya hakim olması gereken ilkeler de şu şekilde ifade ediliyordu:

- Kurulacak örgüt hukuk sistemimizde ifadesini bulan sivil bir kitle örgütü yani dernek olmalıdır. 

- Kurulacak örgüt, katılımcı, çoğulcu ve demokratik bir örgüt olmalıdır. 

- Merkezi örgüt, herhangi bir ideolojinin ve siyasi düşüncenin takipçisi ve destekçisi olmamalıdır. 

- Derneğin merkezi mutlaka ANKARA’da olmalıdır. 

Kayseri görüşmesinde; Kaf-Der kayıtsız şartsız başlatılacak çalışmaları destekleyeceğini beyan eder. Buna karşın Birleşik Kafkasya Konseyi Derneği temsilcisi ise bir çatı altında toplanmaya karşı olmadıklarını ancak Merkez-Şube modelinin yeterli olmayacağını ifadesinde belirtir.

Kaf-Der ve Konsey ile yapılan görüşmelerden sonra katılımcı dernek temsilcileri; başlatılacak bir genel çalışmadan olumlu bir sonuç alınabileceği görüşünde ittifak sağlayınca, Kayseri Derneği Başkanı Sn. Sabahattin Diyner’in imzasıyla tüm Dernek, Vakıf ve Dayanışma Komitelerine birer yazılı çağrı mektubu gönderilir. Böylece, Kaf-Kur’un kuruluş sürecindeki dernekler arası görüşmelerin bir benzeri olan ikinci bir çalışma dizisi başlatılmış oldu. 

22.07.1995 SAKARYA TOPLANTISI: 

Kayseri, Eskişehir, İzmit, Düzce(2 dernek),İnegöl, Uzuntarla ,Bursa, Alan Kültür Derneği ve Sakarya Dernekleri katılmıştır. Alınan tavsiye kararları özeti şöyledir: ‘İçinde bulunduğumuz dağınıklığı gidermek ve tüm toplumu kucaklayacak bir üst örgüte ihtiyaç mutlaka gerekmektedir. Kaf-Der ve Konsey’in örgütlenmeleri yetersizdir. İki başlılığı kaldırmak için bu iki kuruluşu birleşmeye zorlayalım. Bilim adamlarımız, düşünürlerimiz ve dernek temsilcilerinin oluşturacakları bir üst kurul da düşünülebilir. Örgütlenmenin şekli ne olursa olsun merkezi Ankara olmalıdır. Çalışmalara devam için Sekreterya Dernek olarak Kayseri görev yapmaya devam etmelidir. Ankara ve İstanbul Dernekleri ile temasları; Sakarya, Eskişehir, İzmit, İnegöl, Bursa, Kayseri ve İskenderun derneklerinden oluşan bir Çalışma Gurubu tarafından organize edilmelidir.’

20.08.1995 SAMSUN TOPLANTISI: 

Tokat, Samsun ve Kayseri dernekleri ile Kaf-Der’in Sinop, Ladik, Erbaa Şubeleri katılmışlardır. Alınan karar özeti : ‘Türkiye’deki merkezi örgütlenme çalışmaları ile Çerkeslerin tek örgüt çatısı altında birleşmeleri çalışmaları doğru çalışmalardır. Yarıda bırakmadan sonuca kadar gidilmelidir.’şeklindedir.

10.09.1995 MERSİN TOPLANTISI: 

Adana, Mersin, Konya, Reyhanlı, K.Maraş ve Kayseri dernekleri temsilcileri katılmıştır. Alınan karar özeti şöyledir: ‘ Sekreterya görevini yapmakta olan Kayseri Derneği’nin çalışmalarını destekliyoruz. Çerkes toplumu olarak birlikteliğe ihtiyacımız bu gün daha fazladır. Bu güne kadar alınan kararlar dernekler tabanında da tartışılıp olgunlaştırılmalıdır.’ 

24-26.11.1995 İSTANBUL TOPLANTILARI : 

24 ve 25 Kasım günleri İstanbul’daki dernek,Vakıf ve komitelerle ayrı ayrı görüşmeler yapılmıştır. Bu görüşmelere Marmara Derneklerinin iştirakiyle Sakarya’da yapılan toplantıda alınan karar uyarınca Kayseri ile birlikte Sakarya, Eskişehir, İzmit ve İnegöl dernekleri temsilcileri de katılmışlardır. Daha sonra da 26 Kasım günü İstanbul Abhaz Derneği salonunda yapılan toplantıya Pendik-Kaynarca, Gaziosmanpaşa, Uzunyaylalılar, İstanbul Bağlarbaşı, Fatih, Kartal, Kafkas Abhazya, Kocaeli, Sakarya, Uzuntarla, Kayseri ve Konya Dernekleri ile, İstanbul Dostluk Kulübü, Kafkas Vakfı, Kafkas-Abhaz Dayanışma Komitesi ve Çeçen Dayanışma Komitesi temsilcileri katılmıştır. 36 katılımcı üyenin ekseriyeti kişisel ve örgütü adına lehte-aleyhte görüşlerini açıkladığı bu toplantıda merkezi bir yapılanmaya ihtiyaç olup olmadığı eğiliminin tespitini teminen yapılan oylamada 34 kabul, 1 çekimser ve 1 red oyu ile merkezi bir yapılanmanın kesin bir ihtiyaç olduğu tespit edilmiştir. Yine bu toplantıda İstanbul derneklerinin birer temsilcisinin katılımıyla 30.11 1995 tarihinde aynı yerde bir toplantı yapılması ile bu toplantıda İstanbul Dernekleri adına hareket etmek üzere Teknik bir komitenin oluşturulması benimsenmiş ve 30.11.995 tarihli bu toplantıda Rahmi Tuna, Saffet Öztürk, Ertuğrul Çolak, Muktedir İlhan ve Aytek Kurmel’den oluşan bir çalışma gurubu oluşturulmuştur.

Seçilen 5 kişilik komitenin 04.12.1995 tarihli toplantı sonucu hazırladığı ve sadece Rahmi Tuna’nın imzasını havi raporda,Türkiye’deki derneklerin geçmişi ,Kaf-Der ve Konsey’in yapı ve özellikleri, yeni şartlar karşısında örgütlenmeye olan ihtiyaç ,kurulacak yeni örgütün hangi şartları taşıması gerektiği vurgulanmış ve mevcut yasalar karşısında yapılabilecek örgütlenmenin Merkez-Şube biçiminde örgütlenme olduğu ancak bunun da bazı sakıncaları taşıdığı, ikinci model olarak da tüm derneklerin kendi aralarında oluşturacakları bir üst organ, kurul veya Konsey önerilmektedir. Kurulun tüzüğüne paralel olarak derneklerin kendi tüzüklerini de değiştirebilecekleri ve adı Federasyon olmasa bile bir nevi federatif bir yapının daha uygun olduğu kanısıyla rapor sonuçlanmaktadır. Bu raporda kurulacak üst organın taşıması gereken nitelikler de 6 madde halinde sıralanmıştır.

02.03.1996 ANKARA TOPLANTISI: 

Toplantıya ,Kayseri, İst.Bağlarbaşı, Konya, İzmit, Sakarya, İstanbul Abhaz Dernekleri ve Kaf-Der Merkez Yönetim Kurulu üyeleri katılmıştır. Bu toplantıda; Üst bir birlik altında toplanmanın zarureti ve aciliyeti konusunda fikir birliğine varılmış ve nihai kuruluş konferansına hazırlık anlamında 14 Nisan 1996 tarihinde Eskişehir’de bir toplantı yapılmasına ve bu toplantıya mevcut tüm derneklerden ikişer delege çağırılmasına karar verilmiştir.

14.04.1996 ESKİŞEHİR TOPLANTISI: 

Bu son toplantıya katılan dernekler şunlardır; 
Sakarya Kafkas Kültür Derneği, İskenderun, Sivas, Kayseri, Samsun,Osmaniye, Eskişehir, Orta Asya K.Derneği, Karaçay-Balkar Derneği, Kocaeli, Pendik-Kaynarca, Ankara ve İstanbul Dostluk Dernekleri, Birleşik Kafkasya Konseyi D.,Alan Vakfı İst.Şubesi, Kaf-Der Antalya Şubesi, Aydın, Alan Vakfı Ankara Şubesi, Kaf-Der Genel Merkezi, Çeçen Day.K., Bozüyük, Başhüyük, Konya, Düzce, Düzce Abhaz ve Sakarya Kuzey Kafkas Kültür Derneği.

 

Toplantıda; kurulacak örgütün hukuki kimliği olan, demokratik işleyişe sahip merkez-Şube şeklinde bir yapılanma içinde gerçekleştirilmesi kararı alındı. Katılımcıların önemli bölümü bir an önce örgütlenmenin biçimi ve kuruluş yöntemini belirlemek üzere bir KURULUŞ KONFERANSI toplanmasını önerdiler ve bu öneri kabul edildi.

Eskişehir toplantısına katılan tüm delegeler ayrı ayrı görüş beyan ettiler. Yürürlükteki yasalara göre tek çıkış yolunun merkez-şube örgütlenmesi olduğunda önemli bir delege ekseriyeti fikir birliğine vardı.

İsminin, tüzüğünün ve üye yapısının değiştirilmesini de kabul eden Kaf-Der’in; ‘Küçük görüş ayrılıkları olsa bile önemli olanı önce birlikteliğin sağlanmasıdır. Diğerleri zamanla giderilebilir’ önerisine karşın Konsey Derneği de ‘Birleşik Kafkasya ideali etrafında birleşmiş bir örgütlülüğü tercih edeceklerini, Kaf-Der ve Konseyden seçilecek eşit sayıda üye ile bir üst kurul kabul edilmediği takdirde iki yapının zorunlu olarak devam edeceğini ‘savundu. Ve sonuçta oylamayla MERKEZ-ŞUBE şeklindeki yapılanma kabul edildi. Yapılacak olan Hazırlık Konferansını organize etmek üzere Sadettin KARAERKEK, Hikmet KANDEMİR, Bislan Salih HURMİ, Sönmez CAN, Seyfettin DİYNER, Haluk KUTLU, Cihan CANDEMİR, Çetin ÖNER, Süleyman YANÇATAROL, Atay CEYİŞAKAR ‘dan kurulu olan bir komisyon seçildi. Artık bundan sonraki çalışmaların planlanması ve konferansın gerçekleştirilmesi yükümlülüğü tümüyle bu komisyona aittir.

Seçilen komisyon üyeleri anında yaptıkları ilk toplantıda Komisyon Başkanlığına Sadettin KARAERKEK, ikinci Başkanlığa Hikmet KANDEMİR ve Sekreterliğe de Cihan CANDEMİR’i getirerek Eskişehir’den ayrılırlar. 

KURULUŞ KONFERANSI (29-30 HAZİRAN 1996) 

Başkanlığını Sn.Sadettin Karaerkek’in yaptığı komisyon, Ankara’da mevcut iki başlılığı ve toplumumuzu ikiye bölen KONSEY- KAF-DER ayırımını ortadan kaldırmaya yönelik olarak özel bir gayret göstermiştir. Taraflarla ayrı ayrı görüşmeler yapılmış olmasına rağmen Konsey kendi görüşünden hiçbir koşulda vazgeçmezken Kaf-Der her seferinde uzlaşma ve birleşme iradesini açık olarak ortaya koymuş ve tavizler vermiştir.

KONSEY: 

Kendi yapılarını koruyacağını, herhangi bir yapının altına girmeyeceklerini, yeni bir yapı içerisinde yer almayı düşünmediklerini belirttikten sonra Kaf-Der ve Konsey’in %50-%50 temsil edildikleri bir üst yapı oluşturulmasını, Kafder’in sadece ve sadece sosyal ve kültürel faaliyetlerle meşgul olmasını buna karşın Çerkes toplumu adına bürokrasiyle, siyasetle, Devletle, Kafkasya ile ilişkilerin ve Lobicilik faaliyetlerinin tümünde temsil yetkisinin Konsey’e bırakılmasını istiyordu. Öneriden de anlaşılacağı üzere Konsey Derneği, 170 civarındaki üyesiyle, o tarihlerde mevcut 22 şubeli KAF-DER’den kendisini daha büyük ve Çerkes toplumu adına daha geniş yetkilere hak sahibi görmektedir.

KAF-DER: 

Eskişehir kararları doğrultusunda birliğin sağlanmasını, 22 Şube ve Merkezin feshinin hem zaman alacağını ve ham de maddi kayıp yaratacağını, Kaf-Der tüzüğünü değiştirmenin mümkün olduğunu, Konsey’in ve katılacak tüm derneklerin bildireceği üyelere kuruculuk hakkının verilebileceğini ve söz sahibi olmalarının sağlanabilineceğini, mal varlığı konusunda bir endişe varsa bunun için de tüm dernek ve Vakıfların temsilcilerinin katılacağı bir Vakıf kurulmasını tüm mal varlıklarının bu Vakfa devredilmesini ve özellikle Konsey üyelerinin tümüyle bu Vakıf da yer almalarını ama mutlaka olumlu sonuca ulaşılmasını önermişlerdi.

Komisyona verilen yetki ,Merkez-Şube tarzı birlikteliği sağlamaktı bu nedenle Konsey’in önerilerini sadece bilgi olarak Genel Kurula sundu. Kongre devam ederken Konsey adına 10 sayılı bülten katılımcılara dağıtıldı. Bu bültende birleşme ile ilgili olarak şu ifadeler yer alıyordu:

‘Kaf-Der’in kayıtsız şartsız kabullendiği birleşme çalışmaları, Türkiye’deki Kuzey Kafkasyalıların sessiz çoğunluğunun düşüncelerine ters ve bu güne kadar büyük özveri ve gayretleri ile değerli hizmetler vermiş dernekleri feshederek başka bir ad altında kendisine bağlama gayretleridir. Buna, bilerek veya bilmeyerek katkıda bulunanlar, bunun sonuçlarına katlanmak ve tarih önünde birlik ve beraberlik çalışmalarını geciktirmenin hesabını vermek zorundadırlar...’

Kongrede, komisyon tarafından detaylı bilgi sunuldu, tüzük tadilatı madde madde görüşülerek yapıldı, Kafkas Derneği yerine ‘KAFKASLILAR BİRLİĞİ DERNEĞİ’ ismi kabul edildi, Şubeler hariç katılımcı 22 derneğin temsilcilerine bir bir söz hakkı verildi ve katılıp katılmayacakları açıkca soruldu. 17 Dernek sözcüsü katılacaklarını beyan etti. Konsey ve Osmaniye dernekleri katılmayacaklarını ifade ettiler. Biga Derneği ise prensip olarak katılma yanlısı olmakla beraber tüzüğü yeterince inceleyemediklerini o nedenle şimdilik katılmayacaklarını bildirdi. Ankara İstanbul Dostluk Dernekleri ile Abhaz Dayanışma Komitesi birleşim yanlısı olmakla beraber fonksiyonları farklı olduğu için katılamadılar.

Katılacaklarını beyan eden dernekler de şunlardır: Bodrum, Bozüyük, Göksun, İçel, İskenderun, İstanbul Abhaz, Kayseri, Kocaeli, Konya, Pendik, Samsun, Sivas, Tokat, Turhal, Bandırma, Sakarya.

Konferans, 6 maddelik bir bildirinin neşriyle kapanırken yeni esaslar üzerinden seçimli Genel Kurula gidebilmek bakımından Kaf-Der ‘in Olağanüstü bir Genel Kurula gitmesi ihtiyacı doğmuştur. Bundan sonraki işlemleri koordine etmek üzere sayın Sadettin Karaerkek, Olcay Mis, Hikmet Kandemir, Muhittin Ünal, Çetin Öner, Recep Bay ve Erol Kılıç’dan oluşan bir teknik komiteye görev vererek sona ermiştir.

KAF-DER OLAĞANÜSTÜ GENEL KURULA GİDİYOR: 

29-30 Haziran 1996 tarihlerinde yapılan Hazırlık Konferansının almış olduğu kararların işleme konulabilmesi için Kaf-Der 6 Ekim 1996 tarihinde Olağanüstü Genel Kurula gitti.

Genel Kurulda yapılan hararetli görüşmeler sonucunda mevcut Kaf-Der tüzüğüne bir geçici madde eklenmek suretiyle katılmak isteyen tüm derneklerin temsilcilerinin 22 Aralık 1996 tarihinde yapılacak olağan Genel Kurula katılmaları imkanı sağlandı.

Alınan kararlara göre katılacak her dernek, Kaf-Der’e 10’ar isim belirleyip bildirecek. Kaf-Der de bu kişileri Genel Merkez üyesi yapacak. Bu kişiler ilk Genel Kuruldan itibaren seçme ve seçilme haklarından faydalanabilecektir. İşte bu karar sayesinde 22 Aralık 1996 tarihinde yapılan kongreye katılma hakkı olan üye sayısı 371 kişiye ulaşmış ve hazirun cetvelini 197 kişi imzalamıştır. Artık sıra katılma taahhüdünde bulunan derneklerin şubeleşmesine gelmiştir.

1997 yılı başından itibaren katılma taahhüdünde bulunan derneklerin 2-3 tanesi hariç diğerleri sırasıyla şubeye dönüşmüş ve şube açma talebinde bulunan diğer yeni kuruluşlarla beraber 2000 yılı ortalarında Kaf-Der ‘in şube sayısı 37 ‘ye ulaşmış oldu. 

Zaman içerisinde yeterli düzeyde aktivite gösteremeyen 4 şubenin Genel Merkez tarafından re’sen feshedilmesiyle birlikte Federasyonlaşmaya imkan veren medeni kanun değişikliğinin yürürlüğe giriş tarihi olan 8 Aralık 2001 tarihi itibariyle Kaf-Der’e bağlı olan 33 şube adına hiç zaman kaybedilmeden Federasyonlaşma çalışmalarına başlandı. Bir taraftan Kaf-der üyesi şube başkanlarıyla yapılan toplantılarda alınan kararlar uyarınca Federasyona kurucu üye olmayı arzu eden şubeler bir bir feshedilmeye başlanmış, diğer taraftan da Kaf-Der’e üye olmayan bağımsız dernekler nezdinde yapılan bir dizi toplantı sonucunda sağlanan mutabakatlar ve İstanbul’da yapılan 3 ayrı toplantı da ortaya konmuş olan prensipler doğrultusunda 3 Temmuz 2003 tarihi itibariyle merkezi Ankara’da olan ‘Kafkas Dernekleri Federasyonu’ kuruldu. 

Artık Kaf-Der misyonunu tamamlamıştı. O nedenle 7 Aralık 2003 tarihinde Ankara’da yapılan son Genel Kurulun almış olduğu bir kararla kendiliğinden fesih talebinde bulunmayan tüm Şubeler de feshedildi. Kaf-Der Genel Merkezi de şubesiz tek dernek halinde eski Ankara derneğinin yerini aldı. Böylece de Merkez-Şube ilişkisi dönemi tamamlanmış ve yeni bir döneme geçilmiş oldu. Ankara,07.12.2003

 

Kaffed'den

  • Son Eklenenler
  • Çok Okunanlar
  • Rastgele